ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា បញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) គឺជាសមត្ថភាពរបស់ប្រព័ន្ធគណនាដើម្បីអនុវត្តការងារដែលត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយបញ្ញាមនុស្ស ដូចជា ការសិក្សារៀនសូត្រ ការវែកញែក ការដោះស្រាយបញ្ហា ការយល់ដឹង និងការសម្រេចចិត្ត។ AI ជាវិស័យនៃការស្រាវជ្រាវរួមគ្នារវាងវិស្វកម្ម គណិតវិទ្យា និងវិទ្យាសាស្ត្រកុំព្យូទ័រ ដែលមានគោលដៅបង្កើតវិធីសាស្ត្រនិងសូហ្វវែរដែលអាចឱ្យម៉ាស៊ីនយល់ពីបរិយាកាស ហើយប្រើប្រាស់ការសិក្សារៀនសូត្រដើម្បីសម្រេចគោលដៅដែលបានកំណត់។

វិគីភីឌាបានពណ៌នាថា ការរៀនម៉ាស៊ីន (machine learning) គឺជាវិធីសាស្ត្រស្នូលមួយរបស់ AI ដែលចែកចេញជាពីរប្រភេទធំៗគឺ ការរៀនបែបគ្រប់គ្រង (supervised learning) ដែលទិន្នន័យហ្វឹកហាត់ត្រូវបានដាក់ស្លាកចម្លើយដែលត្រឹមត្រូវ និងការរៀនបែបគ្មានគ្រប់គ្រង (unsupervised learning) ដែលម៉ូដែលកំណត់រកគំរូឬរចនាសម្ព័ន្ធពីទិន្នន័យដែលគ្មានស្លាក។ ឧទាហរណ៍រូបភាពខាងលើនៃមនុស្សយន្ត Kismet ដែលបង្កើតឡើងនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ បង្ហាញពីសមត្ថភាព AI ក្នុងការយល់ដឹងនិងក្លែងធ្វើអារម្មណ៍ ដែលតម្រូវឱ្យមានការរៀនម៉ាស៊ីនដ៏ទំនើប។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ទោះបី AI ជាបច្ចេកវិទ្យាគ្មានព្រំដែនក៏ដោយ ក៏ការអភិវឌ្ឍរបស់វាមានការប្រមូលផ្តុំនៅតំបន់ជាក់លាក់មួយចំនួន។ តាមវិគីភីឌា មជ្ឈមណ្ឌលស្រាវជ្រាវសំខាន់ៗមាននៅសហរដ្ឋអាមេរិក (ដូចជាតំបន់ Silicon Valley) ចិន និងសហភាពអឺរ៉ុប។ ក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាធំៗដូចជា Google និង Microsoft បានវិនិយោគយ៉ាងច្រើនក្នុងការស្រាវជ្រាវ AI ហើយប្រទេសចិនក៏កំពុងក្លាយជាតួអង្គសំខាន់ជាមួយក្រុមហ៊ុនយក្សដូចជា Baidu និង Alibaba។

សហគមន៍អ្នកស្រាវជ្រាវ AI គឺជាសកល ដោយមានអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រមកពីគ្រប់ទ្វីបចូលរួមសន្និសីទធំៗដូចជា NeurIPS និង ICML។ កិច្ចប្រជុំកំពូលសុវត្ថិភាព AI លើកដំបូងដែលធ្វើឡើងនៅចក្រភពអង់គ្លេសក្នុងឆ្នាំ ២០២៣ បានប្រកាសអំពាវនាវឱ្យមានកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិដើម្បីដោះស្រាយហានិភ័យរបស់ AI ដូចដែលរូបភាពក្រុមថ្នាក់ដឹកនាំបង្ហាញ។ វិគីភីឌាបានកត់ត្រាព្រឹត្តិការណ៍នេះថាជាជំហានដ៏សំខាន់ក្នុងការកសាងក្របខ័ណ្ឌសកលសម្រាប់ AI។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃ AI អាចត្រូវគេចាប់ផ្ដើមពីគំនិតបង្កើតម៉ាស៊ីនដែលមានជីវិត។ វិគីភីឌាបានរំលេចថា ពាក្យ "រ៉ូបូត" (robot) ត្រូវបានប្រើដំបូងដោយលោក Karel Čapek ក្នុងរឿងល្ខោន R.U.R. ឆ្នាំ ១៩២១។ នៅពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី ២០ គំនិតនៃ "ម៉ាស៊ីនគិត" បានចាប់ផ្ដើមទទួលបានការយកចិត្តទុកដាក់ខាងវិទ្យាសាស្ត្រ ជាពិសេសក្រោយពេលដែលលោក Alan Turing ស្នើសុំការធ្វើតេស្ត Turing ដើម្បីកំណត់ថាតើម៉ាស៊ីនអាចបង្ហាញអាកប្បកិរិយាឆ្លាតវៃបានឬអត់។

នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៥០ សន្និសីទ Dartmouth បានបង្កើតវិស័យ AI ជាផ្លូវការ ដោយមានក្រុមអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រជឿជាក់ថាភាពឆ្លាតវៃរបស់ម៉ាស៊ីនអាចសម្រេចបានក្នុងរយៈពេលខ្លី។ ប៉ុន្តែការស្រាវជ្រាវបានជួបប្រទះឧបសគ្គនិងភាពទ្រឹងជាច្រើនដង (AI winter)។ រហូតដល់ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ ដែលគេឃើញមនុស្សយន្ត Kismet ដែលអាចស្គាល់និងក្លែងធ្វើអារម្មណ៍ បញ្ជាក់ពីការវិវឌ្ឍន៍ដ៏សំខាន់នៃការរៀនម៉ាស៊ីន និងការយល់ដឹងពីបរិយាកាស។ សតវត្សរ៍ទី ២១ បាននាំមកនូវការរីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំង ដោយសារទិន្នន័យធំ (big data) និងការកើនឡើងនៃថាមពលគណនា ដែលនាំឱ្យមានម៉ូដែល AI ដូចជា ChatGPT ក្លាយជាការពេញនិយមនាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកកំពុងរងឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងពី AI។ វិគីភីឌាបានកត់ត្រាថា ប្រព័ន្ធ AI អាចធ្វើឱ្យការងារជាច្រើនដោយស្វ័យប្រវត្តិ ដែលនាំឱ្យមានការបង្កើនផលិតភាព ប៉ុន្តែក៏អាចបង្កហានិភ័យនៃការបាត់បង់ការងារមួយចំនួនដែលពឹងផ្អែកលើទម្លាប់។ ឧស្សាហកម្មដូចជាហិរញ្ញវត្ថុ និងសុខាភិបាល បានទទួលយក AI ដើម្បីវិភាគទិន្នន័យនិងធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ ហើយវិស័យដឹកជញ្ជូនកំពុងអភិវឌ្ឍរថយន្តបើកបរដោយស្វ័យប្រវត្តិ។

ផ្នែកវប្បធម៌វិញ AI បានចូលទៅដល់សិល្បៈ តន្ត្រី និងអក្សរសាស្ត្រ។ គំនូរតាមដងផ្លូវដែលបង្ហាញក្នុងរូបភាពខាងលើ នៅទីក្រុង Tel Aviv ប្រើប្រាស់និមិត្តសញ្ញា ChatGPT ដែលបង្ហាញពីការទទួលស្គាល់សាធារណៈ និងការពិភាក្សាអំពីតួនាទីរបស់ AI ក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។ វិគីភីឌាក៏បានលើកឡើងពីបញ្ហាសីលធម៌ផងដែរ ដូចជាការលំអៀងក្នុងក្បួនដោះស្រាយ និងការព្រួយបារម្ភអំពីភាពឯកជនទិន្នន័យ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

កាលពីខែមីនាឆ្នាំ ២០២៦ វិគីភីឌាបានកត់ត្រាការលេចឡើងនូវ AI Overviews ដែលជាមុខងារស្វែងរកប្រើ AI ដើម្បីបង្កើតសេចក្តីសង្ខេបព័ត៌មានដោយស្វ័យប្រវត្តិ។ នេះជាឧទាហរណ៍មួយនៃរបៀបដែល AI កំពុងផ្លាស់ប្តូរការចូលប្រើប្រាស់ចំណេះដឹងរបស់មនុស្សជាសកល។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ដែលរស់នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ឬនៅបរទេស ការយល់ដឹងអំពី AI កាន់តែសំខាន់ ព្រោះបច្ចេកវិទ្យានេះមានឥទ្ធិពលដល់សេដ្ឋកិច្ច ការអប់រំ និងសូម្បីតែរបៀបដែលព័ត៌មានត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយ។

នៅកម្រិតតំបន់ ប្រទេសនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដូចជាវៀតណាម ថៃ និងឥណ្ឌូនេស៊ី កំពុងដាក់ចេញយុទ្ធសាស្ត្រ AI ដើម្បីចាប់យកឱកាសសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល។ ចំណែកឯកម្ពុជាវិញ ទោះបីមិនទាន់មានគោលនយោបាយ AI ជាក់លាក់ក៏ដោយ ប៉ុន្តែការពង្រីកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធឌីជីថល និងការកើនឡើងនៃការប្រើប្រាស់អ៊ីនធឺណិតក្នុងចំណោមយុវជន បានត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់ការអនុវត្ត AI នាពេលអនាគត។ ការតាមដានការវិវឌ្ឍន៍របស់ AI ជាប្រធានបទដែល KhmerPulse នឹងបន្តយកចិត្តទុកដាក់។