ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

អាមេលីយ៉ា ម៉ារី អ៊ែរហាត គឺជាអ្នកបើកយន្តហោះជនជាតិអាមេរិក ដែលត្រូវបានចាត់ទុកថាជាអ្នកត្រួសត្រាយអាកាសចរណ៍ដ៏ល្បីល្បាញបំផុតម្នាក់នៅក្នុងយុគសម័យដំបូងនៃការហោះហើរដោយមនុស្ស តាមវិគីពីឌីអា។ នាងបានបង្កើតកំណត់ត្រាអាកាសចរណ៍ជាច្រើន បានសរសេរសៀវភៅដែលលក់ដាច់បំផុតអំពីបទពិសោធន៍ហោះហើររបស់នាង និងបានជួយបង្កើតអង្គការ The Ninety-Nines ដែលជាអង្គការសម្រាប់អ្នកបើកយន្តហោះជាស្ត្រី។

នាងល្បីល្បាញជាងគេដោយសារការហោះហើរតែឯងឆ្លងកាត់មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកក្នុងឆ្នាំ១៩៣២ និងដោយសារការព្យាយាមហោះជុំវិញពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ១៩៣៧ ដែលបានបញ្ចប់ដោយការបាត់ខ្លួនរបស់នាងនៅលើមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកកណ្តាល ក្បែរកោះ Howland។ តាមវិគីពីឌីអា ការបាត់ខ្លួននេះបានក្លាយជាអាថ៌កំបាំងដ៏ធំមួយនៃសតវត្សរ៍ទី២០ ហើយកិច្ចខិតខំស្វែងរកដានរបស់នាងនៅតែបន្តរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីពីឌីអា អាមេលីយ៉ា ម៉ារី អ៊ែរហាត កើតនៅថ្ងៃទី២៤ កក្កដា ១៨៩៧ នៅទីក្រុង Atchison រដ្ឋ Kansas សហរដ្ឋអាមេរិក។ នាងជាជនជាតិអាមេរិក ហើយគ្រួសាររបស់នាងបានផ្លាស់ប្តូរទីលំនៅញឹកញាប់នៅពេលនាងនៅក្មេង។ នាងមានបងប្អូនស្រីម្នាក់ ហើយត្រូវបានម្តាយបង្រៀននៅឯផ្ទះជាលើកដំបូង មុនពេលបញ្ចប់ការសិក្សានៅវិទ្យាល័យក្នុងទីក្រុង Chicago ក្នុងឆ្នាំ១៩១៦។

ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី១ នាងបានធ្វើការជាអ្នកជំនួយគិលានុបដ្ឋាយិកាស្ម័គ្រចិត្តនៅទីក្រុង Toronto ប្រទេសកាណាដា ហើយក្រោយមកបានសិក្សាផ្នែកវេជ្ជសាស្ត្រនៅសាកលវិទ្យាល័យ Columbia មួយរយៈ។

តាមវិគីពីឌីអា នាងបានហោះហើរលើកដំបូងនៅឆ្នាំ១៩២០ នៅ Long Beach រដ្ឋ California ហើយក្រោយមកបានរៀនបើកយន្តហោះពី Neta Snook ដែលជាអ្នកបើកយន្តហោះស្ត្រី។ នាងបានទិញយន្តហោះពណ៌លឿងម៉ូដែល Kinner Airster ហើយទទួលបានប័ណ្ណបើកបរយន្តហោះលេខ ៦០១៧។ តួនាទីរបស់នាងមិនត្រឹមតែជាអ្នកបើកយន្តហោះប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាអ្នកនិពន្ធ និងជាអ្នកជំរុញឱ្យស្ត្រីចូលរួមក្នុងវិស័យអាកាសចរណ៍ថែមទៀតផង។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីពីឌីអា នៅខែមិថុនា ១៩២៨ អ៊ែរហាត បានក្លាយជាស្ត្រីទី១ ដែលឆ្លងកាត់មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកតាមផ្លូវអាកាស ប៉ុន្តែក្នុងការហោះហើរនោះ នាងធ្វើដំណើរជាអ្នកដំណើរ ខណៈដែលអ្នកបើកយន្តហោះគឺ Wilmer Stultz និង Louis Gordon។ បួនឆ្នាំក្រោយមក នៅថ្ងៃទី២០ ដល់ ២១ ឧសភា ១៩៣២ នាងបានហោះហើរតែឯងឆ្លងកាត់មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក ពី Harbour Grace នៅកោះ Newfoundland ទៅចុះចតលើវាលស្មៅមួយក្បែរទីក្រុង Derry ក្នុងអៀរឡង់ខាងជើង។

តាមវិគីពីឌីអា នាងបានក្លាយជាស្ត្រីទី១ ដែលហោះហើរតែឯងឆ្លងកាត់មហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកដោយគ្មានការឈប់ ហើយទទួលបានមេដាយ Distinguished Flying Cross ពីសភាសហរដ្ឋអាមេរិក ព្រមទាំងគ្រឿងឥស្សរិយយស Legion of Honor ពីរដ្ឋាភិបាលបារាំង។ នាងបានរៀបការជាមួយលោក George P. Putnam ដែលជាអ្នកបោះពុម្ពផ្សាយ នៅឆ្នាំ១៩៣១។ នៅខែមករា ១៩៣៥ នាងបានក្លាយជាមនុស្សទី១ ដែលហោះហើរតែឯងពីកោះ Hawaii ទៅដីគោកសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយក្នុងឆ្នាំដូចគ្នានោះ នាងក៏បានហោះហើរតែឯងពី Los Angeles ទៅ Mexico City និងពី Mexico City ទៅ Newark ផងដែរ។

នៅឆ្នាំ១៩៣៧ អ៊ែរហាត បានចាប់ផ្តើមព្យាយាមហោះជុំវិញពិភពលោក ជាមួយអ្នកនាំផ្លូវ Fred Noonan ក្នុងយន្តហោះ Lockheed Model 10-E Electra។ តាមវិគីពីឌីអា ការហោះហើរនេះបានឆ្លងកាត់ចម្ងាយប្រហែល ២២,០០០ ម៉ាយល៍ ក្នុងចំណោមផែនការ ២៩,០០០ ម៉ាយល៍ ហើយនៅសល់ប្រហែល ៧,០០០ ម៉ាយល៍ទៀត នៅពេលដែលយន្តហោះបាត់ដាននៅជិតកោះ Howland ក្នុងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក នៅថ្ងៃទី២ កក្កដា ១៩៣៧។

កប៉ាល់ USCGC Itasca របស់កងឆ្នេរសមុទ្រសហរដ្ឋអាមេរិក បាននៅប្រចាំការនៅកោះ Howland ដើម្បីគាំទ្រការហោះហើរនេះ ហើយបានទទួលសារវិទ្យុចុងក្រោយៗពីយន្តហោះរបស់នាង។ បន្ទាប់ពីការស្វែងរកដ៏ធំធេងមិនបានជោគជ័យ នាងត្រូវបានប្រកាសថាបានស្លាប់ដោយអវត្តមាន នៅថ្ងៃទី៥ មករា ១៩៣៩។ តាមវិគីពីឌីអា មានសម្មតិកម្មជាច្រើនអំពីជោគវាសនារបស់នាង៖ សម្មតិកម្មមួយថាយន្តហោះបានធ្លាក់ចូលសមុទ្រ ខណៈសម្មតិកម្មមួយទៀតថានាងបានចុះចតនៅកោះ Nikumaroro ហើយរស់នៅទីនោះមួយរយៈ មុនពេលស្លាប់។

អាជីព និងកេរ្តិ៍ដំណែល

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីពីឌីអា ក្រៅពីការហោះហើរ អ៊ែរហាត បានសរសេរសៀវភៅជាច្រើន រួមទាំងសៀវភៅ "20 Hrs. 40 Min." ក្នុងឆ្នាំ១៩២៨ "The Fun of It" ក្នុងឆ្នាំ១៩៣២ និង "Last Flight" ដែលបានបោះពុម្ពក្រោយការបាត់ខ្លួនរបស់នាង។ នាងបានក្លាយជាប្រធានដំបូងរបស់អង្គការ The Ninety-Nines ដែលបង្រួបបង្រួមអ្នកបើកយន្តហោះស្ត្រី ហើយបានបម្រើការជាសមាជិកគណៈសាស្ត្រាចារ្យអញ្ជើញនៅសាកលវិទ្យាល័យ Purdue ដែលមូលនិធិស្រាវជ្រាវរបស់សាកលវិទ្យាល័យនេះបានផ្តល់ថវិកាសម្រាប់យន្តហោះ Lockheed Electra របស់នាង។

កេរ្តិ៍ដំណែលរបស់នាងនៅតែមានជាទីចងចាំយ៉ាងទូលំទូលាយ។ តាមវិគីពីឌីអា តែប័ណ្ណសំបុត្រអាកាសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកក្នុងឆ្នាំ១៩៦៣ បានរំលឹកដល់នាង ហើយនាងជាស្ត្រីទី១ ដែលបានបង្ហាញខ្លួនលើតែប័ណ្ណសំបុត្រអាកាសរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ ផ្ទះកំណើតរបស់នាងនៅ Atchison បានក្លាយជាសារមន្ទីរ ហើយមានរូបសំណាករបស់នាងនៅជាប់បណ្ណាល័យ North Hollywood Amelia Earhart Regional Library ក្នុងទីក្រុង Los Angeles។ នាងក៏មានកន្លែងរំលឹកនៅ Portal of the Folded Wings Shrine to Aviation ផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

អាថ៌កំបាំងនៃការបាត់ខ្លួនរបស់អាមេលីយ៉ា អ៊ែរហាត នៅតែទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ពីសាធារណជន និងអ្នកស្រាវជ្រាវជាអន្តរជាតិ។ តាមវិគីពីឌីអា ក្រុមស្រាវជ្រាវឯកជន The International Group for Historic Aircraft Recovery (TIGHAR) បានធ្វើបេសកកម្មទៅកាន់កោះ Nikumaroro ច្រើនដង ដើម្បីស្វែងរកវត្ថុសំណល់ និងឆ្អឹងដែលអាចពាក់ព័ន្ធនឹងនាង ហើយតំបន់ដែលគេហៅថា "Seven Site" គឺជាចំណុចផ្តោតសំខាន់នៃការស្វែងរកនោះ។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse រឿងរបស់នាងផ្តល់មេរៀនអំពីភាពក្លាហាន ការទទួលយកហានិភ័យ និងតួនាទីរបស់ស្ត្រីក្នុងវិស័យអាកាសចរណ៍ និងបច្ចេកវិទ្យា ដែលជាប្រធានបទពាក់ព័ន្ធនឹងការពិភាក្សានាពេលបច្ចុប្បន្នអំពីការចូលរួមរបស់ស្ត្រីក្នុងវិស័យវិទ្យាសាស្ត្រ និងវិស្វកម្ម។

រឿងរ៉ាវរបស់នាងក៏ជាការរំលឹកអំពីយុគសម័យដំបូងនៃអាកាសចរណ៍ នៅពេលដែលការហោះហើរឆ្ងាយៗនៅតែពោរពេញទៅដោយគ្រោះថ្នាក់ ហើយវាបានបង្កើតមរតកដែលបន្តជះឥទ្ធិពលដល់អាកាសចរណ៍សម័យទំនើប។