KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No.

ការវាយប្រហារតាមអាកាស

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ការវាយប្រហារតាមអាកាសដោយយន្តហោះ B-24 Liberator លើ Saint-Malo ខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៤៤ ប្រភព: Wikipedia

តាមអត្ថបទរបស់វិគីភីឌា ការវាយប្រហារតាមអាកាស ឬការវាយឆ្មក់តាមអាកាស គឺជាប្រតិបត្តិការវាយលុកប្រឆាំងនឹងគោលដៅលើដី ឬលើផ្ទៃទឹក ដែលធ្វើឡើងដោយយានជំនិះហោះ រួមមានបាល់យន្តហោះយោធា នាវាហោះ យន្តហោះវាយប្រហារ យន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែក យន្តហោះប្រដាប់អាវុធ ឧទ្ធម្ភាគចក្រវាយប្រហារ និងដ្រូនវាយប្រហារ។ និយមន័យផ្លូវការគ្របដណ្តប់គោលដៅគ្រប់ប្រភេទ រួមទាំងគោលដៅអាកាសកម្ពស់ទាប ប៉ុន្តែនៅក្នុងការប្រើប្រាស់ទូទៅ ពាក្យនេះច្រើនតែត្រូវបានបង្រួមទៅជាការវាយប្រហារយុទ្ធសាស្ត្រខ្នាតតូច ដូចជាការបាញ់កាំភ្លើង ការវាយប្រហារដោយមីស៊ីល ឬការទម្លាក់គ្រាប់បែកទៅលើទីតាំងកងទ័ព កងជីវពល ឬនាវាជាក់លាក់ ផ្ទុយពីការវាយប្រហារទ្រង់ទ្រាយធំ មិនរើសមុខ ទៅលើតំបន់ទាំងមូល ដូចជាការទម្លាក់គ្រាប់បែកគ្របដណ្តប់ និងការទម្លាក់គ្រាប់បែកយុទ្ធសាស្ត្រ។ ឧទាហរណ៍ក្នុងរូបភាពខាងលើ គឺការវាយប្រហាររបស់យន្តហោះ B-24 Liberator របស់សហរដ្ឋអាមេរិកទៅលើទីតាំងយោធានៅ Saint-Malo ប្រទេសបារាំង ក្នុងខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៤៤។ ដូច្នេះ ការវាយប្រហារតាមអាកាសមានវិសាលភាពធំទូលាយ ចាប់ពីការវាយសម្រុកយ៉ាងជាក់លាក់ រហូតដល់យុទ្ធនាការបំផ្លាញទ្រង់ទ្រាយធំ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ផលវិបាកនៃការវាយប្រហារតាមអាកាសលើទីក្រុងឡុងដ៍ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៤០ ប្រភព: Wikipedia

ការវាយប្រហារតាមអាកាសមានប្រវត្តិយូរលង់ ដោយចាប់ផ្តើមពីការប្រើបាល់យន្តហោះសម្រាប់ទម្លាក់គ្រាប់បែកនៅសតវត្សទី១៩។ ក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី១ នាវាហោះដូចជា Zeppelin និងយន្តហោះដំបូងគេត្រូវបានប្រើសម្រាប់ឈ្លបយកការណ៍ និងទម្លាក់គ្រាប់បែក។ ដល់សង្គ្រាមលោកលើកទី២ ការវាយប្រហារតាមអាកាសបានក្លាយជាយុទ្ធសាស្ត្រសំខាន់។ យុទ្ធនាការទម្លាក់គ្រាប់បែកយុទ្ធសាស្ត្រធំដូចជា The Blitz លើទីក្រុងឡុងដ៍ ក្នុងខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៤០ (រូបភាព) បានបំផ្លាញផ្ទះសំណាក់ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធជាច្រើន ហើយបានបន្តរហូតដល់ខែឧសភា ឆ្នាំ ១៩៤១។ ការវាយប្រហារតាមយុទ្ធសាស្ត្រក៏មានការកើនឡើងផងដែរ ដូចជាការទម្លាក់គ្រាប់បែករបស់យន្តហោះ B-24 Liberator លើ Saint-Malo ក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៤។ ក្រៅពីនេះ រូបភាពពីបដិវត្តន៍រដ្ឋធម្មនុញ្ញប្រេស៊ីលឆ្នាំ ១៩៣២ បង្ហាញពីការប្រើប្រាស់កម្លាំងអាកាសនៅអាមេរិកឡាទីន។ ក្រោយសង្គ្រាមលោក ការវាយប្រហារតាមអាកាសនៅតែបន្តក្នុងជម្លោះដូចជាសង្គ្រាមកូរ៉េ ដែលមានការទម្លាក់គ្រាប់បែកលើឃ្លាំងនៅ Wonsan ដោយយន្តហោះ A-26 Invader។ ឧទាហរណ៍ទាំងនេះបញ្ជាក់ពីការរីករាលដាលនៃយុទ្ធសាស្ត្រវាយប្រហារតាមអាកាសទៅកាន់គ្រប់តំបន់នៃពិភពលោក។

ប្រភេទ និងបច្ចេកវិទ្យា

ការវាយប្រហារលើឃ្លាំងនៅ Wonsan ដោយយន្តហោះ A-26 Invader ក្នុងសង្គ្រាមកូរ៉េ ប្រភព: Wikipedia

ការវាយប្រហារតាមអាកាសអាចបែងចែកជាពីរប្រភេទធំៗគឺ យុទ្ធសាស្ត្រតូច (tactical) និងយុទ្ធសាស្ត្រធំ (strategic) ដែលខុសគ្នាត្រង់គោលដៅ និងទំហំ។ ការវាយប្រហារយុទ្ធសាស្ត្រតូចសំដៅលើការបំផ្លាញសមត្ថភាពយោធារបស់សត្រូវដោយផ្ទាល់ ដូចជាការវាយប្រហារលើឃ្លាំងនៅ Wonsan (រូបភាព) ឬការផ្តល់ការគាំទ្រតាមអាកាសជិតដីដល់កងទ័ពថ្មើរជើង។ ចំណែកឯការទម្លាក់គ្រាប់បែកយុទ្ធសាស្ត្រធំមានគោលបំណងបំផ្លាញសមត្ថភាពសង្គ្រាមទាំងមូល រួមទាំងរោងចក្រ និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស៊ីវិល ដូចដែលឃើញក្នុងការវាយប្រហារលើទីក្រុងឡុងដ៍។ តាមវិគីភីឌា ការវាយប្រហារតាមអាកាសអាចប្រើប្រាស់យានជំនិះជាច្រើនប្រភេទ ចាប់ពីបាល់យន្តហោះ នាវាហោះ រហូតដល់យន្តហោះទំនើប និងដ្រូនគ្មានមនុស្សបើក។ បច្ចេកវិទ្យាទំនើបដូចជាគ្រាប់បែកដឹកនាំដោយប្រព័ន្ធផ្កាយរណប និងមីស៊ីលក្លឹបស្យឺរ បានបង្កើនភាពជាក់លាក់ ប៉ុន្តែការព្រួយបារម្ភអំពីការបំផ្លាញវត្ថុមិនមែនយោធានៅតែមាន។ ការប្រើប្រាស់ដ្រូនក៏បានពង្រីកវិសាលភាពនៃការវាយប្រហារ ដោយអនុញ្ញាតឱ្យមានប្រតិបត្តិការពីចម្ងាយដោយមិនប្រថុយជីវិតអ្នកបើកយន្តហោះ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

អគារដែលត្រូវបានបំផ្លាញដោយការវាយប្រហារតាមអាកាសនៅ Chernivtsi អ៊ុយក្រែន ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២២ ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងយុគសម័យបច្ចុប្បន្ន ការវាយប្រហារតាមអាកាសនៅតែជាមធ្យោបាយយោធាដ៏សំខាន់សម្រាប់ជាតិនានា។ ការលុកលុយរបស់រុស្ស៊ីលើអ៊ុយក្រែនបានបង្ហាញពីការប្រើប្រាស់យ៉ាងខ្លាំងក្លា ដោយមានការវាយប្រហារលើអគារស៊ីវិលជាច្រើន រួមទាំងអគារក្នុងរូបភាពនេះនៅ Chernivtsi ក្នុងខែមីនា ឆ្នាំ ២០២២ ដែលជាខែដំបូងនៃការលុកលុយ។ ការវាយប្រហារមិនរើសមុខ និងការទម្លាក់គ្រាប់បែកគ្របដណ្តប់ ដែលបានរៀបរាប់ក្នុងនិយមន័យរបស់វិគីភីឌា បានបង្កឱ្យមានការថ្កោលទោសពីសហគមន៍អន្តរជាតិ ព្រោះវាងាយនឹងបណ្ដាលឱ្យជនស៊ីវិលស្លាប់ និងរបួសយ៉ាងច្រើន។ ការព្រួយបារម្ភខាងមនុស្សធម៌ទាំងនេះនៅតែជាប្រធានបទក្តៅនៅក្នុងការពិភាក្សាអំពីច្បាប់សង្គ្រាម និងការការពារជនស៊ីវិល។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការយល់ដឹងអំពីការវាយប្រហារតាមអាកាសជួយឱ្យយល់ពីព្រឹត្តិការណ៍សកល និងផលប៉ះពាល់របស់វាមកលើមនុស្សជាតិ ព្រមទាំងអាចតាមដានព័ត៌មានពីប្រភពចម្រុះបានកាន់តែស៊ីជម្រៅ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 9 briefs

រុស្ស៊ី សន្យា បង្កើនការវាយប្រហារ ខណៈ អ៊ុយក្រែន គំរាម វាយ រោងចក្រ ចម្រាញ់ប្រេង

ក្រសួងការពារជាតិរុស្ស៊ី ប្រកាសថា នឹងបង្កើនការវាយប្រហារលើទីក្រុងកៀវ និងតំបន់ផ្សេងទៀត ឆ្លើយតបនឹងការប្តេជ្ញារបស់លោក ហ្សេលេនស្គី វាយរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងរុស្ស៊ីបន្ថែមទៀត។

9 sources · Times of India, Times of India, The Straits Times

ប៉ាគីស្ថានទម្លាក់គ្រាប់បែកលើអាហ្វហ្គានីស្ថាន កាប៊ុលថាជនស៊ីវិលស្លាប់ ៩ នាក់

ការវាយប្រហារតាមផ្លូវអាកាសរបស់ប៉ាគីស្ថានលើខេត្តគូណា និងហេលម៉ាន់ បង្កឱ្យមានភាពផ្ទុយគ្នារវាងកាប៊ុល និងអ៊ីស្លាម៉ាបាដស្តីពីចំនួនអ្នកស្លាប់ ខណៈភាពតានតឹងឆ្លងព្រំដែនកើនឡើងវិញ។

13 sources · Al Jazeera, Deutsche Welle, Channel News Asia

ប៉ាគីស្ថាន និងតាលីបង់ ប្រកាសលេខខុសគ្នា ពីជនរងគ្រោះវាយប្រហារតាមអាកាស

ប៉ាគីស្ថាន ប្រកាសថា ការវាយប្រហារ តាមអាកាស ក្នុង តំបន់ ព្រំដែន អាហ្វហ្កានីស្ថាន បាន សម្លាប់ សកម្មប្រយុទ្ធ យ៉ាងហោចណាស់ ២៨នាក់ ខណៈ តាលីបង់ និង អង្គការសហប្រជាជាតិ រាយការណ៍ ថា គ្រួសារ មួយ ត្រូវបាន សម្លាប់ ៣នាក់។

8 sources · Deutsche Welle, The Hindu, Dawn

អ៊ីស្រាអែលវាយប្រហារតាមអាកាសលើលីបង់ខាងត្បូង សម្លាប់មនុស្ស ១១ នាក់

ក្រសួងសុខាភិបាលលីបង់ឱ្យដឹងថា ការវាយប្រហារតាមអាកាសរបស់អ៊ីស្រាអែលលើភូមិ Ansar និង Deir al-Zahrani បានសម្លាប់មនុស្ស ១១ នាក់ ក្នុងនោះមានកុមារ ៣ នាក់ ហើយប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអន្តរជាតិចាត់ទុកថា នេះជាការបាត់បង់ជីវិតធ្ងន់ធ្ងរបំផុតចាប់តាំងពីបទឈប់បាញ់ខែមិថុនា។

23 sources · BBC News, Deutsche Welle, France 24

ប៉ាគីស្ថានបាញ់ទម្លាក់ដ្រូន ៤ គ្រឿងពីអាហ្វហ្គានីស្ថាន ខណៈតាលីបង់អះអាងបើកការវាយប្រហារ

នៅ ថ្ងៃ ទី ១ ខែ កក្កដា ឆ្នាំ ២០២៦ យោធា ប៉ាគីស្ថាន បាន ប្រកាស ថា ខ្លួន បាន បាញ់ ទម្លាក់ ដ្រូន ៤ គ្រឿង ដែល ហោះ ចូល ពី អាហ្វហ្គានីស្ថាន ខណៈ ក្រសួង ការពារ ជាតិ តាលីបង់ អះអាង ថា បាន បើក ការ វាយ ប្រហារ តាម អាកាស លើ ជំរំ Daesh ក្នុង ទឹកដី ប៉ាគីស្ថាន ។

10 sources · BBC News, Al Jazeera, Dawn

BBC រាយការណ៍៖ UN រកឃើញកងទ័ពមីយ៉ាន់ម៉ាសម្លាប់ជនស៊ីវិល ៧០២ នាក់

BBC, Khaosod និង Myanmar Now រាយការណ៍ថា របាយការណ៍ថ្មីរបស់ OHCHR បង្ហាញថាកងទ័ពមីយ៉ាន់ម៉ាសម្លាប់ជនស៊ីវិល ៧០២ នាក់ក្នុងយុទ្ធនាការបោះឆ្នោត ខែសីហា ២០២៥ ដល់ខែមករា ២០២៦។

3 sources · BBC News, Khaosod, Myanmar Now

អ៊ីស្រាអែលវាយប្រហារភាគខាងត្បូងលីបង់ ស្លាប់ ៧ នាក់ ហេសបូឡាបាញ់ដ្រូនវាយបក

តាមក្រសួងសុខាភិបាលលីបង់ យ៉ាងហោចណាស់មនុស្ស ៧ នាក់បានស្លាប់នៅថ្ងៃទី១៤ មិថុនា ដោយសារការវាយប្រហារតាមអាកាសរបស់អ៊ីស្រាអែល ខណៈហេសបូឡាបានឆ្លើយតបដោយការបាញ់ដ្រូននិងការវាយប្រហារផ្សេងៗទៅលើទីតាំងយោធាអ៊ីស្រាអែល។

3 sources · NPR, Shafaq News, Wikipedia Current Events (en)

UN បញ្ជាក់ជនស៊ីវិលអាហ្វហ្គានីស្ថាន ១៣ នាក់ស្លាប់ក្នុងការវាយប្រហារផ្លូវអាកាសប៉ាគីស្ថាន

អង្គការសហប្រជាជាតិ និង IHRF ថ្កោលទោស ការវាយប្រហារ ប៉ាគីស្ថាន លើអាហ្វហ្គានីស្ថាន ដែលសម្លាប់ជនស៊ីវិល ១៣ នាក់ ខណៈតាលីបង់និយាយថា កុមារ ១១ នាក់ ស្លាប់ និង ប៉ាគីស្ថានអះអាងវាយប្រហារលើក្រុម TTP។

5 sources · New York Times, The Hindu, Pajhwok Afghan News

ប៉ាគីស្ថានបើកការវាយប្រហារតាមផ្លូវអាកាសថ្មី សម្លាប់មនុស្សយ៉ាងហោច១៣នាក់នៅអាហ្វហ្គានីស្ថាន

តាមការអះអាងរបស់ក្រុមតាលីបង់ កុមារ១១នាក់បានស្លាប់នៅពេលកំពុងដេកលក់ ខណៈជម្លោះព្រំដែនបានសម្លាប់ជនស៊ីវិលរាប់រយនាក់ក្នុងឆ្នាំនេះ។

5 sources · Channel News Asia, The Hindu, The Straits Times