ប្រធានបទ

ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីបារាំងឆ្នាំ២០២៧

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

យោងតាមវិគីភីឌា ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីបារាំងឆ្នាំ២០២៧ គ្រោងនឹងប្រព្រឹត្តទៅក្នុងខែមេសា ឆ្នាំ២០២៧ ដោយមានការបោះឆ្នោតជុំទីពីរពីរសប្តាហ៍ក្រោយ ប្រសិនបើគ្មានបេក្ខជនណាទទួលបានសំឡេងភាគច្រើនដាច់ខាតក្នុងជុំទីមួយ។ ការបោះឆ្នោតនេះអាចកើតឡើងមុនកាលកំណត់ ប្រសិនបើតំណែងប្រធានាធិបតីទំនេរក្រោមកាលៈទេសៈពិសេសណាមួយ ដូចជាការលាលែង ឬមរណភាព។ នេះជាការបោះឆ្នោតដ៏សំខាន់សម្រាប់ប្រទេសបារាំង ដោយហេតុថាបច្ចុប្បន្ននេះលោកប្រធានាធិបតី អេម៉ានុយអែល ម៉ាក្រុង មិនអាចឈរឈ្មោះប្រកួតប្រជែងបន្តសារជាថ្មីបានទេ ក្រោមច្បាប់កំណត់អាណត្តិអតិបរមាពីរជាប់ៗគ្នា។ ដូច្នេះ បារាំងនឹងមានប្រមុខដឹកនាំថ្មីជាលើកដំបូងចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៧។

ប្រព័ន្ធបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីបារាំង ដែលត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញ ប្រើយន្ដការបោះឆ្នោតដោយផ្ទាល់ពីរជុំ។ បេក្ខជនត្រូវប្រមូលការគាំទ្រពីមន្ត្រីជាប់ឆ្នោតច្រើននាក់ដើម្បីចូលរួមប្រកួត ហើយយុទ្ធនាការបោះឆ្នោតត្រូវចាប់ផ្តើមជាផ្លូវការនៅដើមឆ្នាំ២០២៧។ ការបោះឆ្នោតនេះត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងពីប្រជាជន ដោយសារនិន្នាការនយោបាយដែលបែកខ្ញែក បញ្ហាអន្តោប្រវេសន៍ សន្តិសុខ និងសេដ្ឋកិច្ចសង្គមកំពុងជះឥទ្ធិពលលើជីវភាពប្រជាពលរដ្ឋ។

បេក្ខជនសក្តានុពល និងបក្សនយោបាយ

អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី អេឌ្វារ ហ្វីលីព ដែលគេរំពឹងថានឹងឈរឈ្មោះ ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ការបោះឆ្នោតនេះត្រូវគេរំពឹងថានឹងមានបេក្ខជនជាច្រើនមកពីគ្រប់និន្នាការនយោបាយ។ គណបក្ស Renaissance របស់លោកម៉ាក្រុង កំពុងស្វែងរកបេក្ខជនថ្មី ហើយលោក អេឌ្វារ ហ្វីលីព (Edouard Philippe) ត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាមុខពូកែមួយ។ គណបក្សស្តាំនិយមជ្រុល រ៉ាសសម្មិភាពជាតិ (Rassemblement National) មានលោក ចូដាន់ បារដែលឡា (Jordan Bardella) និងលោកស្រី ម៉ារីន ឡឺពែន (Marine Le Pen) ជាបេក្ខជនមានសក្តានុពល បើទោះបីលោកស្រីឡឺពែនមិនទាន់ប្រកាសច្បាស់លាស់។ សម្រាប់ជំរំឆ្វេងនិយម លោក ហ្សង់-លុក មេឡង់ហ្សុង (Jean-Luc Mélenchon) ពីគណបក្សបារាំងមិនចុះចាញ់ (La France Insoumise) ក៏ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាបេក្ខជនខ្លាំងដែរ ខណៈដែលបក្សសង្គមនិយមនិងបក្សអ្នកក្រុងបៃតង (Les Verts) ក៏អាចដាក់ជូនបេក្ខនារី ឬបេក្ខជនរបស់ខ្លួនផងដែរ។

ក្រៅពីនេះ ក៏មានអ្នកនយោបាយផ្សេងទៀតដែលគេលើកឡើងថាអាចចូលរួម ដូចជាលោក ហ្គាប្រីយ៉ែល អាតាល់ (Gabriel Attal) លោក ប្រ៊ុយណូ រ៉េតាយ៉ូ (Bruno Retailleau) លោក ក្សាវីយ៉េ ប៊ែហ្ត្រង់ (Xavier Bertrand) និងអតីតប្រធានាធិបតី លោក ហ្វ្រង់ស័រ ហូឡង់ (François Hollande)។ យោងតាមវិគីភីឌា បញ្ជីឈ្មោះបេក្ខជនចុងក្រោយនឹងត្រូវបានបញ្ជាក់នៅពេលជិតដល់កាលបរិច្ឆេទ ហើយអាចមានការផ្លាស់ប្តូរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីបារាំង

លោក ហ្វ្រង់ស័រ ហូឡង់ ប្រធានាធិបតីបារាំងពីឆ្នាំ២០១២ ដល់ ២០១៧ ប្រភព: Wikipedia

ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីបារាំងក្រោមរដ្ឋធម្មនុញ្ញសាធារណរដ្ឋទីប្រាំ បានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ១៩៥៨ ដោយប្រធានាធិបតីទីមួយដែលជាប់ឆ្នោតដោយប្រជាពលរដ្ឋគឺលោក សាល ដឺហ្គោល (Charles de Gaulle) នៅឆ្នាំ១៩៦៥។ យោងតាមវិគីភីឌា ប្រព័ន្ធបោះឆ្នោតនេះបានវិវត្តទៅតាមពេល ដោយមានការកែប្រែសំខាន់ៗដូចជាការកាត់បន្ថយអាណត្តិពី ៧ ឆ្នាំមក ៥ ឆ្នាំក្នុងឆ្នាំ២០០០។ ការបោះឆ្នោតនីមួយៗបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីស្ថានភាពនយោបាយ និងសង្គមភាពនៅបារាំង។

ឧទាហរណ៍ ការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០០២ បានបង្កឱ្យមានការភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង នៅពេលដែលលោក ហ្សង់-ម៉ារី ឡឺពែន (Jean-Marie Le Pen) មកពីគណបក្សស្តាំជ្រុលបានឡើងទៅជុំទីពីរ ដោយបណ្តេញបេក្ខជនមកពីបក្សសង្គមនិយមចេញ។ ក្រោយមក ការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៧ និង ២០២២ បានបង្ហាញពីការបែកខ្ញែកកាន់តែខ្លាំងនៃប្រព័ន្ធនយោបាយប្រពៃណី ដោយលោកម៉ាក្រុងឈ្នះទាំងពីរលើក ប៉ុន្តែត្រូវប្រឈមមុខនឹងសំឡេងឆ្នោតស្តាំជ្រុលកើនឡើង។ យោងតាមវិគីភីឌា ការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០២៧ ប្រាកដជាស្ថិតក្នុងបរិបទដែលគ្មានបេក្ខជនណាត្រូវគេទស្សន៍ទាយថានឹងនាំមុខយ៉ាងច្បាស់ ហើយការរួបរួមភាពនៃជំរំឆ្វេងនិយម ឬស្តាំនិយមនឹងក្លាយជាឧបាយកលសំខាន់។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

លោកស្រី ម៉ារីន ឡឺពែន តំណាងគណបក្សរ៉ាសសម្មិភាពជាតិ ប្រភព: Wikipedia

ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីបារាំងមិនត្រឹមតែជាព្រឹត្តិការណ៍នយោបាយក្នុងស្រុកប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែមានឥទ្ធិពលដល់សហភាពអឺរ៉ុប និងពិភពលោក។ សម្រាប់ពលរដ្ឋខ្មែរ ការបោះឆ្នោតនេះគួរតែត្រូវបានតាមដានដោយយកចិត្តទុកដាក់ ពីព្រោះបារាំងជាដៃគូដ៏សំខាន់របស់កម្ពុជាលើវិស័យជាច្រើន។ បារាំងជាសមាជិកស្ថាបនិកនៃសហភាពអឺរ៉ុប ដែលជាទីផ្សារនាំចេញដ៏ធំសម្រាប់ទំនិញកម្ពុជា ជាពិសេសឧស្សាហកម្មកាត់ដេរ និងកសិកម្ម។ ទន្ទឹមនេះ បារាំងក៏ជាគោលដៅទេសចរណ៍ និងការសិក្សាសម្រាប់ពលរដ្ឋខ្មែរជាច្រើនផងដែរ។

គោលនយោបាយរបស់ប្រធានាធិបតីបារាំងថ្មីទាក់ទងនឹងអន្តោប្រវេសន៍ អាចប៉ះពាល់ដល់សហគមន៍ខ្មែរនៅបារាំង ដែលមានមនុស្សរាប់ម៉ឺននាក់។ ព្រមទាំងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការបារាំង-កម្ពុជាក្នុងក្របខណ្ឌអភិវឌ្ឍន៍ និងវប្បធម៌ ក៏អាចត្រូវបានកែតម្រូវអាស្រ័យលើប្រធានាធិបតីថ្មី។

ជាងនេះទៅទៀត ការបោះឆ្នោតនេះត្រូវបានសារព័ត៌មានអន្តរជាតិជាច្រើនរាយការណ៍យ៉ាងផុសផុលក្នុងនាមជាសូចនាករនៃសុខភាពប្រជាធិបតេយ្យនៅអឺរ៉ុប។ មេរៀនពីប្រព័ន្ធបោះឆ្នោត និងការប្រកួតប្រជែងតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យក៏អាចផ្តល់នូវការយល់ដឹងដល់ដំណើរការនយោបាយនៅក្នុងតំបន់អាស៊ានផងដែរ។ ដូច្នេះ ការតាមដានការបោះឆ្នោតនេះនឹងជួយឱ្យយើងយល់ពីការផ្លាស់ប្តូរនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច ដែលអាចជះឥទ្ធិពលដល់ទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ និងជីវភាពប្រជាជនកម្ពុជា។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

មេឡង់សុង​នឹង​ឈរ​ឈ្មោះ​បោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី​បារាំង​ឆ្នាំ​២០២៧
នយោបាយ

មេឡង់សុង​នឹង​ឈរ​ឈ្មោះ​បោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី​បារាំង​ឆ្នាំ​២០២៧

មេដឹកនាំ​បក្ស​ឆ្វេង​និយម​បារាំង Jean-Luc Mélenchon បាន​ប្រកាស​ឈរ​ឈ្មោះ​បោះឆ្នោត​ប្រធានាធិបតី​បារាំង​ឆ្នាំ​២០២៧ ដែល​ជា​ការ​ប្រកួត​លើក​ទី​បួន​របស់​លោក​សម្រាប់​តំណែង​នេះ។

៤ ឧសភា ២០២៦