គ្រោះថ្នាក់

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

តាមវិគីភីឌា គ្រោះថ្នាក់ គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ដែលមិនបង្កឡើងដោយមនុស្ស ហើយជាទូទៅនាំឲ្យមានលទ្ធផលមិនល្អ។ ទោះបីជាការសន្ទនាប្រចាំថ្ងៃ មនុស្សគិតពីអវត្តមាននៃចេតនាតែប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែផ្លូវការ គ្រោះថ្នាក់ត្រូវការលក្ខខណ្ឌ ៣៖ មិនមានចេតនា មិនអាចបង្ការបាន និងមិនអាចព្យាករណ៍ទុកបាន។ វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា អ្នកស្រាវជ្រាវផ្នែកការពាររបួសជាច្រើនមិនគាំទ្រការប្រើពាក្យ «គ្រោះថ្នាក់» ឡើយ ដោយសារវាបង្កប់ន័យថាគ្មានកំហុស គ្មានការគ្រប់គ្រង ហើយមិនអាចទប់ស្កាត់បាន។ ផ្ទុយទៅវិញ ពួកគេផ្តោតលើកត្តាដែលអាចបង្ការបាន ដែលបង្កើនហានិភ័យ និងធ្វើឲ្យស្ថានការណ៍ធ្ងន់ធ្ងរ។

វិគីភីឌាបានបន្ថែមថា គ្រោះថ្នាក់តែងបង្ហាញពីហានិភ័យដែលមិនទាន់បានដោះស្រាយ។ ឧទាហរណ៍ ការបាក់ដើមឈើពេលខ្យល់ព្យុះអាចមិនមែនចេតនា ប៉ុន្តែកត្តាស្ថានភាព និងការថែទាំអាចរួមចំណែក។ ស្រដៀងគ្នានេះ គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ភាគច្រើនកើតពីឥរិយាបថប្រថុយប្រថាន ឬកាលៈទេសៈដែលអាចបង្ការបាន មិនមែនជាឧប្បត្តិហេតុចៀសមិនផុតពិតប្រាកដនោះទេ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ជាមូលហេតុចម្បងនៃការស្លាប់ដោយចៃដន្យសកល។ តាមទិន្នន័យពីវិគីភីឌា ដែលផ្អែកលើស្ថិតិរបស់អង្គការសុខភាពពិភពលោក (WHO) មនុស្សជាង ១ លាននាក់បានស្លាប់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។ ជាងពាក់កណ្តាលនៃជនរងគ្រោះគឺជាអ្នកថ្មើរជើង អ្នកជិះកង់ ឬអ្នកជិះម៉ូតូ។ តួលេខនេះបង្ហាញពីភាពងាយរងគ្រោះនៃក្រុមអ្នកប្រើប្រាស់ផ្លូវដែលគ្មានការការពារ។

ក្រៅពីចរាចរណ៍ គ្រោះថ្នាក់កើតមានជាញឹកញាប់នៅកន្លែងធ្វើការ គេហដ្ឋាន និងឧស្សាហកម្ម។ យោងតាមវិគីភីឌា អ្នកជំនាញសង្កត់ធ្ងន់ថា គ្រោះថ្នាក់ភាគច្រើនមិនមែនចៃដន្យទេ ប៉ុន្តែដោយសារកត្តាដែលអាចកែលម្អបាន ដូចជាការរចនាមិនល្អ ឬកង្វះការយល់ដឹង។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ការយល់ឃើញអំពីគ្រោះថ្នាក់បានវិវត្តយ៉ាងខ្លាំង។ មុនយុគសម័យឧស្សាហកម្ម គេចាត់ទុកគ្រោះថ្នាក់ជាវាសនា ឬឆន្ទៈព្រះ។ នៅក្នុងបដិវត្តន៍ឧស្សាហកម្មសតវត្សទី ១៩ គ្រោះថ្នាក់ការងារបានកើនឡើង ដែលនាំឲ្យមានច្បាប់សុវត្ថិភាពដំបូងៗ។ យោងតាមវិគីភីឌា ឧប្បត្តិហេតុរថភ្លើងបុកជញ្ជាំងស្ថានីយ Montparnasse នៅប៉ារីសឆ្នាំ ១៨៩៥ ដោយសារប្រព័ន្ធហ្វ្រាំងខូច ជាឧទាហរណ៍ដែលជំរុញការកែលម្អបច្ចេកទេសសុវត្ថិភាព។

នៅពាក់កណ្តាលសតវត្សទី ២០ ឧស្សាហកម្មរថយន្តបានជះឥទ្ធិពលដល់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ដើម្បីបំប៉ោងគំនិតថាការបុករថយន្តគឺជា «គ្រោះថ្នាក់» ដែលគ្មាននរណាអាចទប់ស្កាត់បាន។ តាមវិគីភីឌា ការញុះញង់នេះបានធ្វើឲ្យសាធារណជនមិនសូវយកចិត្តទុកដាក់លើសុវត្ថិភាព។ ប៉ុន្តែចាប់តាំងពីទសវត្សរ៍ ១៩៦០ អ្នកតស៊ូមតិផ្នែកសុវត្ថិភាពបានប្រឆាំង ហើយបង្ហាញថាការបុកអាចព្យាករណ៍ និងបង្ការបាន។ ពាក្យ «គ្រោះថ្នាក់» កំពុងត្រូវបានជំនួសដោយភាសាដែលបញ្ជាក់ពីទំនួលខុសត្រូវ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

គ្រោះថ្នាក់បង្កផលប៉ះពាល់សេដ្ឋកិច្ចធំធេង។ ការខូចខាតទ្រព្យសម្បត្តិ ថ្លៃព្យាបាល និងការបាត់បង់ផលិតភាព គឺជាបន្ទុកដែលអាចទប់ស្កាត់បាន។ យោងតាមរូបភាពវិគីភីឌា តេឡេស្កុបវិទ្យុ Green Bank នៅសហរដ្ឋអាមេរិកបានដួលរលំនៅឆ្នាំ ១៩៨៨ ដោយសារបន្ទះដែកប្រេះ បណ្ដាលឲ្យខាតបង់ផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ និងហិរញ្ញវត្ថុយ៉ាងច្រើន។ ឧប្បត្តិហេតុនេះរំឭកថា កង្វះថែទាំអាចនាំទៅរកមហន្តរាយ។

តាមទស្សនវិស័យវប្បធម៌ ជំនឿលើវាសនានៅតែចាក់ឫសជ្រៅក្នុងសង្គមជាច្រើន។ ប៉ុន្តែអ្នកជំនាញអំពាវនាវឲ្យផ្លាស់ប្ដូរឥរិយាបថទៅរកការបង្ការ។ ការប្រើពាក្យដូចជា «ឧប្បត្តិហេតុដែលអាចបង្ការបាន» ជំនួសឲ្យ «គ្រោះថ្នាក់» គឺជាយុទ្ធសាស្ត្រសំខាន់ដើម្បីផ្លាស់ប្ដូរផ្នត់គំនិតសាធារណៈ និងជំរុញគោលនយោបាយសុវត្ថិភាព។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

សព្វថ្ងៃ គ្រោះថ្នាក់នៅតែជាប្រធានបទក្ដៅគគុកក្នុងព័ត៌មានទូទាំងពិភពលោក និងក្នុងស្រុក។ ចង្វាក់ខ្មែរ (KhmerPulse) បាននិងកំពុងចុះផ្សាយរបាយការណ៍អំពីគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ ការងារ និងសុវត្ថិភាពផ្សេងៗ។ ការយល់ដឹងថាគ្រោះថ្នាក់ភាគច្រើនអាចបង្ការបាន ជួយឲ្យអ្នកអានវាយតម្លៃស្ថានការណ៍បានត្រឹមត្រូវ និងជំរុញឲ្យមានការផ្លាស់ប្ដូរគោលនយោបាយដើម្បីកាត់បន្ថយគ្រោះថ្នាក់នៅកម្ពុជា។