KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១៣ មិថុនា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១៣ មិថុនា ២០២៦

ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយនៅសហរដ្ឋអាមេរិក

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

អគារកាសែត The New York Times នៅទីលាន Times Square កណ្តាលក្រុងញូវយ៉ក ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវីគីភីឌា សារព័ត៌មាននៅសហរដ្ឋអាមេរិកមានភាពសម្បូរបែបនិងរួមបញ្ចូលប្រភេទជាច្រើនដូចជា ទូរទស្សន៍ វិទ្យុ ភាពយន្ត កាសែត ទស្សនាវដ្តី សៀវភៅ និងគេហទំព័រ។ ជាងនេះទៅទៀត សហរដ្ឋអាមេរិកក៏មានឧស្សាហកម្មតន្ត្រីដ៏រឹងមាំផងដែរ។ មជ្ឈមណ្ឌលសំខាន់បំផុតរបស់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអាមេរិកគឺស្ថិតនៅទីក្រុងញូវយ៉ក ជាពិសេសតំបន់ម៉ាន់ហាតាន់ ហើយទីក្រុងឡូសអេនជឺឡេសនៅរដ្ឋកាលីហ្វញ៉ាក៏ជាមជ្ឈមណ្ឌលដ៏សំខាន់មួយដែរ ទោះបីនៅកម្រិតទាបជាងក៏ដោយ។ ទីក្រុងទាំងពីរត្រូវបានចាត់ទុកជាចំណុចកណ្តាលនៃវិស័យសារព័ត៌មាននិងការកម្សាន្តអាមេរិក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

អ្នកថតរូបនិងក្រុមការងារផលិតកម្មវីដេអូនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍បោះឆ្នោតរបស់លោកបារ៉ាក់អូបាម៉ា នៅឆ្នាំ២០០៨ ប្រភព: Wikipedia

ទីក្រុងញូវយ៉ក និងឡូសអេនជឺឡេស គឺជាទីតាំងប្រមូលផ្តុំនៃក្រុមហ៊ុនសារព័ត៌មានធំៗជាច្រើន។ យោងតាមវីគីភីឌា តំបន់ម៉ាន់ហាតាន់ក្នុងទីក្រុងញូវយ៉កមានការិយាល័យរបស់ស្ថាប័នសារព័ត៌មានអន្តរជាតិ បណ្តាញទូរទស្សន៍ និងក្រុមហ៊ុនបោះពុម្ពផ្សាយជាច្រើន។ រីឯទីក្រុងឡូសអេនជឺឡេសវិញ គឺជាទីតាំងនៃឧស្សាហកម្មភាពយន្តហូលីវូដ ដែលផលិតនូវភាពយន្តនិងកម្មវិធីទូរទស្សន៍ដ៏ល្បីល្បាញលើពិភពលោក។ ប្រជាជនដែលធ្វើការក្នុងវិស័យនេះមានចាប់ពីអ្នករាយការណ៍ព័ត៌មាន អ្នកថតរូប អ្នកផលិតភាពយន្ត រហូតដល់វិស្វករបច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន។ ការប្រមូលផ្តុំនេះបានបង្កើតឱ្យមានប្រព័ន្ឋអេកូឡូស៊ីមួយដែលជំរុញការច្នៃប្រឌិតនិងការចែករំលែកព័ត៌មានយ៉ាងឆាប់រហ័ស។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

គម្របទស្សនាវដ្តី Time លើកដំបូងនៅខែមីនា ឆ្នាំ១៩២៣ ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃសារព័ត៌មានអាមេរិកឆ្លុះបញ្ចាំងពីការវិវត្តពីទម្រង់បុរាណទៅទម្រង់ទំនើប។ យោងតាមវីគីភីឌា ទស្សនាវដ្តី Time ដែលជាទស្សនាវដ្តីព័ត៌មានប្រចាំសប្តាហ៍ដ៏ល្បីល្បាញ បានចេញផ្សាយជាលើកដំបូងនៅថ្ងៃទី ៣ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩២៣ ដោយមានរូបភាពលោក Joseph G. Cannon ប្រធានសភាតំណាងរាស្ត្រសហរដ្ឋអាមេរិកនាពេលនោះនៅលើគម្របទីមួយ។ នេះជាសម័យកាលដែលសារព័ត៌មានបោះពុម្ពកំពុងតែមានការរីកចម្រើន។

នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៣០ វិទ្យុបានដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការផ្សព្វផ្សាយព័ត៌មានដល់ប្រជាជនទូទាំងប្រទេស។ យោងតាមវីគីភីឌា លោកប្រធានាធិបតី Franklin D. Roosevelt បានធ្វើការផ្សាយសុន្ទរកថាតាមវិទ្យុដែលគេហៅថា "ការសន្ទនាក្បែរភ្លើង" (fireside chats) កាលពីថ្ងៃទី ៣០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៣៤ ដើម្បីពន្យល់អំពីគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលនិងមូលធននិយម។ ការផ្សាយនេះបានក្លាយជាគំរូនៃទំនាក់ទំនងផ្ទាល់រវាងមេដឹកនាំនិងពលរដ្ឋតាមរយៈប្រព័ន្ឋផ្សព្វផ្សាយ។

ក្នុងសម័យក្រោយមក កាសែតនៅតែបន្តជាប្រភពព័ត៌មានដ៏មានឥទ្ធិពល។ ជាឧទាហរណ៍ យោងតាមវីគីភីឌា កាសែត The Washington Post បានចុះផ្សាយព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃការចុះចតរបស់មនុស្សនៅលើឋានព្រះច័ន្ទ នៅថ្ងៃទី ២១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៦៩ ក្រោមចំណងជើងថា "'The Eagle Has Landed'—Two Men Walk on the Moon" ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានបង្ហាញពីសមត្ថភាពរបស់សារព័ត៌មានក្នុងការចាប់យកនិងផ្សព្វផ្សាយគ្រាដ៏សំខាន់ដល់ពិភពលោក។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

លោក Robert Rodriguez ផលិតករភាពយន្តដែលបានបង្កើតខ្សែភាពយន្ត El Mariachi ដ៏ជោគជ័យជាមួយនឹងថវិកាទាបបំផុត ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចនៃឧស្សាហកម្មសារព័ត៌មានអាមេរិកគឺជាកត្តាចម្បងដែលជំរុញភាពជោគជ័យរបស់វា។ យោងតាមវីគីភីឌា មានទ្រឹស្ដីមួយចំនួនដែលពន្យល់ពីភាពជោគជ័យរបស់ក្រុមហ៊ុនសារព័ត៌មានអាមេរិក រួមមានការពឹងផ្អែកលើគោលនយោបាយមួយចំនួនរបស់រដ្ឋាភិបាលសហព័ន្ធ ឬទំនោរនៃការកើតមានការផ្តាច់មុខដោយធម្មជាតិនៅក្នុងឧស្សាហកម្មនេះ ព្រមទាំងវត្តមាននៃភាពលម្អៀងសាជីវកម្ម (corporate media bias)។ ទ្រឹស្ដីទាំងនេះបង្ហាញថា ក្របខណ្ឌគតិយុត្តនិងរចនាសម្ព័ន្ធទីផ្សារបានជួយបង្កើតក្រុមហ៊ុនធំៗដែលមានឥទ្ធិពលខ្លាំង។

ផ្នែកវប្បធម៌ ឧស្សាហកម្មភាពយន្តនិងតន្ត្រីអាមេរិកបានចាក់ឫសទៅក្នុងសង្គមសកលយ៉ាងជ្រៅ។ យោងតាមវីគីភីឌា លោក Robert Rodriguez គឺជាឧទាហរណ៍ដ៏ឆ្នើមនៃការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាដើម្បីផលិតមាតិកាដោយចំណាយតិច ប៉ុន្តែទទួលបានជោគជ័យផ្នែកពាណិជ្ជកម្មយ៉ាងខ្លាំង។ ខ្សែភាពយន្ត El Mariachi ឆ្នាំ១៩៩២ របស់លោកបានរកចំណូលបាន ២ លានដុល្លារ ខណៈថវិកាផលិតដំបូងមានត្រឹម ៧ ពាន់ដុល្លារប៉ុណ្ណោះ (មុននឹងមានការវិនិយោគពីស្ទូឌីយ៉ូ)។ ក្រោយមកលោកបានបង្កើតប៉ុស្តិ៍ទូរទស្សន៍ផ្ទាល់ខ្លួនឈ្មោះ El Rey តាមរយៈការរីកចម្រើននៃបច្ចេកវិទ្យាប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។ ករណីនេះបង្ហាញពីភាពស្វាហាប់នៃសេដ្ឋកិច្ចមាតិកាអាមេរិក ដែលអនុញ្ញាតឱ្យបុគ្គលដែលមានគំនិតច្នៃប្រឌិតអាចឈានដល់កម្រិតពិភពលោក។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ឌីជីថលដោយមនុស្សគ្រប់វ័យ បានផ្លាស់ប្តូររបៀបនៃការទទួលព័ត៌មាន ប្រភព: Wikipedia

នៅសម័យបច្ចុប្បន្ន ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយអាមេរិកកំពុងប្រឈមនិងការផ្លាស់ប្តូរដ៏ធំធេងពីទម្រង់ប្រពៃណីទៅឌីជីថល។ យោងតាមវីគីភីឌា ឧបករណ៍ឌីជីថលដូចជាស្មាតហ្វូន ត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយ មិនត្រឹមតែដោយយុវជនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែដោយមនុស្សគ្រប់វ័យ។ ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គម គេហទំព័រព័ត៌មាន និងសេវាកម្មស្ទ្រីម (streaming) បានក្លាយជាប្រភពសំខាន់នៃព័ត៌មាននិងការកម្សាន្តសម្រាប់សាធារណជនអាមេរិក។

ការផ្លាស់ប្តូរនេះក៏មានឥទ្ធិពលដល់បណ្តាប្រទេសផ្សេងៗ រួមទាំងកម្ពុជាផងដែរ។ ប្រជាជនកម្ពុជាជាច្រើនទទួលបានព័ត៌មាន តន្ត្រី និងភាពយន្តអាមេរិកតាមរយៈអ៊ិនធឺណិតនិងបណ្តាញសង្គម ដែលបង្ហាញពីការរីករាលដាលឥតឈប់ឈរនៃឥទ្ធិពលសារព័ត៌មានអាមេរិក។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ស្ថាប័នសារព័ត៌មានប្រពៃណីដូចជាកាសែតកំពុងតែព្យាយាមសម្របខ្លួន ដោយបង្កើតគេហទំព័រនិងកម្មវិធីទូរស័ព្ទ ដើម្បីរក្សាមូលដ្ឋានអ្នកអានរបស់ខ្លួន។ នេះជាយុគសម័យដែលសារព័ត៌មានត្រូវតែមានភាពរហ័សរហួននិងច្នៃប្រឌិត ដើម្បីបន្តដំណើរការក្នុងពិភពឌីជីថល។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

លោក Gene Shalit អ្នករិះគន់ភាពយន្ត Today ទទួលមរណភាពក្នុងអាយុ ១០០ ឆ្នាំ

លោក Shalit ជាអ្នករិះគន់ភាពយន្តដ៏មានប្រជាប្រិយក្នុងកម្មវិធី Today របស់ NBC អស់ជាច្រើនទសវត្សរ៍ ហើយត្រូវបានចងចាំតាមរយៈការវិភាគបែបលេងសើចនិងពុកមាត់ដ៏ល្បីរបស់គាត់។

3 sources · Rappler, BBC News, NBC News