ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia សកម្មភាពសង្គម (Activism) គឺជាការខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីលើកកម្ពស់ រារាំង ដឹកនាំ ឬធ្វើអន្តរាគមន៍នៅក្នុងកំណែទម្រង់សង្គម នយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច ឬបរិស្ថាន ដោយមានគោលបំណងបង្កើតការផ្លាស់ប្តូរឆ្ពោះទៅរកផលប្រយោជន៍ទូទៅ។ សកម្មជនអាចជាបុគ្គល ឬក្រុម ដែលជ្រើសរើសយកទម្រង់សកម្មភាពចម្រុះ ដូចជាការកសាងមូលដ្ឋានគាំទ្រនៅក្នុងសហគមន៍ ការដាក់ញត្តិទៅមន្ត្រីជាប់ឆ្នោត ការចូលរួមក្នុងយុទ្ធនាការនយោបាយ ការគាំទ្រអាជីវកម្មដែលមានគោលនយោបាយស្របតាមតម្លៃរបស់ខ្លួន និងទម្រង់បាតុកម្មនានា ដូចជាការជួបជុំសាធារណៈ ការហែក្បួន ការធ្វើកូដកម្ម ការអង្គុយបិទទីតាំង ឬការតមអាហារ។ ទម្រង់ទាំងនេះអាចត្រូវបានប្រើដោយគ្មានអំពើហិង្សា ឬដោយមានអំពើហិង្សាក៏បាន អាស្រ័យលើបរិបទ។ សកម្មភាពសង្គមបានក្លាយជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សជាតិ ដោយបានជំរុញឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរសង្គមជាច្រើន ដូចជាការលុបបំបាត់ទាសភាព ការផ្តល់សិទ្ធិបោះឆ្នោតដល់ស្ត្រី និងការបញ្ចប់របបអាផាថេដនៅអាហ្វ្រិកខាងត្បូង។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

សកម្មភាពសង្គមកើតមាននៅគ្រប់ទ្វីប និងក្នុងបរិបទចម្រុះ។ ឧទាហរណ៍មួយគឺ សួនសន្តិភាព (Peace Park) នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ដែលជាកន្លែងនៃការប្រុងប្រយ័ត្នសន្តិភាពយូរអង្វែងបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រសហរដ្ឋអាមេរិក។ យោងតាមរូបថតពី Wikipedia សកម្មជនឈ្មោះ ថូម៉ាស (Thomas) បានចាប់ផ្តើមការប្រុងប្រយ័ត្ននេះនៅឆ្នាំ១៩៨១ ហើយវាបានបន្តរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន។ ទង្វើបែបនេះបង្ហាញថា សូម្បីតែបុគ្គលតែម្នាក់ក៏អាចបង្កើតឥទ្ធិពលបាន។ អ្នកចូលរួមក្នុងសកម្មភាពសង្គមមានវ័យ ភេទ ជាតិសាសន៍ និងវិជ្ជាជីវៈខុសៗគ្នា។ ពួកគេរួមមាន យុវជន អ្នកសិក្សា កសិករ កម្មករ និងអ្នកជំនាញផ្សេងៗ ដែលទាំងអស់សុទ្ធតែចង់ឃើញការផ្លាស់ប្តូរជាវិជ្ជមានក្នុងសង្គម។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃសកម្មភាពសង្គមអាចត្រឡប់ទៅរកសម័យបុរាណ ប៉ុន្តែទម្រង់ទំនើបកាន់តែច្បាស់នៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី១៩ និង២០។ រូបថតមួយពី Wikipedia បង្ហាញពីរបាំងនៅកុំមុយណ៍ប៉ារីសកាលពីខែមីនា ឆ្នាំ១៨៧១ ដែលជាការបះបោររបស់កម្មករ និងអ្នកសង្គមនិយមដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាលសហគមន៍។ នៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី២០ ចលនាសកម្មជនបានរីករាលដាលជាសកល។ នៅឆ្នាំ១៩៦៣ អ្នកសកម្មជនសិទ្ធិស៊ីវិលនៅសហរដ្ឋអាមេរិកបានរៀបចំព្រ័ត្រធំនៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ទាមទារការងារ និងសេរីភាព ដូចបានឃើញក្នុងរូបថតដំបូង។ ចលនារំដោះស្ត្រីក៏បានពង្រឹងនៅទសវត្សឆ្នាំ១៩៧០ ដោយមានការហែក្បួននៅតាមទីក្រុងនានា។ មុននោះ ចលនាលុបបំបាត់ទាសភាពក្នុងសតវត្សរ៍ទី១៩ និងចលនាផ្តល់សិទ្ធិបោះឆ្នោតដល់ស្ត្រីគឺជាឧទាហរណ៍ផ្សេងទៀតដែលបានផ្លាស់ប្តូរសង្គម។ ការតស៊ូទាំងនេះបាននាំឱ្យមានការកែប្រែច្បាប់ និងឥរិយាបថសង្គមជាបន្តបន្ទាប់។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

សកម្មភាពសង្គមមានឥទ្ធិពលខ្លាំងទៅលើសេដ្ឋកិច្ច តាមរយៈការធ្វើពហិការ កូដកម្ម និងយុទ្ធនាការដាក់សម្ពាធសេដ្ឋកិច្ច។ ឧទាហរណ៍ ការធ្វើពហិការផលិតផលរបស់ក្រុមហ៊ុនដែលមានការអនុវត្តមិនយុត្តិធម៌អាចបង្ខំឱ្យពួកគេផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយ។ ក្នុងវិស័យវប្បធម៌ ចលនារំដោះស្ត្រីនាទសវត្សឆ្នាំ១៩៧០ ដែលបង្ហាញតាមរយៈរូបថតពី Wikipedia បានជំរុញឱ្យមានការផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថយេនឌ័រប្រពៃណី និងបានបង្កើតឱកាសកាន់តែច្រើនសម្រាប់ស្ត្រីក្នុងការចូលរួមក្នុងសេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយ។ លើសពីនេះ ចលនាការពារបរិស្ថានបានជំរុញឱ្យរដ្ឋាភិបាល និងសាជីវកម្មយកចិត្តទុកដាក់លើការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងនិរន្តរភាព។ សកម្មជនជារឿយៗប្រើប្រាស់សិល្បៈ តន្ត្រី និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយដើម្បីផ្សព្វផ្សាយសារៈរបស់ខ្លួន ដែលធ្វើឱ្យវប្បធម៌កាន់តែមានភាពចម្រុះ និងរួមបញ្ចូល។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងពិភពលោកសព្វថ្ងៃ សកម្មភាពសង្គមនៅតែមានសារៈសំខាន់ និងកំពុងវិវត្ត។ កាលពីថ្ងៃទី៣១ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៤ ក្រុមអ្នកសកម្មជនបរិស្ថាន និងអ្នកតស៊ូសិទ្ធិអ្នកប្តូរភេទបានប្រមូលផ្តុំគ្នានៅទីក្រុងលីសបោន ប្រទេសព័រទុយហ្គាល់ ដោយបានលើកបដាដែលមានសារៈថា "Sex Change not Climate Change" នេះបើយោងតាមរូបភាពពី Wikipedia។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះបង្ហាញពីការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងរវាងបញ្ហាសង្គមផ្សេងៗ និងការប្រើប្រាស់យុទ្ធសាស្ត្រច្នៃប្រឌិតដើម្បីទាក់ទាញការយកចិត្តទុកដាក់។ ក្នុងសម័យឌីជីថល បណ្តាញសង្គមដូចជា Facebook, TikTok, និង Telegram បានផ្តល់ឧបករណ៍ថ្មីសម្រាប់អ្នកសកម្មក្នុងការរៀបចំ និងផ្សព្វផ្សាយសារៈរបស់ខ្លួនទៅកាន់ទស្សនិកជនទូទាំងពិភពលោក។ នៅប្រទេសកម្ពុជា ប្រធានបទដូចជាការការពារបរិស្ថាន សិទ្ធិការងារ និងសេរីភាពនយោបាយ នៅតែជាវិស័យដែលអ្នកសកម្មកំពុងតស៊ូតាមរយៈយុទ្ធនាការតាមអនឡាញ និងក្រៅអនឡាញ។ កាសែត KhmerPulse តាមដានការវិវត្តនៃបញ្ហាទាំងនេះ ហើយផ្សាយព័ត៌មានពីប្រភពចម្រុះដើម្បីផ្តល់រូបភាពគ្រប់ជ្រុងជ្រោយដល់អ្នកអាន។