ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា បញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) គឺជាសមត្ថភាពរបស់ប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រក្នុងការបំពេញការងារដែលជាធម្មតាត្រូវការបញ្ញាមនុស្ស ដូចជាការរៀនសូត្រ ការវែកញែក ការដោះស្រាយបញ្ហា ការយល់ដឹង និងការសម្រេចចិត្តជាដើម។ AI មានឫសគល់នៅក្នុងវិស្វកម្ម គណិតវិទ្យា និងវិទ្យាសាស្ត្រកុំព្យូទ័រ ហើយគោលដៅចម្បងគឺបង្កើតម៉ាស៊ីនដែលអាចយល់ដឹងពីបរិស្ថាន និងប្រើប្រាស់ការរៀនសូត្រដើម្បីធ្វើសកម្មភាពឲ្យសម្រេចបានគោលដៅដែលបានកំណត់។

បច្ចេកទេសស្នូលនៃ AI រួមមានការរៀនម៉ាស៊ីន (machine learning) ដែលមានប្រភេទសំខាន់ៗដូចជាការរៀនដោយមានការណែនាំ និងដោយគ្មានការណែនាំ ដូចបានបង្ហាញក្នុងរូបភាពពីវិគីភីឌា។ ក្បួនដោះស្រាយមួយចំនួនដែលជំរុញ AI រួមមាន gradient descent ដែលកែតម្រូវប៉ារ៉ាម៉ែត្ររបស់ម៉ូដែលដើម្បីបង្រួមអប្បបរមាកម្រិតខាតបង់ (រូបភាពចលនាពីវិគីភីឌា) និង EM clustering ដែលចាប់ផ្តើមពីការទាយដោយចៃដន្យ ហើយប្រមូលផ្តុំទិន្នន័យជាក្រុមត្រឹមត្រូវ។ AI ក៏មានកម្មវិធីលើវិស័យជាច្រើន ចាប់ពីរ៉ូបូតអារម្មណ៍ រហូតដល់ម៉ាស៊ីនស្វែងរក និងឧបករណ៍អប់រំ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

លក្ខណៈសកលនៃ AI បាននាំឲ្យមានការប្រមូលផ្តុំអ្នកស្រាវជ្រាវនិងធនធាននៅទូទាំងពិភពលោក។ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក វិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យា MIT បានបង្កើតរ៉ូបូត Kismet ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ ដែលអាចស្គាល់ទឹកមុខនិងធ្វើត្រាប់តាមអារម្មណ៍ តាមរូបភាពពីវិគីភីឌា។ នៅអឺរ៉ុប ឧបករណ៍ដូចជា Raspberry Pi AI Kit បានធ្វើឲ្យការអភិវឌ្ឍ AI កាន់តែងាយស្រួលចូលដំណើរការ ចំណែកប្រទេសចិន និងឥណ្ឌា ក៏កំពុងវិនិយោគយ៉ាងច្រើនលើការស្រាវជ្រាវ AI ដែរ។

អ្នកពាក់ព័ន្ធក្នុងវិស័យនេះមានទាំងអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រកុំព្យូទ័រ វិស្វករ អ្នកបង្កើតគោលនយោបាយ និងសូម្បីតែអ្នកនិពន្ធ។ ឧទាហរណ៍ លោក Karel Čapek ដែលបានបង្កើតពាក្យ “រ៉ូបូត” នៅឆ្នាំ១៩២១ បានរួមចំណែកដល់មូលដ្ឋានគ្រឹះនៃចក្ខុវិស័យស្តីពីម៉ាស៊ីនឆ្លាតវៃ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ដើមកំណើតនៃគំនិតបញ្ញាសិប្បនិម្មិតអាចឆ្លុះបញ្ចាំងតាមរយៈអក្សរសិល្ប៍និងការស្រមៃរបស់មនុស្ស។ តាមការកត់ត្រាក្នុងវិគីភីឌា ពាក្យ “រ៉ូបូត” ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយលោក Karel Čapek នៅក្នុងរឿងល្ខោន R.U.R. (Rossum’s Universal Robots) នាឆ្នាំ១៩២១។ រឿងនេះពណ៌នាអំពីមនុស្សសិប្បនិម្មិតដែលបម្រើមនុស្ស តែទីបំផុតបះបោរ ដែលបានកំណត់ស្នូលនៃការព្រួយបារម្ភអំពី AI រហូតដល់សព្វថ្ងៃ។

ក្រោយមក វិស័យ AI បានរីកចម្រើនជាលំដាប់។ នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០ ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវបានសម្រេចបង្កើតរ៉ូបូត Kismet ដែលមានសមត្ថភាពបង្ហាញអារម្មណ៍តាមរយៈទឹកមុខ (ដូចរូបភាពពីវិគីភីឌា)។ បច្ចេកទេសដូចជាការប្រមូលផ្តុំទិន្នន័យតាមវិធីសាស្ត្រ EM (Expectation-Maximization) ក៏បានចូលរួមចំណែកក្នុងការវិភាគទិន្នន័យដ៏ស្មុគស្មាញ (រូបភាពចលនាពីវិគីភីឌា)។

ចំណុចរបត់ដ៏សំខាន់មួយទៀតគឺការរៀបចំកិច្ចប្រជុំកំពូល AI សុវត្ថិភាពលើកដំបូង នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ ដែលបានប្រមូលផ្តុំថ្នាក់ដឹកនាំពិភពលោកឲ្យពិភាក្សាអំពីការគ្រប់គ្រង AI ជាសកល។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

AI បានក្លាយជាកម្លាំងចលករដ៏សំខាន់នៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចទំនើប។ តាមការបង្ហាញក្នុងវិគីភីឌា មុខងារ AI Overviews នៅលើម៉ាស៊ីនស្វែងរក បានផ្លាស់ប្តូររបៀបដែលអ្នកប្រើប្រាស់ទទួលព័ត៌មាន ដោយផ្តល់ចម្លើយដោយផ្ទាល់ និងកាត់បន្ថយការចុចតំណភ្ជាប់។ នេះជះឥទ្ធិពលដល់ឧស្សាហកម្មព័ត៌មាន ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម និងពាណិជ្ជកម្មអេឡិចត្រូនិក។ ជាមួយគ្នានេះ ឧបករណ៍រូបីដូចជា Raspberry Pi AI Kit (ដែលមានក្នុងរូបពីវិគីភីឌា) បានធ្វើឲ្យបច្ចេកវិទ្យា AI កាន់តែងាយស្រួលដល់អ្នកអភិវឌ្ឍន៍តូចៗ និងសិស្សនិស្សិត ដែលរួមចំណែកដល់ប្រជាធិបតេយ្យភាវូបនីយកម្មនៃការច្នៃប្រឌិត AI។

ផ្នែកវប្បធម៌ ឥទ្ធិពលរបស់ AI ក៏ឃើញច្បាស់តាមរយៈសិល្បៈ។ តាមវិគីភីឌា ផ្ទាំងគំនូរតាមដងផ្លូវនៅទីក្រុង Tel Aviv ដែលបង្ហាញរូប ChatGPT បញ្ជាក់ពីការជ្រៀតចូលរបស់ AI ទៅក្នុងវប្បធម៌សាធារណៈ។ AI ក៏ត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងការតែងបទភ្លេង សរសេរអត្ថបទ និងផលិតវីដេអូ ដែលបង្កើនសំណួរសីលធម៌ជុំវិញកម្មសិទ្ធិនិងភាពត្រឹមត្រូវ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងឆាកអន្តរជាតិ ការគ្រប់គ្រង AI បានក្លាយជាអាទិភាពមួយ។ ដូចដែលបានឃើញក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ឆ្នាំ២០២៣ មេដឹកនាំនិងអ្នកជំនាញមកពីសហរដ្ឋអាមេរិក ចិន អឺរ៉ុប និងប្រទេសជាច្រើនទៀត បានជួបប្រជុំគ្នានៅចក្រភពអង់គ្លេសដើម្បីពិភាក្សាអំពីហានិភ័យនានា រួមមានព័ត៌មានក្លែងក្លាយ ការលម្អៀងនៃក្បួនដោះស្រាយ និងការបាត់បង់ការងារ។ សេចក្តីប្រកាសរួមបានអំពាវនាវឲ្យមានកិច្ចសហការសកលដើម្បីធានាថា AI ត្រូវបានអភិវឌ្ឍដោយសុវត្ថិភាព។

នៅក្នុងបរិបទកម្ពុជា ការប្រើប្រាស់ AI កំពុងកើនឡើង ជាពិសេសក្នុងវិស័យហិរញ្ញវត្ថុ កសិកម្ម និងអប់រំ។ កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងការកសាងធនធានមនុស្សនិងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឌីជីថលនឹងកំណត់កម្រិតនៃការចូលរួមរបស់កម្ពុជាក្នុងបដិវត្តន៍ AI ។ KhmerPulse បន្តតាមដាននិងចែករំលែកព័ត៌មានពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីកសាងការយល់ដឹងជាសាធារណៈ។