ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

បញ្ញាសិប្បនិម្មិត (Artificial intelligence ឬ AI) គឺជាសមត្ថភាពរបស់ប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រក្នុងការអនុវត្តភារកិច្ចដែលជាធម្មតាត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយបញ្ញារបស់មនុស្ស ដូចជា ការរៀនសូត្រ ការវែកញែក ការដោះស្រាយបញ្ហា ការយល់ដឹង និងការសម្រេចចិត្ត។ យោងតាម Wikipedia វាក៏ជាវិស័យស្រាវជ្រាវមួយនៅក្នុងវិស្វកម្ម គណិតវិទ្យា និងវិទ្យាសាស្ត្រកុំព្យូទ័រ ដែលបង្កើត និងសិក្សាវិធីសាស្ត្រ និងកម្មវិធីដែលអាចឱ្យម៉ាស៊ីនយល់ដឹងពីបរិស្ថានរបស់ខ្លួន និងប្រើប្រាស់ការរៀន និងបញ្ញាដើម្បីចាត់វិធានការឆ្ពោះទៅរកគោលដៅដែលបានកំណត់។

ចំណុចដែលធ្វើឱ្យ AI ក្លាយជាប្រធានបទសំខាន់គឺវិសាលភាពនៃការប្រើប្រាស់របស់វា។ AI ត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងម៉ាស៊ីនស្វែងរក សេវាអនឡាញ និងប្រព័ន្ធជាច្រើនដែលមនុស្សប្រើប្រាស់ជាប្រចាំថ្ងៃ ដូចជាមុខងារ AI Overviews នៅលើម៉ាស៊ីនស្វែងរក។ ក្រៅពីផលប្រយោជន៍ វាក៏បានបង្កឱ្យមានការពិភាក្សាអន្តរជាតិអំពីសុវត្ថិភាព ការងារ និងរបៀបគ្រប់គ្រងបច្ចេកវិទ្យាថ្មីនេះ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ខុសពីប្រទេស ឬទឹកដីណាមួយ បញ្ញាសិប្បនិម្មិតគ្មានព្រំដែនភូមិសាស្ត្រទេ។ វាជាវិស័យសកលដែលពឹងផ្អែកលើសហគមន៍អ្នកស្រាវជ្រាវ វិស្វករ និងអ្នកអភិវឌ្ឍន៍នៅតាមសាកលវិទ្យាល័យ មន្ទីរពិសោធន៍ស្រាវជ្រាវ និងក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាជុំវិញពិភពលោក។ ការបង្កើត និងការប្រើប្រាស់ AI ត្រូវការហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធកុំព្យូទ័រ ចាប់ពីមជ្ឈមណ្ឌលទិន្នន័យធំៗ រហូតដល់ឧបករណ៍តូចៗ ដូចជា Raspberry Pi AI Kit ដែលបន្ថែមសមត្ថភាព AI ទៅឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។

មូលដ្ឋាននៃ AI សម័យទំនើបគឺការរៀនរបស់ម៉ាស៊ីន (machine learning) ដែលអនុញ្ញាតឱ្យប្រព័ន្ធរៀនពីទិន្នន័យ។ តាម Wikipedia ក្នុងការរៀនបែបមានការណែនាំ (supervised learning) ទិន្នន័យបណ្តុះបណ្តាលត្រូវបានដាក់ស្លាកជាមួយចម្លើយដែលរំពឹងទុក រីឯក្នុងការរៀនបែបគ្មានការណែនាំ (unsupervised learning) ម៉ូដែលស្វែងរកលំនាំ ឬរចនាសម្ព័ន្ធនៅក្នុងទិន្នន័យដែលគ្មានស្លាក។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

គំនិតអំពីម៉ាស៊ីនដែលមានបញ្ញាបានលេចឡើងជាយូរណាស់មកហើយក្នុងវប្បធម៌មនុស្ស ទាំងក្នុងទេវកថា និងក្នុងរឿងប្រឌិតវិទ្យាសាស្ត្រ។ តាម Wikipedia ពាក្យ «រូបយន្ត» (robot) ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយអ្នកនិពន្ធជនជាតិឆេក Karel Čapek ក្នុងល្ខោនរបស់លោកឆ្នាំ១៩២១ ដែលមានចំណងជើងថា R.U.R. ឬ “Rossum's Universal Robots”។

ក្នុងពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី២០ ការស្រាវជ្រាវអំពី AI បានចាប់ផ្តើមរៀបចំខ្លួនជាវិស័យសិក្សាផ្លូវការ ដោយអ្នកវិទ្យាសាស្ត្របានព្យាយាមបង្រៀនម៉ាស៊ីនឱ្យគិត និងដោះស្រាយបញ្ហា។ ការរីកចម្រើននៃវិស័យនេះមានឡើងចុះ គឺមានទាំងដំណាក់កាលនៃក្តីសង្ឃឹមខ្ពស់ និងដំណាក់កាលដែលការគាំទ្រថយចុះ ប៉ុន្តែការស្រាវជ្រាវនៅតែបន្តដោយមិនឈប់។

នៅក្នុងទសវត្សរ៍ថ្មីៗនេះ ការកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សនៃទិន្នន័យ និងថាមពលគណនាបានជំរុញឱ្យ AI មានការវិវឌ្ឍខ្លាំង និងចូលទៅក្នុងសេវា និងឧបករណ៍ប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃរបស់មនុស្ស ចាប់ពីការស្វែងរកព័ត៌មាន រហូតដល់ការបង្កើតមាតិកា និងការវិភាគទិន្នន័យ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ផ្នែកវប្បធម៌នៃ AI មានឫសគល់យូរណាស់មកហើយ។ តាម Wikipedia Kismet គឺជាក្បាលរូបយន្តដែលបង្កើតឡើងក្នុងទសវត្សរ៍១៩៩០ ហើយមានសមត្ថភាពស្គាល់ និងធ្វើត្រាប់តាមអារម្មណ៍របស់មនុស្ស ដែលបង្ហាញពីមហិច្ឆតារបស់មនុស្សក្នុងការបង្កើតម៉ាស៊ីនដែលអាចមានអន្តរកម្មផ្លូវចិត្តជាមួយមនុស្ស។

នៅពេលបច្ចុប្បន្ន AI កំពុងជះឥទ្ធិពលទាំងលើសេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌។ នៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ច វាត្រូវបានគេពិភាក្សាក្នុងបរិបទនៃផលិតភាព ការវិនិយោគ និងការផ្លាស់ប្តូរទីផ្សារការងារ ចំណែកនៅក្នុងវប្បធម៌ វាបានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃការបង្កើតមាតិកា សិល្បៈ និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ព្រមទាំងជាប្រធានបទពិភាក្សាអំពីភាពត្រឹមត្រូវនៃព័ត៌មាន និងការទទួលខុសត្រូវ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia កិច្ចប្រជុំកំពូលសុវត្ថិភាព AI សកលលើកទី១ ត្រូវបានធ្វើឡើងនៅចក្រភពអង់គ្លេស ក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣ ដោយមានសេចក្តីប្រកាសអំពាវនាវឱ្យមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះបង្ហាញថា AI មិនមែនគ្រាន់តែជាបញ្ហាបច្ចេកទេសទេ ប៉ុន្តែជាបញ្ហាគោលនយោបាយដែលរដ្ឋាភិបាលនានាត្រូវពិភាក្សាជាមួយគ្នា។

សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា និងក្នុងសហគមន៍ខ្មែរនៅបរទេស AI គឺជាប្រធានបទដែលកាន់តែពាក់ព័ន្ធជាមួយជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ព្រោះវាបង្ហាញខ្លួនក្នុងឧបករណ៍ និងសេវាដែលមនុស្សប្រើប្រាស់ជាប្រចាំ។ ការយល់ដឹងអំពីមូលដ្ឋាន ប្រវត្តិ និងការពិភាក្សាសុវត្ថិភាពរបស់ AI ជួយឱ្យអ្នកអានតាមដានព័ត៌មានអំពីបច្ចេកវិទ្យា សេដ្ឋកិច្ច និងការងារបានកាន់តែច្បាស់លាស់ ខណៈដែលការពិភាក្សាអំពីអនាគតនៃ AI កំពុងបន្តនៅទូទាំងពិភពលោក។