ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

1MDB ដែលមានឈ្មោះពេញថា 1Malaysia Development Berhad គឺជាក្រុមហ៊ុនអភិវឌ្ឍន៍យុទ្ធសាស្ត្ររបស់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដែលជាកម្មសិទ្ធិទាំងស្រុងរបស់រដ្ឋ តាមរយៈស្ថាប័ន Minister of Finance (Incorporated) នៃក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុម៉ាឡេស៊ី។ យោងតាមវិគីភីឌា ក្រុមហ៊ុននេះត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ២០០៩ ដើម្បីជំរុញការវិនិយោគ និងគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍យុទ្ធសាស្ត្ររបស់រដ្ឋាភិបាល ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នស្ថិតក្នុងស្ថានភាពគ្មានលទ្ធភាពសងបំណុល។

ភាពល្បីល្បាញរបស់ 1MDB មិនមែនមកពីជោគជ័យផ្នែកវិនិយោគទេ តែមកពីរឿងអាស្រូវហិរញ្ញវត្ថុដ៏ធំមួយ ដែលត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាករណីបន្លំយកមូលនិធិរដ្ឋដ៏ធំបំផុតមួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ មានការចោទប្រកាន់ថា ប្រាក់រាប់ពាន់លានដុល្លារត្រូវបានចាត់ចែងខុសពីគោលបំណង ហើយករណីនេះបាននាំឱ្យមានការស៊ើបអង្កេតនៅប្រទេសជាច្រើន ព្រមទាំងការជំនុំជម្រះតួអង្គសំខាន់ៗ រួមទាំងអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី។

ទីស្នាក់ការ និងតួអង្គពាក់ព័ន្ធ

1MDB មានទីស្នាក់ការនៅទីក្រុងកូឡាឡាំពួរ ដែលជារដ្ឋធានី និងជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ គម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ធំៗដែលពាក់ព័ន្ធនឹងក្រុមហ៊ុននេះស្ថិតនៅក្នុងទីក្រុងនេះផ្ទាល់ ដូចជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុ Tun Razak Exchange (TRX) និងគម្រោង Bandar Malaysia។ តាមវិគីភីឌា 1MDB បានវិនិយោគលើវិស័យជាច្រើន រួមមានអចលនទ្រព្យ ថាមពល និងទេសចរណ៍ ដែលសុទ្ធតែជាផ្នែកនៃគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចជាតិ។

តួអង្គសំខាន់បំផុតដែលភ្ជាប់ជាមួយ 1MDB គឺលោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ (Najib Razak) ដែលពេលនោះកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុ ហើយធ្លាប់ដឹកនាំក្រុមប្រឹក្សាប្រឹក្សាយោបល់របស់ក្រុមហ៊ុននេះ។ ឈ្មោះមួយទៀតដែលគេស្គាល់ច្បាស់ក្នុងករណីនេះ គឺលោក ជូ ឡូ (Jho Low) ជាអ្នកជំនួញជនជាតិម៉ាឡេស៊ី ដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជាតួអង្គសំខាន់ពាក់ព័ន្ធនឹងការបាត់បង់ប្រាក់ ហើយបានក្លាយជាជនរត់គេចខ្លួន។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា 1MDB បានចាប់ផ្តើមក្នុងឆ្នាំ ២០០៩ ដោយចេញពីមូលនិធិវិនិយោគរបស់រដ្ឋតេរេងហ្គានូ (Terengganu Investment Authority) មុនពេលត្រូវបានផ្ទេរមកឱ្យរដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធ និងប្តូរឈ្មោះមកជា 1Malaysia Development Berhad។ ក្នុងដំណាក់កាលដំបូង ក្រុមហ៊ុននេះបានរៃអង្គាសប្រាក់រាប់ពាន់លានដុល្លារតាមរយៈការចេញសញ្ញាបណ្ណ ដើម្បីវិនិយោគលើគម្រោងថាមពល អចលនទ្រព្យ និងទេសចរណ៍ ដោយមានការចូលរួមពីធនាគារវិនិយោគ Goldman Sachs ក្នុងការរៀបចំការចេញសញ្ញាបណ្ណមួយចំនួន។

ចាប់ផ្តើមពីឆ្នាំ ២០១៥ មក រឿងអាស្រូវអំពីការបាត់បង់ប្រាក់នៅក្នុង 1MDB បានផ្ទុះឡើងជាសាធារណៈ។ អាជ្ញាធរសហរដ្ឋអាមេរិកបានប៉ាន់ប្រមាណថា ប្រាក់ប្រហែល ៤,៥ ពាន់លានដុល្លារត្រូវបានចាត់ចែងខុសពីគោលបំណង ដោយមានការចោទប្រកាន់ថាត្រូវបានយកទៅប្រើសម្រាប់ទ្រព្យសម្បត្តិប្រណីត និងការផ្តល់មូលនិធិដល់គម្រោងភាពយន្ត។ ការស៊ើបអង្កេតត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន រួមទាំងសហរដ្ឋអាមេរិក ស្វីស សិង្ហបុរី និងម៉ាឡេស៊ីខ្លួនឯង ហើយទ្រព្យសម្បត្តិមួយចំនួនត្រូវបានរឹបអូសនៅទូទាំងពិភពលោក។

រឿងអាស្រូវនេះបានក្លាយជាប្រធានបទនយោបាយដ៏សំខាន់នៅម៉ាឡេស៊ី ហើយបានរួមចំណែកឱ្យសម្ព័ន្ធគណបក្សកាន់អំណាច Barisan Nasional បាត់បង់អំណាចក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ២០១៨ ជាលើកដំបូងចាប់តាំងពីម៉ាឡេស៊ីទទួលបានឯករាជ្យ។ ក្រោយមក លោក ណាជីប រ៉ាហ្សាក់ ត្រូវបានកាត់ទោសជាប់ពន្ធនាគារក្នុងករណីពុករលួយដែលពាក់ព័ន្ធនឹងមូលនិធិរបស់ 1MDB ខណៈលោកបានបដិសេធការចោទប្រកាន់នោះ។ ចំណែកធនាគារ Goldman Sachs ក៏បានព្រមព្រៀងទូទាត់ប្រាក់រាប់ពាន់លានដុល្លារជាមួយអាជ្ញាធរម៉ាឡេស៊ី និងសហរដ្ឋអាមេរិក ដើម្បីបញ្ចប់ការស៊ើបអង្កេតលើតួនាទីរបស់ខ្លួន ហើយរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីក៏បានចំណាយប្រាក់រាប់ពាន់លានដុល្លារដើម្បីទទួលបន្ទុកសងបំណុលជំនួសក្រុមហ៊ុននេះ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ករណី 1MDB បានអូសបន្លាយជាច្រើនឆ្នាំ ដោយមានដំណើរការតុលាការ ការស៊ើបអង្កេត និងកិច្ចខិតខំរបស់អាជ្ញាធរក្នុងការរឹបអូស និងប្រគល់ទ្រព្យសម្បត្តិត្រឡប់មកវិញ។ តាមវិគីភីឌា 1MDB នៅតែស្ថិតក្នុងស្ថានភាពគ្មានលទ្ធភាពសងបំណុល ហើយឈ្មោះរបស់ក្រុមហ៊ុននេះបានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃអំពើពុករលួយកម្រិតខ្ពស់ ដែលត្រូវបានលើកយកមកនិយាយជាប្រចាំនៅក្នុងសារព័ត៌មានអន្តរជាតិ។

សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា និងក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ករណីនេះត្រូវបានលើកឡើងជាញឹកញាប់ថាជាមេរៀនអំពីហានិភ័យនៃការគ្រប់គ្រងមូលនិធិរដ្ឋដោយខ្វះតម្លាភាព និងគណនេយ្យភាព។ វាក៏បង្ហាញពីសារៈសំខាន់នៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិក្នុងការស៊ើបអង្កេត និងការទាមទារទ្រព្យសម្បត្តិត្រឡប់វិញ ព្រមទាំងផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដែលរឿងអាស្រូវបែបនេះអាចបង្កឡើងចំពោះសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ និងកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់ប្រទេសមួយ។ ដោយសារម៉ាឡេស៊ីជាដៃគូពាណិជ្ជកម្ម និងវិនិយោគសំខាន់នៅក្នុងអាស៊ាន ការវិវត្តនៃករណីនេះក៏មានអ្នកតាមដាននៅក្នុងប្រទេសជិតខាងផងដែរ។