ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

អត្តសញ្ញាណអាមេរិក គឺជាគំនិតស្មុគស្មាញមួយដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយប្រវត្តិសាស្ត្រ ភាពចម្រុះនៃជនជាតិ និងឧត្តមគតិដូចជាសេរីភាព និងឱកាស។

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា វប្បធម៌របស់សហរដ្ឋអាមេរិករួមបញ្ចូលនូវឥរិយាបថសង្គម ស្ថាប័ន បទដ្ឋាន ក៏ដូចជាការនិយាយ តន្ត្រី សិល្បៈ ភាពយន្ត ម្ហូបអាហារ កីឡា សាសនា និងច្បាប់។ វប្បធម៌នេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយឥទ្ធិពលពីខាងក្នុង និងខាងក្រៅ រួមទាំងអន្តោប្រវេសន៍យ៉ាងច្រើនសម្បើម។

គោលគំនិត «សុបិនអាមេរិក» (American Dream) ដែលជឿថាមនុស្សគ្រប់រូបអាចទទួលបានភាពជោគជ័យតាមរយៈការខិតខំប្រឹងប្រែង គឺជាផ្នែកមួយយ៉ាងសំខាន់នៃអត្តសញ្ញាណនេះ។ ប៉ុន្តែការបកស្រាយអំពី «ភាពជាអាមេរិក» បានប្រែប្រួលទៅតាមពេលវេលា ហើយមានការជជែកពិភាក្សាគ្នាជាប្រចាំនៅក្នុងសង្គមអាមេរិក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

សហរដ្ឋអាមេរិកស្ថិតនៅលើទ្វីបអាមេរិកខាងជើង ដោយមានផ្ទៃដីធំទូលាយគ្របដណ្តប់ពីមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិករហូតដល់មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក។ ភូមិសាស្ត្រចម្រុះរួមមានភ្នំខ្ពស់ៗ វាលទំនាប និងឆ្នេរសមុទ្រវែងឆ្ងាយ។

ប្រជាជនអាមេរិកមានចំនួនច្រើន និងមានជាតិសាសន៍ចម្រុះយ៉ាងខ្លាំង។ ក្រុមជនជាតិធំៗរួមមាន ជនជាតិស្បែកសដើមកំណើតអឺរ៉ុប ជនជាតិអាហ្វ្រិក-អាមេរិក ជនជាតិអាស៊ី ជនជាតិហ៊ីសប្បាញឬឡាទីន និងជនជាតិដើមអាមេរិក។ ភាសាអង់គ្លេសគឺជាភាសាចម្បង ប៉ុន្តែភាសាអេស្ប៉ាញនិងភាសាដទៃទៀតក៏ត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយដែរ។ រលកអន្តោប្រវេសន៍ថ្មីៗ ជាពិសេសពីអាស៊ី រួមទាំងពីប្រទេសកម្ពុជា បានធ្វើឲ្យសង្គមអាមេរិកកាន់តែសម្បូរបែប។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ឫសគល់នៃអត្តសញ្ញាណអាមេរិកចាប់ផ្តើមពីសម័យអាណានិគមដោយចក្រភពអង់គ្លេសនៅសតវត្សទី ១៧ និង ១៨។ បដិវត្តន៍អាមេរិក (១៧៧៥–១៧៨៣) បាននាំទៅរកឯករាជ្យ ហើយការអនុម័តរដ្ឋធម្មនុញ្ញនៅឆ្នាំ ១៧៨៧ បានដាក់គ្រឹះសម្រាប់ប្រជាធិបតេយ្យ សិទ្ធិបុគ្គល និងនីតិរដ្ឋ។

នៅសតវត្សទី ១៩ ការពង្រីកទឹកដីឆ្ពោះទៅទិសខាងលិច និងសង្គ្រាមស៊ីវិល (១៨៦១–១៨៦៥) លើបញ្ហាទាសភាព បានធ្វើឲ្យប្រទេសនេះឆ្លងកាត់ការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ។ ការលុបបំបាត់ទាសភាពបានពង្រឹងគោលការណ៍សេរីភាពឡើងវិញ។

សតវត្សទី ២០ បានឃើញរលកអន្តោប្រវេសន៍ថ្មីៗ ចលនាសិទ្ធិពលរដ្ឋ និងការឡើងឋានៈជាមហាអំណាចសកល។ ទន្ទឹមនឹងនេះ សង្គ្រាមវៀតណាម (១៩៥៥–១៩៧៥) ដែលបានរាលដាលដល់ប្រទេសកម្ពុជា ក៏បានបន្សល់ទុកនូវរបួសផ្លូវចិត្ត និងមេរៀនដ៏ជូរចត់សម្រាប់ប្រជាជាតិទាំងពីរ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចអាមេរិកគឺជាកម្លាំងឈានមុខលើពិភពលោក ដោយមានវិស័យបច្ចេកវិទ្យា ហិរញ្ញវត្ថុ និងឧស្សាហកម្មកម្សាន្តជាក្បាលម៉ាស៊ីនសំខាន់។

វប្បធម៌ផ្នែកកម្សាន្តរបស់អាមេរិកបានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងទៅលើពិភពលោកតាមរយៈខ្សែភាពយន្តហូលីវូដ តន្ត្រីចង្វាក់រ៉ុក ហ៊ីបហប និងភីផល (pop) និងម៉ាកសញ្ញាល្បីៗដូចជា កូកាកូឡា និងម៉ាកដូណាល់។ កីឡាដូចជាបេស្បល បាល់ទាត់អាមេរិក និងបាល់បោះ គឺជាផ្នែកមួយនៃជីវិតប្រចាំថ្ងៃ និងអត្តសញ្ញាណជាតិ។

ពិធីបុណ្យប្រពៃណីដូចជា ថ្ងៃអរគុណ (Thanksgiving) និងថ្ងៃបុណ្យឯករាជ្យ ៤ កក្កដា រួមជាមួយម្ហូបអាហារចម្រុះ ក៏ជានិមិត្តសញ្ញាវប្បធម៌ដែលគេស្គាល់ទូទាំងពិភពលោក។ ទោះជាយ៉ាងណា ភាពចម្រុះក្នុងតំបន់ក៏ផ្តល់នូវភាពខុសប្លែកគ្នាយ៉ាងច្រើននៅក្នុងរបៀបរស់នៅ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ អត្តសញ្ញាណអាមេរិកពាក់ព័ន្ធដោយផ្ទាល់។ សហគមន៍ខ្មែរនៅសហរដ្ឋអាមេរិក ជាពិសេសនៅឡងប៊ិច រដ្ឋកាលីហ្វញ៉ា និងឡូវែល រដ្ឋម៉ាស្សាឈូសេត បានរក្សាវប្បធម៌ខ្មែរខណៈសម្របខ្លួនទៅនឹងសង្គមអាមេរិក។

ប្រវត្តិសាស្ត្ររវាងប្រទេសទាំងពីរ ចាប់ពីសង្គ្រាមវៀតណាម របបខ្មែរក្រហម រហូតដល់ទំនាក់ទំនងសហសម័យ បានបង្កើតចំណងដ៏ស្មុគស្មាញ។ ការពិភាក្សានៅក្នុងសង្គមអាមេរិកអំពីអន្តោប្រវេសន៍ ពហុវប្បធម៌ និងយុត្តិធម៌សង្គម ក៏ជាប្រធានបទដែលអាចផ្តល់មេរៀនដល់កម្ពុជាក្នុងយុគសម័យសកលភាវូបនីយកម្ម។

ការយល់ដឹងអំពីអត្តសញ្ញាណអាមេរិកជួយយើងឲ្យយល់កាន់តែច្បាស់ពីឥទ្ធិពលវប្បធម៌ នយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចរបស់មហាអំណាចនេះ ព្រមទាំងជំរុញឲ្យមានការឆ្លុះបញ្ចាំងអំពីអត្តសញ្ញាណខ្លួនឯងក្នុងចំណោមជនជាតិខ្មែរ។