KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់៥ កក្កដា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ៥ កក្កដា ២០២៦

ខួបគម្រប់ ២៥០ ឆ្នាំនៃសហរដ្ឋអាមេរិក

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

សាលឯករាជ្យនៅហ្វីឡាដែលហ្វ្យា ជាកន្លែងចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីប្រកាសឯករាជ្យកាលពីឆ្នាំ១៧៧៦ ប្រភព: Wikipedia

ខួបគម្រប់ ២៥០ ឆ្នាំនៃឯករាជ្យសហរដ្ឋអាមេរិក ឬហៅថា «សេមីខ្វាកវេននីយ៉ល» (Semiquincentennial) និងត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា «Sestercentennial» ឬ «ខួបពាក់កណ្តាលសហស្សវត្សរ៍» គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ជាតិដ៏មហិមាមួយដែលបានឈានដល់កំពូលនៅថ្ងៃទី ៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០២៦។ យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ព្រឹត្តិការណ៍នេះរំលឹកខួប ២៥០ ឆ្នាំនៃការចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីប្រកាសឯករាជ្យនៅក្នុងសាលឯករាជ្យ (Independence Hall) ក្នុងទីក្រុងហ្វីឡាដែលហ្វ្យា (Philadelphia) នៅឆ្នាំ ១៧៧៦។

ព្រឹត្តិការណ៍នេះមានគោលបំណងបីយ៉ាងគឺ រំលឹកអតីតកាល ប្រារព្ធបច្ចុប្បន្ន និងពង្រឹងអនាគតរបស់ប្រទេស។ ការរៀបចំត្រូវបានសម្របសម្រួលដោយគណៈកម្មការសេមីខ្វាកវេននីយ៉លនៃសហរដ្ឋ (U.S. Semiquincentennial Commission) ដែលបានបង្កើតឡើងតាំងពីឆ្នាំ ២០១៦។ កម្មវិធីផ្សេងៗជាងរាប់ពាន់ត្រូវបានគ្រោងទុកទូទាំងរដ្ឋទាំង ៥០ រហូតដល់ថ្ងៃជាតិឯករាជ្យនេះ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

សាលាក្រុងនិងប្រាសាទម៉ាសូនីកនៅទីក្រុងហ្វីឡាដែលហ្វ្យា ជាតំបន់សំខាន់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រឯករាជ្យ ប្រភព: Wikipedia

ព្រឹត្តិការណ៍សេមីខ្វាកវេននីយ៉លមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងខ្លាំងទៅនឹងទីតាំងភូមិសាស្ត្រដែលពាក់ព័ន្ធនឹងបដិវត្តន៍អាមេរិក។ ទីក្រុងហ្វីឡាដែលហ្វ្យា ក្នុងរដ្ឋផេនស៊ីលវ៉េនៀ (Pennsylvania) គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលសំខាន់ដែលសេចក្តីប្រកាសឯករាជ្យត្រូវបានអនុម័ត និងចុះហត្ថលេខា។ ទីក្រុងប្រវត្តិសាស្ត្រផ្សេងទៀតដែលទាក់ទងរួមមាន បូស្តុន (Boston) ញូវយ៉ក (New York) និងវ៉ាស៊ីនតោន ឌីស៊ី (Washington D.C.)។

យោងតាម Wikipedia និងទិន្នន័យជំរឿន សហរដ្ឋអាមេរិកមានប្រជាជនប្រមាណ ៣៤០ លាននាក់ រស់នៅរាយប៉ាយទូទាំងតំបន់ពីឆ្នេរអាត្លង់ទិកដល់ប៉ាស៊ីហ្វិក។ ភាសាអង់គ្លេសជាភាសាចម្បង ប៉ុន្តែមានភាសាជាច្រើនទៀតដោយសារជនអន្តោប្រវេសន៍។ ការប្រារព្ធខួប ២៥០ ឆ្នាំនេះមិនត្រឹមតែធ្វើឡើងនៅទីក្រុងប្រវត្តិសាស្ត្រប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែនៅគ្រប់មូលដ្ឋានដែលមានសហគមន៍អាមេរិកាំង រួមទាំងសហគមន៍ខ្មែរដែលបានចូលរួមយ៉ាងសកម្មផងដែរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

រូបភាពបញ្ចាំងព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រ «វ៉ាស៊ីនតោនឆ្លងកាត់ទន្លេដេឡាវែរ» លើវិមានវ៉ាស៊ីនតោនកាលពីថ្ងៃទី ១ មករា ២០២៦ ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិសាស្ត្រឯករាជ្យសហរដ្ឋអាមេរិកចាប់ផ្តើមពីភាពតានតឹងរវាងអាណានិគមទាំង ១៣ របស់ចក្រភពអង់គ្លេស និងរដ្ឋាភិបាលកណ្តាលនៅទសវត្សរ៍ ១៧៦០។ យោងតាម Wikipedia គោលនយោបាយពន្ធដារដូចជា ច្បាប់ស្ករ (Sugar Act) និងច្បាប់ស្ទែម (Stamp Act) បានបង្កឲ្យមានការតវ៉ា ហើយឈានដល់ការប្រយុទ្ធដំបូងនៅឡេស៊ីងតុន (Lexington) និងកុងខរដ៍ (Concord) ក្នុងឆ្នាំ ១៧៧៥។

នៅថ្ងៃទី ៤ កក្កដា ១៧៧៦ សភាទ្វីប (Continental Congress) បានអនុម័តសេចក្តីប្រកាសឯករាជ្យ ដែលរៀបចំដោយថូម៉ាស ជេហ្វឺសិន (Thomas Jefferson) រួមជាមួយចន អាដាមស៍ (John Adams) និងបេនចាមីន ហ្វ្រេនក្លិន (Benjamin Franklin)។ ឯកសារនេះប្រកាសពីសិទ្ធិធម្មជាតិ និងការបំបែកខ្លួនចេញពីចក្រភពអង់គ្លេស។ សង្គ្រាមបដិវត្តន៍បានបន្តរហូតដល់ឆ្នាំ ១៧៨៣ ជាមួយជ័យជម្នះដឹកនាំដោយឧត្តមសេនីយ៍ចច វ៉ាស៊ីនតោន (George Washington) ដែលក្រោយមកបានក្លាយជាប្រធានាធិបតីទីមួយរបស់ប្រទេស។

សម្រាប់ខួប ២៥០ ឆ្នាំនេះ រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋបានបង្កើតគណៈកម្មការពិសេសតាំងពីឆ្នាំ ២០១៦។ យោងតាមរូបថតក្នុងឆ្នាំ ២០២០ សមាជិកគណៈកម្មការបានជួបប្រជុំជាមួយអនុប្រធានាធិបតីនាពេលនោះ ដើម្បីរាយការណ៍វឌ្ឍនភាព។ ការត្រៀមរៀបចំរួមមានការសាងសង់ឡើងវិញនូវតំបន់ប្រវត្តិសាស្ត្រ ការផ្សព្វផ្សាយអប់រំ និងយុទ្ធនាការជាតិ «America 250»។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ទិដ្ឋភាពនៃពិព័រណ៍រដ្ឋអាមេរិកដ៏អស្ចារ្យ (Great American State Fair) ដែលជាផ្នែកមួយនៃការប្រារព្ធខួប ២៥០ ឆ្នាំ ប្រភព: Wikipedia

ខួបគម្រប់ ២៥០ ឆ្នាំមានឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ចយ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេសលើវិស័យទេសចរណ៍។ ទីក្រុងប្រវត្តិសាស្ត្រដូចជា ហ្វីឡាដែលហ្វ្យា បូស្តុន និងវ៉ាស៊ីនតោន ឌីស៊ី រំពឹងថានឹងទទួលបានភ្ញៀវទេសចរណ៍រាប់លាននាក់ ដែលនាំមកនូវប្រាក់ចំណូលដល់សណ្ឋាគារ ភោជនីយដ្ឋាន និងអាជីវកម្មតូចៗ។

ផ្នែកវប្បធម៌ ព្រឹត្តិការណ៍ជាច្រើនត្រូវបានរៀបចំឡើងក្រោមឈ្មោះ «America 250» រួមមានពិព័រណ៍ «Great American State Fair» ដែលបង្ហាញពីវិស័យកសិកម្ម បច្ចេកវិទ្យា និងវប្បធម៌របស់រដ្ឋនីមួយៗ។ ការសម្តែងតន្ត្រី កាំជ្រួច ការដង្ហែក្បួន និងការប្រកួតកីឡាក៏ជាផ្នែកនៃការប្រារព្ធនេះដែរ។

រដ្ឋាភិបាលសហរដ្ឋបានចេញវត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ជាច្រើន ដូចជាលិខិតឆ្លងដែនអនុស្សាវរីយ៍ដែលមានរូបសេចក្តីប្រកាសឯករាជ្យ គំនូរប្រវត្តិសាស្ត្រ និងរូបប្រធានាធិបតីដូណាល់ ត្រាំ (Donald Trump)។ ម្យ៉ាងទៀត យីហោ «America 250» ត្រូវបានបង្ហាញនៅលើយានអវកាស Artemis II ដែលបញ្ជាក់ពីមោទនភាពជាតិក្នុងវិស័យបច្ចេកវិទ្យា។ នំខូគីសាក់រលាយដែលមានរូប ២៥០ ក៏ជាវត្ថុអនុស្សាវរីយ៍ដ៏ពេញនិយមក្នុងចំណោមប្រជាជនដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

គម្របខាងក្នុងនៃលិខិតឆ្លងដែនអនុស្សាវរីយ៍សម្រាប់ខួប ២៥០ ឆ្នាំ ដែលមានរូបសេចក្តីប្រកាសឯករាជ្យ គំនូរ និងរូបប្រធានាធិបតីដូណាល់ ត្រាំ ប្រភព: Wikipedia

នាថ្ងៃទី ៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០២៦ នេះ សហរដ្ឋអាមេរិកកំពុងស្ថិតនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កំពូលនៃការប្រារព្ធខួប ២៥០ ឆ្នាំ។ ពិធីបុណ្យកាំជ្រួច ការប្រគុំតន្ត្រី និងព្រឹត្តិការណ៍សាធារណៈកំពុងត្រូវបានរៀបចំឡើងនៅទូទាំងទីក្រុងធំៗពីឆ្នេរខាងកើតដល់ប៉ាស៊ីហ្វិក។

សម្រាប់សហគមន៍ខ្មែរដែលរស់នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ថ្ងៃនេះជាឱកាសដើម្បីចូលរួមអបអរសាទរជាមួយមិត្តភក្តិអាមេរិកាំង ហើយក៏ជាពេលឆ្លុះបញ្ចាំងពីទំនាក់ទំនងរវាងកម្ពុជានិងសហរដ្ឋ ដែលមានអស់ជាច្រើនទសវត្សរ៍។ ខួបនេះក៏ទាក់ទាញការយកចិត្តទុកដាក់ផ្នែកនយោបាយ ជាពិសេសការប្រើប្រាស់រូបភាពប្រធានាធិបតីក្នុងការិយាល័យឆ្លងដែន ដែលបានបង្កឲ្យមានការជជែកវែកញែកក្នុងចំណោមអ្នករិះគន់។

សរុបមក ខួបគម្រប់ ២៥០ ឆ្នាំនេះ គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏កម្រមួយដែលបង្ហាញពីដំណើរនៃប្រជាជាតិមួយ ហើយបន្សល់ទុកនូវការចងចាំសម្រាប់មនុស្សគ្រប់ជំនាន់ទូទាំងពិភពលោក។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

សហរដ្ឋអាមេរិក អបអរខួបឯករាជ្យ ២៥០ឆ្នាំ ខណៈលោក ត្រាំ ព្រមានពីការគំរាមកំហែងអត្តសញ្ញាណជាតិ

សហរដ្ឋអាមេរិក បានប្រារព្ធខួបអនុស្សាវរីយ៍ឯករាជ្យគម្រប់ ២៥០ ឆ្នាំ នៅថ្ងៃទី ៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០២៦ ដោយការបាញ់កាំជ្រួចដ៏ធំ ការហោះហើរយោធា និងសុន្ទរកថារបស់ប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ដែលបានព្រមានថា អត្តសញ្ញាណអាមេរិកកំពុងរង “ការវាយប្រហារថ្មី”។

38 sources · Deutsche Welle, France 24, RFI