KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់២ កក្កដា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ២ កក្កដា ២០២៦

Ahmed al-Sharaa

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

លោក Ahmed al-Sharaa ក្នុងនាមជាប្រធានាធិបតីស៊ីរី ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦ ប្រភព: Wikipedia

លោក Ahmed al-Sharaa ដែលពីមុនត្រូវបានគេស្គាល់តាមរយៈឈ្មោះហៅក្រៅថា Abu Mohammad al-Julani គឺជាអ្នកនយោបាយស៊ីរី និងជាអតីតមេបញ្ជាការក្រុមបះបោរ ដែលបានកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតីប្រទេសស៊ីរីចាប់តាំងពីដើមឆ្នាំ២០២៥។ យោងតាម Wikipedia លោក al-Sharaa គឺជាមេដឹកនាំ (អេមីរ) នៃក្រុម Hay’at Tahrir al-Sham (HTS) និងជាមេដឹកនាំជាក់ស្តែងនៃរដ្ឋាភិបាលសង្គ្រោះស៊ីរី ដែលគ្រប់គ្រងតំបន់ Idlib ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមស៊ីវិលស៊ីរី។ លោកបានដឹកនាំការវាយលុកយ៉ាងធំរបស់ក្រុមប្រឆាំងស៊ីរីនៅចុងឆ្នាំ២០២៤ ដែលជាលទ្ធផលធ្វើឱ្យរបបរបស់លោក Bashar al-Assad ដួលរលំ។ ក្រោយការដួលរលំនោះ លោកក៏បានក្លាយជាមេដឹកនាំជាក់ស្តែងរបស់ប្រទេស ហើយក្រោយមកត្រូវបានប្រកាសជាប្រធានាធិបតីជាផ្លូវការ។ ការផ្លាស់ប្តូរពីមេបញ្ជាការក្រុមឧទ្ទាមដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយអង្គការភេរវកម្ម មកជាប្រមុខរដ្ឋដែលទទួលបានការទទួលស្គាល់ពីអន្តរជាតិ ត្រូវបាន Wikipedia ចាត់ទុកថាជារឿងដ៏កម្រ និងគួរឱ្យកត់សម្គាល់បំផុត។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

លោក al-Sharaa កាលពីវ័យក្មេង ប្រមាណឆ្នាំ១៩៩៦ ប្រភព: Wikipedia

ទោះបីយើងនិយាយអំពីតួបុគ្គលក៏ដោយ ផ្នែកនេះនឹងពណ៌នាពីសាវតាផ្ទាល់ខ្លួន។ តាមកំណត់ត្រា Wikipedia លោក Ahmed al-Sharaa កើតនៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៨០ នៅទីក្រុងរីយ៉ាដ ប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអូឌីត ក្នុងគ្រួសារជនជាតិស៊ីរី។ ឪពុករបស់លោកជាអ្នកជំនាញផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច។ លោកបានទទួលការអប់រំនៅទីក្រុងដាម៉ាស ហើយក្រោយមកបានចូលរួមក្នុងចលនាឥស្លាមនិយម។ សញ្ជាតិដើមរបស់លោកគឺស៊ីរី ហើយតួនាទីបច្ចុប្បន្នជាប្រធានាធិបតីនៃសាធារណរដ្ឋអារ៉ាប់ស៊ីរី។ រូបភាពខាងលើបង្ហាញពីវ័យក្មេងរបស់លោកប្រហែលឆ្នាំ១៩៩៦ ដែលជាភស្តុតាងនៃដំណើរជីវិតមុនពេលចូលក្នុងសមរភូមិ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

រូបថតដែលថតដោយអាជ្ញាធរសហរដ្ឋអាមេរិក ក្រោយការចាប់ខ្លួនលោក al-Sharaa នៅប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ ឆ្នាំ២០០៦ ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិរបស់លោក al-Sharaa មានភាពស្មុគស្មាញ និងពោរពេញដោយភាពផ្ទុយគ្នា។ តាម Wikipedia ដើមឡើយលោកបានធ្វើដំណើរទៅកាន់ប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់ ក្រោយការឈ្លានពានរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនៅឆ្នាំ២០០៣ ដើម្បីចូលរួមប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងកងកម្លាំងចម្រុះ។ លោកត្រូវបានកងកម្លាំងអាមេរិកចាប់ខ្លួននៅឆ្នាំ២០០៦ ដូចបានឃើញក្នុងរូបថតខាងលើ។ ក្រោយផ្ទុះសង្គ្រាមស៊ីវិលនៅប្រទេសស៊ីរីនាឆ្នាំ២០១១ លោកបានបង្កើតក្រុមជីហាត Jabhat al-Nusra ដែលជាសាខារបស់អង្គការ al-Qaeda នៅស៊ីរី។ ក្រុមនេះបានក្លាយជាកម្លាំងប្រឆាំងដ៏មានឥទ្ធិពល ប៉ុន្តែត្រូវបានកំណត់ដោយសហរដ្ឋអាមេរិក និងអង្គការសហប្រជាជាតិថាជាក្រុមភេរវកម្ម។

នៅឆ្នាំ២០១៦ លោកបានប្រកាសការផ្តាច់ខ្លួនពី al-Qaeda ដោយប្តូរឈ្មោះក្រុមទៅជា Hay’at Tahrir al-Sham (HTS) ក្នុងការព្យាយាមបង្ហាញមុខមាត់នយោបាយថ្មី។ HTS បានគ្រប់គ្រងខេត្ត Idlib ដោយបង្កើតរដ្ឋាភិបាលសង្គ្រោះស៊ីរី ដែលផ្តល់សេវាសាធារណៈ និងប្រើប្រាស់វោហាសាស្ត្រស្លូតបូតជាងមុន។ នៅចុងឆ្នាំ២០២៤ លោកបានដឹកនាំប្រតិបត្តិការយោធាដ៏ធំមួយចេញពី Idlib ដោយដណ្តើមបានទីក្រុង Aleppo, Hama, Homs និងចុងក្រោយក្រុងដាម៉ាស ដែលបញ្ចប់ការគ្រប់គ្រងរយៈពេលជាង ៥០ ឆ្នាំរបស់គ្រួសារ Assad។ ការដួលរលំនៃរបបនេះបានបើកទំព័រថ្មីមួយសម្រាប់ប្រទេសស៊ីរី និងធ្វើឱ្យលោក al-Sharaa ក្លាយជាឥស្សរជនកំពូល។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ដំណើរទស្សនកិច្ចជាប្រវត្តិសាស្ត្រ៖ លោក al-Sharaa ជាមួយប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក Donald Trump នៅសេតវិមាន ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ប្រភព: Wikipedia

ចាប់តាំងពីឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតី លោក al-Sharaa បានធ្វើការវាយលុកផ្នែកការទូតយ៉ាងសកម្ម ដើម្បីស្វែងរកការទទួលស្គាល់ពីសហគមន៍អន្តរជាតិ។ Wikipedia បានកត់ត្រាការប្រជុំជាច្រើនដូចជា៖ ជំនួបជាមួយប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ីលោក Vladimir Putin (ខែមករា ឆ្នាំ២០២៦) ជាមួយប្រធានាធិបតីអាស៊ែបៃហ្សង់ (ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៥) ជាមួយប្រធានាធិបតីកូសូវ៉ូ (ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៥) និងជាមួយមេដឹកនាំសហភាពអឺរ៉ុបជាដើម។ ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ជាងគេគឺដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់សេតវិមានរបស់លោកកាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ដែលជាលើកទីមួយហើយសម្រាប់ប្រធានាធិបតីស៊ីរីក្នុងការទៅកាន់សហរដ្ឋអាមេរិកចាប់តាំងពីប្រទេសនេះទទួលបានឯករាជ្យនៅឆ្នាំ១៩៤៦។

សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា និងបណ្តាប្រទេសក្នុងតំបន់អាស៊ាន បញ្ហាស៊ីរីអាចមើលទៅហាក់ដូចជាឆ្ងាយ ប៉ុន្តែវាមានផលប៉ះពាល់ជាសកល។ លោក al-Sharaa ក៏បានចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលស្តីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ COP30 នៅប្រទេសប្រេស៊ីលកាលពីខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៥ ដោយបានជួបជាមួយមេដឹកនាំពិភពលោកជាច្រើនរូប។ បញ្ហាសន្តិសុខថាមពល លំហូរជនភៀសខ្លួន និងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងអំពើភេរវកម្ម គឺជារឿងដែលទាក់ទងដោយផ្ទាល់ទៅនឹងស្ថិរភាពពិភពលោក ដែលកម្ពុជាក៏មិនអាចគេចផុតដែរ។ ទន្ទឹមគ្នានេះ ដំណើរការកសាងសន្តិភាព និងការធ្វើសមាហរណកម្មអតីតភាគីជម្លោះនៅក្នុងប្រទេសស៊ីរី អាចជាគំរូសិក្សាសម្រាប់ប្រទេសក្រោយសង្គ្រាមដទៃទៀត។ ទោះយ៉ាងណា ការព្រួយបារម្ភអំពីអតីតកាលជីហាតរបស់លោក និងសិទ្ធិមនុស្សនៅក្នុងប្រទេស នៅតែជាឧបសគ្គចម្បងសម្រាប់ការទទួលស្គាល់ពេញទំហឹងពីសហគមន៍អន្តរជាតិ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

ប្រធានាធិបតីស៊ីរីតែងតាំងសមាជិក ៧០ នាក់ បង្គ្រប់សភាថ្មីក្រោយរបបអាសាដ

នៅថ្ងៃទី១ កក្កដា ប្រធានាធិបតីអន្តរកាលស៊ីរីបានតែងតាំងសមាជិកចុងក្រោយ ៧០ នាក់ ទៅក្នុងសភាតំណាងរាស្ត្រថ្មី ២១០ អាសនៈ ដែលនឹងបើកសម័យប្រជុំដំបូងនៅថ្ងៃចន្ទ។

7 sources · BBC News, Phnom Penh Post, RFI