ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ការបង្កើតរូបភាពដោយប្រើបញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ជាដំណើរការដែលប្រើក្បួនដោះស្រាយកុំព្យូទ័រដើម្បីបង្កើតឬកែលម្អស្នាដៃសិល្បៈរូបភាព។ តាមវិគីភីឌា សិល្បៈ AI (AI art) គឺជាស្នាដៃសិល្បៈដែលបង្កើតឡើងតាមរយៈកម្មវិធី AI ជាពិសេសគំរូបំលែងអត្ថបទទៅរូបភាព (text-to-image models)។ ដំណើរការនៃការបង្កើតសិល្បៈដោយស្វ័យប្រវត្តិមានប្រវត្តិយូរលង់ រាប់ចាប់ពីសម័យបុរាណ រួមមានឧបករណ៍មេកានិកសម្រាប់គូរនិងឆ្លាក់ ប៉ុន្តែការប្រើប្រាស់ AI សម្រាប់សិល្បៈពិតប្រាកដបានចាប់ផ្តើមនៅទសវត្សឆ្នាំ១៩៥០ និង១៩៦០ នាពេលដែលវិទ្យាសាស្ត្រកុំព្យូទ័រកំពុងរីកចម្រើន។

សព្វថ្ងៃនេះ សិល្បៈបង្កើតដោយ AI ត្រូវបានដាក់តាំងនៅក្នុងសារមន្ទីរល្បីៗ និងទទួលបានពានរង្វាន់ជាច្រើន។ ឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែង ស្នាដៃ "Théâtre D'opéra Spatial" (ឆ្នាំ២០២២) បានឈ្នះពានរង្វាន់នៅពិព័រណ៍រដ្ឋ Colorado ខណៈដែលស្នាដៃ AI ផ្សេងទៀតបានលក់ក្នុងតម្លៃខ្ពស់។ យោងតាមវិគីភីឌា សិល្បៈ AI បានលើកឡើងនូវសំណួរទស្សនវិជ្ជាជាច្រើនទាក់ទងនឹងស្មារតីមនុស្ស ភាពជាសិល្បៈនៃម៉ាស៊ីន និងទំនាក់ទំនងសហការរវាងមនុស្សនិង AI។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ដោយសារការបង្កើតរូបភាពដោយប្រើ AI ជាបច្ចេកវិទ្យានិងវិស័យសិល្បៈមួយ វាមិនមានភូមិសាស្ត្រឬក្រុមប្រជាជនកំណត់ដូចប្រទេសឬតំបន់ទេ។ តាមវិគីភីឌា វិស័យនេះត្រូវបានអភិវឌ្ឍដោយសិល្បករ វិស្វករ និងអ្នកស្រាវជ្រាវមកពីទូទាំងពិភពលោក។ ការប្រើប្រាស់ AI ដើម្បីបង្កើតសិល្បៈមិនត្រូវបានកំណត់ដោយព្រំដែនជាតិឬភាសាឡើយ ហើយសហគមន៍អនឡាញបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការចែករំលែកឧបករណ៍និងស្នាដៃ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃការបង្កើតរូបភាពដោយប្រើ AI បានចាប់ផ្តើមស្របពេលជាមួយនឹងការបង្កើតវិទ្យាសាស្ត្របញ្ញាសិប្បនិម្មិតក្នុងទសវត្សឆ្នាំ១៩៥០។ តាមវិគីភីឌា សិល្បករជាច្រើនបានចាប់ផ្តើមសាកល្បងបង្កើតស្នាដៃសិល្បៈដោយប្រើក្បួនដោះស្រាយកុំព្យូទ័រតាំងពីទសវត្សឆ្នាំ១៩៦០។ ក្នុងចំណោមអ្នកត្រួសត្រាយទាំងនោះ មានលោក Harold Cohen ដែលបានបង្កើតកម្មវិធី AARON នៅឆ្នាំ១៩៧៣ ជាកម្មវិធី AI មួយក្នុងចំណោមកម្មវិធីដំបូងគេដែលអាចគូររូបដោយស្វ័យប្រវត្តិ។

ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៣ លោក Karl Sims បានបង្ហាញការដំឡើងសិល្បៈ "Galápagos" ដែលប្រើ AI ដើម្បីអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកទស្សនាវិវត្តន៍ទម្រង់ 3D តាមរយៈការជ្រើសរើស។ អំឡុងទសវត្សឆ្នាំ២០០០ គម្រោង Electric Sheep របស់លោក Scott Draves បានប្រើប្រាស់បណ្តាញកុំព្យូទ័រធំដើម្បីបង្កើតរូបភាពស្រមើស្រមៃ ដែលបង្ហាញថាការបង្កើតសិល្បៈដោយ AI អាចពាក់ព័ន្ធនឹងកិច្ចសហការទ្រង់ទ្រាយធំបាន។

ចំណុចរបត់ដ៏សំខាន់មួយបានមកដល់នៅឆ្នាំ២០១៤ ជាមួយនឹងការណែនាំនូវគំរូបណ្តាញផលិតភាពប្រឆាំង (Generative Adversarial Network ឬ GAN)។ GAN អាចបង្កើតរូបភាពថ្មីៗដោយផ្អែកលើទិន្នន័យហ្វឹកហាត់ ដោយមិនចាំបាច់មានការណែនាំដោយដៃ។ ក្រោយមក ក្នុងឆ្នាំ២០១៨ ក្រុមសិល្បៈ Obvious ដែលមានមូលដ្ឋាននៅបារាំង បានប្រើ GAN ដើម្បីបង្កើតរូបគំនូរ "Edmond de Belamy" ដែលត្រូវបានដាក់ដេញថ្លៃដោយក្រុមហ៊ុន Christie's ក្នុងតម្លៃ ៤៣២,៥០០ ដុល្លារអាមេរិក។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ការលេចឡើងនៃសិល្បៈបង្កើតដោយ AI បានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងដល់សេដ្ឋកិច្ចសិល្បៈ។ តាមវិគីភីឌា ការដាក់ដេញថ្លៃរូប "Edmond de Belamy" បានបង្ហាញថាស្នាដៃសិល្បៈដែលបង្កើតដោយ AI អាចមានតម្លៃទីផ្សារខ្ពស់ ហើយអាចក្លាយជាទ្រព្យសម្បត្តិដ៏មានតម្លៃសម្រាប់អ្នកប្រមូលស្នាដៃសិល្បៈ។ ភាពជោគជ័យនេះក៏បានទាក់ទាញការវិនិយោគនិងការចាប់អារម្មណ៍ពីស្ថាប័នហិរញ្ញវត្ថុនានាផងដែរ។

ទោះជាយ៉ាងណា ការប្រើប្រាស់ AI ក្នុងសិល្បៈបានបង្កឲ្យមានភាពចម្រូងចម្រាស់ជាច្រើន។ នៅឆ្នាំ២០២២ ស្នាដៃ "Théâtre D'opéra Spatial" បានឈ្នះការប្រកួតសិល្បៈ ប៉ុន្តែសិល្បករប្រពៃណីមួយចំនួនបានសម្តែងការមិនពេញចិត្ត ដោយចោទសួរថាតើការប្រើប្រាស់ AI ផ្តល់គុណសម្បត្តិមិនយុត្តិធម៌ដល់អ្នកបង្កើតដែរឬទេ។ យោងតាមវិគីភីឌា ករណីនេះបានពង្រឹងការពិភាក្សាអំពីការកំណត់និយមន័យសិល្បៈ និងតួនាទីរបស់សិល្បករ។

ផ្នែកវប្បធម៌ ការបង្កើតរូបភាព AI បានលើកសំណួរសីលធម៌សំខាន់ៗ ជាពិសេសទាក់ទងនឹងកម្មសិទ្ធិបញ្ញា៖ តើអ្នកណាជាម្ចាស់កម្មសិទ្ធិនៃស្នាដៃដែលបង្កើតដោយ AI? តើវាស្របច្បាប់ទេក្នុងការប្រើប្រាស់ស្នាដៃរបស់អ្នកដទៃដើម្បីហ្វឹកហាត់ AI? តាមវិគីភីឌា សំណួរទាំងនេះកំពុងត្រូវបានពិភាក្សាដោយតុលាការនិងស្ថាប័ននីតិប្បញ្ញត្តិនៅតាមបណ្តាប្រទេសមួយចំនួន ហើយអាចមានផលប៉ះពាល់ដល់អនាគតនៃការបង្កើតសិល្បៈ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅពេលបច្ចុប្បន្ន ការបង្កើតរូបភាពដោយប្រើ AI បានឈានចូលយុគសម័យនៃគំរូបំលែងអត្ថបទទៅរូបភាពដ៏ទំនើប ដូចជា DALL-E, Midjourney, និង Stable Diffusion ជាដើម។ យោងតាមវិគីភីឌា ឧបករណ៍ទាំងនេះអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកប្រើប្រាស់គ្រាន់តែបញ្ចូលអត្ថបទពណ៌នា ហើយ AI នឹងបង្កើតរូបភាពដោយស្វ័យប្រវត្តិក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានវិនាទី។ បច្ចេកវិទ្យានេះបានធ្វើឲ្យការបង្កើតសិល្បៈមានភាពងាយស្រួលសម្រាប់មនុស្សទូទៅ តែក៏បានបង្កើនការព្រួយបារម្ភចំពោះអនាគតនៃអាជីពសិល្បករ និងបញ្ហារំលោភសិទ្ធិអ្នកនិពន្ធ។

ក្នុងឆ្នាំ២០២៣ ក្រុមសិល្បករមួយចំនួនបានប្តឹងក្រុមហ៊ុន AI ពីបទរំលោភសិទ្ធិអ្នកនិពន្ធ ដោយសារតែស្នាដៃរបស់ពួកគេត្រូវបានប្រើដើម្បីហ្វឹកហាត់ AI ដោយគ្មានការអនុញ្ញាត។ សំណុំរឿងទាំងនេះកំពុងត្រូវបានតុលាការពិនិត្យ ហើយអាចនឹងកំណត់គោលការណ៍ច្បាប់ថ្មីសម្រាប់វិស័យនេះ។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse នៅកម្ពុជា និន្នាការសកលនេះមានសារៈសំខាន់ ព្រោះបច្ចេកវិទ្យា AI អាចនឹងជះឥទ្ធិពលដល់វិស័យសិល្បៈ ការរចនា និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយក្នុងស្រុកនាពេលអនាគត។ ការយល់ដឹងពីភាពរីកចម្រើន និងបញ្ហាប្រឈមនានា អាចជួយឲ្យសិល្បករខ្មែរត្រៀមខ្លួន និងស្វែងរកឱកាសក្នុងការប្រើប្រាស់ AI ប្រកបដោយភាពច្នៃប្រឌិត។