ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ពាក្យ «សុបិនអាមេរិក» ឬ American Dream គឺជាពាក្យសម្ដៅទៅលើទស្សនៈជាតិរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលជឿថាមនុស្សគ្រប់រូបមានសេរីភាព និងឱកាសដើម្បីទទួលបានជោគជ័យ និងជីវិតប្រសើរឡើង ដោយមិនគិតពីវណ្ណៈសង្គម ឬទីកន្លែងកំណើត។ យោងតាម Wikipedia ទស្សនៈនេះមានដើមកំណើតពីសេចក្តីប្រកាសឯករាជ្យរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកឆ្នាំ១៧៧៦ ដែលចែងថា «មនុស្សគ្រប់រូបកើតមកស្មើគ្នា» និងមានសិទ្ធិមិនអាចដកហូតបានចំពោះ «ជីវិត សេរីភាព និងការស្វែងរកសុភមង្គល»។ ពាក្យនេះបានក្លាយជាកម្លាំងចលករដ៏សំខាន់ដែលទាក់ទាញជនអន្តោប្រវេសន៍រាប់លាននាក់ឱ្យមកកាន់សហរដ្ឋអាមេរិក តាំងពីសតវត្សទី១៩ មកម្ល៉េះ។

រូបសំណាកសេរីភាពនៅកំពង់ផែញូវយ៉ក ដែលជារូបភាពដំបូងដែលជនអន្តោប្រវេសន៍ជាច្រើនបានឃើញនៅពេលមកដល់ទ្វីបអាមេរិកខាងជើង បានក្លាយជានិមិត្តសញ្ញាដ៏មានឥទ្ធិពលនៃសុបិននេះ ដោយតំណាងឱ្យឱកាសថ្មី សេរីភាព និងការកសាងជីវិតបែបអាមេរិកាំងសម្រាប់មនុស្សគ្រប់រូប។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

សហរដ្ឋអាមេរិកជាប្រទេសដ៏ធំទូលាយ លាតសន្ធឹងពីមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិកទៅប៉ាស៊ីហ្វិក ហើយមានប្រជាជនចម្រុះជាតិសាសន៍និងវប្បធម៌។ ប្រវត្តិសាស្ត្រអន្តោប្រវេសន៍ដ៏ធំពីអឺរ៉ុប អាស៊ី អាហ្វ្រិក និងអាមេរិកឡាទីនបានធ្វើឱ្យគំនិតសុបិនអាមេរិកក្លាយជាកាវបិទសង្គម ដែលសន្យាថាអ្នកណាក៏អាចឡើងដល់ថ្នាក់សេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់បាន បើខិតខំធ្វើការ។

ទោះយ៉ាងណា ការសម្រេចបាននូវសុបិននេះមិនស្មើភាពគ្នាសម្រាប់គ្រប់ក្រុមជនជាតិឡើយ។ យោងតាម Wikipedia ក្រុមជនជាតិភាគតិច ដូចជាជនជាតិដើមអាមេរិក និងជនជាតិស្បែកខ្មៅ តែងតែប្រឈមមុខនឹងឧបសគ្គជាប្រព័ន្ធ ដូចជាការរើសអើង និងភាពក្រីក្ររ៉ាំរ៉ៃ ដែលធ្វើឱ្យក្តីសង្ឃឹមក្នុងការឡើងថ្នាក់សង្គមមានកម្រិត។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ពាក្យ «American Dream» ត្រូវបានបង្កើតឡើងជាលើកដំបូងដោយអ្នកនិពន្ធប្រវត្តិវិទូ James Truslow Adams នៅក្នុងសៀវភៅរបស់គាត់ «The Epic of America» ឆ្នាំ១៩៣១។ យោងតាម Wikipedia លោកបានពណ៌នាវាថាជា «សុបិននៃទឹកដីមួយដែលជីវិតគួរតែប្រសើរជាងមុន កាន់តែពេញលេញសម្រាប់មនុស្សគ្រប់គ្នា ដោយមានឱកាសតាមសមត្ថភាពឬសមិទ្ធផល»។ គំនិតនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីស្មារតីព្រំដែន (frontier) និងបុគ្គលនិយមដែលជាមូលដ្ឋានរបស់សង្គមអាមេរិក។

ក្នុងកំឡុងសតវត្សទី១៩ និងដើមសតវត្សទី២០ រលកជនអន្តោប្រវេសន៍ដ៏ធំបានមកកាន់សហរដ្ឋអាមេរិក ដោយសង្ឃឹមថានឹងសម្រេចបានសុបិនរបស់ខ្លួន។ រូបភាពឃោសនាអឺរ៉ុបមួយចំនួន (ដូចផ្ទាំងប៉ុស្ទ័រស៊ុយអែតឆ្នាំ១៨៦៩) បានព្យាយាមបំភ័យយុវជនកុំឱ្យធ្វើដំណើរទៅអាមេរិក ដោយបង្ហាញពីគ្រោះថ្នាក់ដូចជាសត្វព្រៃ និងការវាយប្រហារដោយជនជាតិដើម ប៉ុន្ដែការទាក់ទាញនៃសុបិននេះនៅតែខ្លាំង។

ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ សេដ្ឋកិច្ចអាមេរិករីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំង ហើយក្រុមគ្រួសារវណ្ណៈកណ្តាលបានរីកធំឡើង។ មនុស្សជាច្រើនអាចទិញផ្ទះ មានឡាន និងផ្ញើកូនទៅសាលា។ ប៉ុន្តែក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០ ចលនាសិទ្ធិពលរដ្ឋបានចោទសួរថាតើសុបិននេះរួមបញ្ចូលមនុស្សគ្រប់រូបឬយ៉ាងណា ហើយជំរុញឱ្យមានការកែទម្រង់ច្បាប់ដើម្បីសមភាពជាតិសាសន៍និងយុត្តិធម៌សង្គម។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច សុបិនអាមេរិកទាក់ទងយ៉ាងជិតស្និទ្ធនឹងការចល័តសង្គម (social mobility) ដែលជាលទ្ធភាពរបស់បុគ្គលម្នាក់ក្នុងការឡើងពីវណ្ណៈក្រីក្រទៅវណ្ណៈមធ្យមឬខ្ពស់ជាង។ យោងតាម Wikipedia ការសិក្សាជាច្រើនបានបង្ហាញថា សហរដ្ឋអាមេរិកមានកម្រិតនៃការចល័តសង្គមទាបជាងបណ្តាប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ដទៃទៀត ពិសេសបណ្តាប្រទេសនៅអឺរ៉ុបខាងជើង ដោយសារតែវិសមភាពប្រាក់ចំណូលនិងទ្រព្យសម្បត្តិបានកើនឡើងជាលំដាប់ចាប់ពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៨០។

ក្នុងវប្បធម៌ សុបិនអាមេរិកត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយតាមរយៈរឿងរ៉ាវ «ពីក្រីក្រទៅមហាសេដ្ឋី» (rags-to-riches) ដែលល្បីល្បាញតាំងពីសម័យអ្នកនិពន្ធ Horatio Alger ក្នុងសតវត្សទី១៩។ ភាពយន្ត តន្ត្រី និងអក្សរសិល្ប៍អាមេរិកជាច្រើនបានបង្ហាញពីការតស៊ូនិងជោគជ័យរបស់បុគ្គល។ ប៉ុន្តែអ្នករិះគន់បានលើកឡើងថា គំនិតនេះអាចជារឿងប្រឌិត ព្រោះភាពជោគជ័យច្រើនតែពឹងផ្អែកលើធនធានគ្រួសារ និងទំនាក់ទំនងសង្គម ជាជាងការខិតខំតែមួយមុខ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ សុបិនអាមេរិកបានក្លាយជាប្រធានបទនយោបាយដ៏ក្តៅគគុក។ អ្នកនយោបាយជាច្រើនប្រើវាជាឧបករណ៍យុទ្ធនាការ ដោយសន្យាស្ដារឱកាសសម្រាប់ប្រជាពលរដ្ឋ។ បញ្ហាប្រឈមដូចជាបំណុលនិស្សិត តម្លៃផ្ទះឡើងថ្លៃ និងការងារមិនស្ថេរភាពបានធ្វើឱ្យយុវជនជាច្រើនមានអារម្មណ៍ថា សុបិននេះកាន់តែពិបាកទៅដល់។

ចំពោះអ្នកអានគេហទំព័រ ខ្មែរភីល (KhmerPulse) ដែលរួមមានទាំងជនជាតិខ្មែរក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក និងនៅកម្ពុជា សុបិនអាមេរិកមានសារៈសំខាន់ពិសេស។ ជនអន្តោប្រវេសន៍ខ្មែរជាច្រើនបានមកដល់អាមេរិកក្រោយរបបខ្មែរក្រហម ដោយសង្ឃឹមកសាងជីវិតថ្មី ហើយបទពិសោធន៍របស់ពួកគេឆ្លុះបញ្ចាំងទាំងការសម្រេចបានមួយផ្នែក និងឧបសគ្គជាច្រើន។ ការជជែកវែកញែកអំពីអន្តោប្រវេសន៍ សមភាព និងយុត្តិធម៌សេដ្ឋកិច្ចនៅតែជាប្រធានបទព័ត៌មានបន្តបន្ទាប់ ដែលធ្វើឱ្យសុបិនអាមេរិកបន្តមានឥទ្ធិពលលើជីវិតរបស់មនុស្សជាច្រើន។