ការវាយឆ្មក់លើក្រុមនាវាសេរីភាពហ្គាហ្សា

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ក្រុមនាវាសេរីភាពហ្គាហ្សា (Gaza Freedom Flotilla) គឺជាក្រុមនាវា និងក្បួននាវា ដែលមានគោលបំណងបំបែកការបិទខ្ទប់របស់អ៊ីស្រាអែល លើដែនដីហ្គាហ្សា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១០ មក។ យោងតាម Wikipedia ការដង្ហែនាវាលើកដំបូង ដែលមាននាវាចំនួន ៦ គ្រឿង ត្រូវបានចេញដំណើរដោយអង្គការដែលក្រោយមកត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា Freedom Flotilla Coalition។ ក្រុមនាវានេះ ត្រូវបានកងកម្លាំងទ័ពជើងទឹកអ៊ីស្រាអែលវាយឆ្មក់ចូល និងចាប់ខ្លួន នៅក្នុងដែនទឹកអន្តរជាតិ ដែលបណ្តាលឱ្យមានការថ្កោលទោសជាអន្តរជាតិ និងការបាត់បង់ជីវិតសកម្មជនជាច្រើននាក់។

ព្រឹត្តិការណ៍នេះ ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាចំណុចរបត់ដ៏សំខាន់មួយ ក្នុងជម្លោះអ៊ីស្រាអែល-ប៉ាឡេស្ទីន ព្រោះវាបាននាំមកនូវការយកចិត្តទុកដាក់ពីសហគមន៍អន្តរជាតិ ចំពោះស្ថានភាពមនុស្សធម៌នៅហ្គាហ្សា។ ក្រោយមក ក្រុម Freedom Flotilla Coalition បានបន្តរៀបចំក្បួននាវាជាច្រើនលើកទៀត ដែលភាគច្រើនត្រូវបានរារាំង ឬឃាត់ខ្លួនដោយកងទ័ពអ៊ីស្រាអែល។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ដែនដីហ្គាហ្សា ជាតំបន់តូចចង្អៀតមានប្រវែង ៤១ គីឡូម៉ែត្រ ស្ថិតនៅភាគខាងកើតនៃសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ ជាប់ព្រំដែនជាមួយអ៊ីស្រាអែល និងអេហ្ស៊ីប។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០០៧ អ៊ីស្រាអែលបានដាក់ការបិទខ្ទប់យ៉ាងតឹងរ៉ឹង ទាំងផ្លូវគោក ផ្លូវអាកាស និងផ្លូវសមុទ្រ ដោយអះអាងពីហេតុផលសន្តិសុខ។

ក្រុមនាវាសេរីភាព ជាធម្មតាប្រមូលផ្តុំនៅឯកំពង់ផែក្នុងប្រទេសក្រិក ស៊ីប ឬតួកគី ហើយព្យាយាមធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ដែនទឹកអន្តរជាតិ សំដៅទៅកាន់កំពង់ផែហ្គាហ្សា។ នៅក្នុងក្បួននាវាលើកទីមួយ មានសកម្មជនជាង ៦០០ នាក់ មកពីប្រហែល ៣៧ ប្រទេស ដែលរួមមានតួកគី ក្រិក សហរដ្ឋអាមេរិក និងបណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុបជាច្រើនទៀត។ នាវាធំជាងគេនៅក្នុងក្រុមនោះគឺ ម៉ាវី ម៉ាម៉ារ៉ា (Mavi Marmara) ដែលដឹកអ្នកដំណើររាប់រយនាក់ ហើយជាកន្លែងកើតហេតុនៃការវាយឆ្មក់នោះ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ការបិទខ្ទប់ហ្គាហ្សាបានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ ២០០៧ បន្ទាប់ពីក្រុមហាម៉ាស់បានគ្រប់គ្រងតំបន់នេះ។ យោងតាមអង្គការសហប្រជាជាតិ ការបិទខ្ទប់នេះបានបង្កវិបត្តិមនុស្សធម៌ធ្ងន់ធ្ងរ ដោយប្រជាជនជាង ២ លាននាក់ រស់នៅក្នុងស្ថានភាពខ្វះខាតជាចាំបាច់។ ក្រុមសកម្មជនអន្តរជាតិ រួមទាំង Free Gaza Movement និងអង្គការសប្បុរសធម៌ IHH ពីតួកគី បានរៀបចំក្បួននាវាសេរីភាព ដើម្បីដឹកជំនួយមនុស្សធម៌ និងទាមទារឱ្យបើកផ្លូវចូលហ្គាហ្សាឡើងវិញ។

ក្រុមនាវាលើកទីមួយ បានចេញដំណើរនៅខែឧសភា ឆ្នាំ ២០១០។ នៅថ្ងៃទី ៣១ ឧសភា ទាហានជើងទឹកអ៊ីស្រាអែលបានឡើងទៅលើនាវាម៉ាវី ម៉ាម៉ារ៉ា ក្នុងដែនទឹកអន្តរជាតិ ប្រហែល ៧០ គីឡូម៉ែត្រពីឆ្នេរហ្គាហ្សា។ ការប៉ះទង្គិចគ្នារវាងទាហាន និងសកម្មជនបានបណ្តាលឱ្យសកម្មជនតួកគី ៩ នាក់ បាត់បង់ជីវិត (ម្នាក់ក្នុងចំណោមនោះ មានសញ្ជាតិអាមេរិកផងដែរ) និងរងរបួសជាច្រើននាក់។ តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia ព្រឹត្តិការណ៍នេះ បាននាំឱ្យមានការថ្កោលទោសពីអង្គការសហប្រជាជាតិ រួមទាំងក្រុមប្រឹក្សាសិទ្ធិមនុស្ស ដែលបានចាត់ទុកថាការវាយឆ្មក់នេះផ្ទុយនឹងច្បាប់អន្តរជាតិ។ ក្រោយមក គណៈកម្មាការស៊ើបអង្កេតរបស់អ.ស.ប. (Palmer Commission) បានរកឃើញថា ការបិទខ្ទប់ស្របច្បាប់ ប៉ុន្តែការប្រើកម្លាំងរបស់អ៊ីស្រាអែល គឺហួសហេតុ។

បន្ទាប់ពីឆ្នាំ ២០១០ ការប៉ុនប៉ងបញ្ជូនក្រុមនាវាសេរីភាពនៅតែបន្ត៖ នៅឆ្នាំ ២០១១ ក្រុមនាវាសេរីភាព II ត្រូវបានរារាំងមិនឱ្យចេញដំណើរពីប្រទេសក្រិក ក្រោយការអន្តរាគមន៍ពីរដ្ឋាភិបាល។ ការប៉ុនប៉ងនៅឆ្នាំ ២០១៥ (Freedom Flotilla III) ក៏ត្រូវបានកងទ័ពជើងទឹកអ៊ីស្រាអែលឃាត់ខ្លួន។ យោងតាមផែនទីប្រៀបធៀបពី Wikipedia មានក្រុមនាវាសេរីភាពជាច្រើនទៀត រហូតដល់ឆ្នាំ ២០២៥ ដែលត្រូវបានកងទ័ពអ៊ីស្រាអែលរារាំង ឬឃាត់ខ្លួន។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ការបិទខ្ទប់ហ្គាហ្សាបានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់សេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់៖ ទំនិញចាំបាច់មានកម្រិត អត្រាភាពអត់ការងារធ្វើឡើងខ្ពស់បំផុតនៅលើពិភពលោក ហើយសេដ្ឋកិច្ចពឹងផ្អែកខ្លាំងលើជំនួយពីខាងក្រៅ។ ក្រុមនាវាសេរីភាព មិនត្រឹមតែជាការខិតខំដឹកជញ្ជូនទំនិញប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ជានិមិត្តសញ្ញានៃសកម្មភាពសាមគ្គីភាពអន្តរជាតិ ដែលទាមទារសិទ្ធិមនុស្ស និងយុត្តិធម៌ផងដែរ។ វាបានបង្ហាញពីអំណាចនៃចលនាប្រជាពលរដ្ឋ ក្នុងការប្រឆាំងនឹងគោលនយោបាយរដ្ឋ។

នៅក្នុងវប្បធម៌ ព្រឹត្តិការណ៍វាយឆ្មក់នេះ បានបំផុសឱ្យមានការផលិតភាពយន្តឯកសារ សៀវភៅ និងសិល្បៈជាច្រើន ដែលពាំនាំសារប្រឆាំងនឹងការបិទខ្ទប់។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះ ក៏បានបង្កើតការជជែកពិភាក្សាជុំវិញច្បាប់អន្តរជាតិ និងការប្រើប្រាស់កម្លាំង ដែលមានឥទ្ធិពលដល់មតិសាធារណៈពិភពលោក។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

រហូតមកដល់ឆ្នាំ ២០២៦ ការប៉ុនប៉ងដឹកជំនួយតាមសមុទ្រទៅកាន់ហ្គាហ្សា នៅតែបន្ត។ ក្នុងឆ្នាំ ២០២៥ ក្រុមនាវា Global Sumud Flotilla ដែលមានសកម្មជនបរិស្ថានល្បីឈ្មោះ Greta Thunberg ចូលរួម បានចេញដំណើរពី Barcelona ប្រទេសអេស្ប៉ាញ។ យោងតាមរូបភាពពី Wikipedia សកម្មជនបានថ្លែងសុន្ទរកថាដើម្បីគាំទ្រការបញ្ចប់ការបិទខ្ទប់។ ប៉ុន្តែនៅខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២៦ ក្រុមនាវានេះត្រូវបានកងទ័ពជើងទឹកអ៊ីស្រាអែលឃាត់ខ្លួន នៅឯកោះ Ierapetra ប្រទេសក្រិក ដូចបានថតក្នុងរូបថត។

ព្រឹត្តិការណ៍ថ្មីៗនេះ បង្ហាញថា ចលនានាវាសេរីភាពនៅតែជាឧបករណ៍តស៊ូរបស់សង្គមស៊ីវិលសកល ប្រឆាំងនឹងការបិទខ្ទប់ហ្គាហ្សា។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse រឿងនេះជាការឆ្លុះបញ្ចាំងពីការប្រឈមមុខនឹងច្បាប់អន្តរជាតិ សាមគ្គីភាពជាសកល និងការតស៊ូដើម្បីសិទ្ធិមនុស្ស ដែលអាចមានមេរៀនសម្រាប់បញ្ហាស្រដៀងគ្នាក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ផងដែរ។