សហភាពអាហ្វ្រិក

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia, សហភាពអាហ្វ្រិក (African Union / AU) គឺជាសហភាពទ្វីបមួយដែលប្រមូលផ្តុំរដ្ឋសមាជិកចំនួន ៥៥ នៅលើទ្វីបអាហ្វ្រិក។ AU ត្រូវបានប្រកាសឡើងតាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍ Sirte នៅទីក្រុង Sirte ប្រទេសលីប៊ី កាលពីថ្ងៃទី ៩ កញ្ញា ឆ្នាំ១៩៩៩ ដោយអំពាវនាវឱ្យបង្កើតសហភាពមួយថ្មី។ បន្ទាប់មក AU ត្រូវបានសម្ពោធជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី ៩ កក្កដា ឆ្នាំ២០០២ នៅទីក្រុង Durban ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូង។

គោលដៅចម្បងរបស់ AU គឺដើម្បីជំនួសអង្គការឯកភាពអាហ្វ្រិក (OAU) ដែលបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី ២៥ ឧសភា ឆ្នាំ១៩៦៣ នៅទីក្រុងអាឌីសអាបាបា ដោយរដ្ឋាភិបាលហត្ថលេខីចំនួន ៣២។ OAU ត្រូវបានរំសាយនៅថ្ងៃទី ៩ កក្កដា ឆ្នាំ២០០២។ ការសម្រេចចិត្តសំខាន់ៗរបស់ AU ត្រូវបានធ្វើឡើងដោយសភានៃសហភាពអាហ្វ្រិក ដែលជាកិច្ចប្រជុំរបស់ប្រមុខរដ្ឋនិងរដ្ឋាភិបាលនៃរដ្ឋសមាជិក ដោយប្រព្រឹត្តទៅពីរដងក្នុងមួយឆ្នាំ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

សហភាពអាហ្វ្រិកគ្របដណ្តប់លើទ្វីបអាហ្វ្រិកទាំងមូល ដោយរួមបញ្ចូលប្រទេសសមាជិកចំនួន ៥៥ ដែលតំណាងឱ្យស្ទើរតែគ្រប់ប្រទេសទាំងអស់នៅអាហ្វ្រិក។ តំបន់នេះមានភាពចម្រុះខាងជាតិពន្ធុ វប្បធម៌ និងភាសាយ៉ាងសម្បើម។ យោងតាមផែនទីពីវិគីភីឌា ក្រុមភាសាផ្សេងៗគ្នារួមមាន គ្រួសារភាសាអាហ្វ្រូអាស៊ីក, នីឡូ-សាហារ៉ា, នីហ្សេ-កុងហ្គោ និងខូយសាន ត្រូវបាននិយាយនៅទូទាំងទ្វីបនេះ។

សេដ្ឋកិច្ចរបស់តំបន់ត្រូវបានធ្វើសមាហរណកម្មក្នុងតំបន់តាមរយៈសហភាពនេះ ដូចដែលបានបញ្ជាក់ក្នុងវិគីភីឌា។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

អង្គការឯកភាពអាហ្វ្រិក (OAU) ដែលជាអង្គការមុនគេនៃ AU ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី ២៥ ឧសភា ឆ្នាំ១៩៦៣ នៅទីក្រុងអាឌីសអាបាបា ប្រទេសអេត្យូពី ដោយរដ្ឋាភិបាលចំនួន ៣២ ដែលបានចុះហត្ថលេខា។ OAU មានគោលដៅលើកកម្ពស់ឯកភាព សាមគ្គីភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងបណ្តារដ្ឋអាហ្វ្រិក ព្រមទាំងលុបបំបាត់អាណានិគមនិយមនៅទ្វីបនេះ។ រូបភាពនេះ (ពីវិគីភីឌា) បង្ហាញពីព្រះចៅអធិរាជ Haile Selassie I នៃអេត្យូពី, ប្រធានាធិបតី Jomo Kenyatta នៃកេនយ៉ា និងមេដឹកនាំដទៃទៀតដែលជាស្ថាបនិក OAU ។

នៅឆ្នាំ១៩៩៩ មេដឹកនាំអាហ្វ្រិកបានជួបប្រជុំគ្នានៅទីក្រុង Sirte ប្រទេសលីប៊ី ហើយបានប្រកាសសេចក្តីថ្លែងការណ៍ Sirte ដែលអំពាវនាវឱ្យបង្កើតសហភាពអាហ្វ្រិក (AU) ដើម្បីពន្លឿនការធ្វើសមាហរណកម្មនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ច។ យោងតាម Wikipedia, AU ត្រូវបានសម្ពោធជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី ៩ កក្កដា ឆ្នាំ២០០២ នៅ Durban ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូង ហើយ OAU ត្រូវបានរំសាយនៅថ្ងៃដដែល។

ក្រោយមក មេដឹកនាំអាហ្វ្រិកជាច្រើនបានកាន់តំណែងជាប្រធាន AU ដូចជាអតីតមេដឹកនាំលីប៊ី Muammar Gaddafi ដែលបានកាន់តំណែងនេះក្នុងអំឡុងកិច្ចប្រជុំកំពូលលើកទី១២ ក្នុងឆ្នាំ២០០៩ ដូចដែលបានឃើញក្នុងរូបភាពមួយពីវិគីភីឌា។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia, សេដ្ឋកិច្ចអាហ្វ្រិកត្រូវបានធ្វើសមាហរណកម្មក្នុងតំបន់តាមរយៈសហភាពនេះ។ AU បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការលើកកម្ពស់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ច និងការធ្វើសមាហរណកម្មពាណិជ្ជកម្ម ដើម្បីជំរុញកំណើនសេដ្ឋកិច្ចនៅទូទាំងទ្វីប។

ចំណែកផ្នែកវប្បធម៌ ទ្វីបអាហ្វ្រិកមានប្រជាជនចម្រុះជាតិសាសន៍ ភាសា និងទំនៀមទំលាប់ដែលជាមូលដ្ឋាននៃអត្តសញ្ញាណរួម។ AU បានគាំទ្រការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌ និងការអភិរក្សបេតិកភណ្ឌ ដើម្បីពង្រឹងទំនាក់ទំនងរវាងប្រជាជាតិអាហ្វ្រិក។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងយុគសម័យបច្ចុប្បន្ន AU បន្តដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ទាំងក្នុងវិស័យការទូត និងសន្តិសុខ។ កិច្ចប្រជុំកំពូលជាមួយមហាអំណាចធំៗត្រូវបានរៀបចំឡើងជាញឹកញាប់។ ជាឧទាហរណ៍, រូបភាពពីវិគីភីឌាបង្ហាញថា កាលពីថ្ងៃទី ១៥ ធ្នូ ឆ្នាំ២០២២, ប្រធានាធិបតី Joe Biden របស់សហរដ្ឋអាមេរិក បានជួបប្រជុំជាមួយ Moussa Faki ប្រធានគណៈកម្មការ AU និងមេដឹកនាំអាហ្វ្រិកដទៃទៀត ក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាហ្វ្រិក-សហរដ្ឋអាមេរិកនៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ ដូចគ្នានេះដែរ កិច្ចប្រជុំកំពូលអ៊ីតាលី-អាហ្វ្រិកនៅឆ្នាំ២០២៤ និងកិច្ចប្រជុំឥណ្ឌា-អាហ្វ្រិកកន្លងមក បានបង្ហាញពីការចាប់អារម្មណ៍របស់សហគមន៍អន្តរជាតិចំពោះទ្វីបនេះ។

មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ, AU ក៏បានដឹកនាំបេសកកម្មរក្សាសន្តិភាពនៅតំបន់ដែលមានជម្លោះផងដែរ។ រូបភាពខាងលើបង្ហាញពីកងកម្លាំងរក្សាសន្តិភាពរបស់ AU នៅក្នុងប្រទេសសូម៉ាលី ដែលគេស្គាល់ថាជាបេសកកម្ម AMISOM ។ បេសកកម្មនេះបានជួយប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងក្រុមជ្រុលនិយម និងស្តារស្ថិរភាពឡើងវិញ។

ខណៈដែលនៅមានបញ្ហាប្រឈមផ្សេងៗដូចជាអំពើភេរវកម្ម និងជម្លោះនយោបាយ, AU កំពុងធ្វើការជាមួយដៃគូអន្តរជាតិដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយប្រកបដោយចីរភាព។ សន្និសីទកំពូល AU លើកទី ៣៣ ដែលបានប្រកាសនៅរដ្ឋធានីយ៉ាមេ ប្រទេសនីហ្សេ ក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ក៏ជាសក្ខីភាពនៃការបន្តដំណើរការសកម្មរបស់អង្គការនេះដែរ។