ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

Anak Krakatoa ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថា Anak Krakatau គឺជាកោះភ្នំភ្លើងមួយស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី។ តាមវិគីភីឌា កោះនេះបានលេចឡើងជាលើកដំបូងនៅថ្ងៃទី ២៩ ធ្នូ ១៩២៧ ចេញពីរណ្ដៅភ្នំភ្លើងដែលបង្កើតឡើងដោយការផ្ទុះភ្នំភ្លើង Krakatoa ដ៏មហាសាហាវកាលពីឆ្នាំ ១៨៨៣ ដែលបានបំផ្លាញកោះ Krakatoa ដើមទាំងមូល។ កោះថ្មីនេះត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជា «កូន» នៃភ្នំភ្លើងដើម ហើយដោយសារអាយុកាលដ៏ក្មេងខ្ចីរបស់វា កោះ Anak Krakatoa ជាកន្លែងមួយដែលមានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំង និងត្រូវបានសិក្សាស្រាវជ្រាវយ៉ាងទូលំទូលាយដោយអ្នកជំនាញភ្នំភ្លើង។

តាមវិគីភីឌា សកម្មភាពផ្ទុះភ្នំភ្លើងមិនទៀងទាត់បានកើតឡើងនៅទីតាំងនេះតាំងពីចុងសតវត្សរ៍ទី ២០ រហូតមក។ ព្រឹត្តិការណ៍គួរឲ្យកត់សម្គាល់បំផុតមួយរបស់កោះនេះ គឺការបាក់ស្រុតដ៏ធំនៃភ្នំភ្លើងកាលពីថ្ងៃទី ២២ ធ្នូ ២០១៨ ដែលបង្កឲ្យមានរលកយក្សស៊ូណាមីដ៏គ្រោះថ្នាក់ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជារលកយក្សស៊ូណាមីច្រកស៊ុនដាឆ្នាំ ២០១៨។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមរូបភាពផ្កាយរណប Sentinel-2 ដែលថតកាលពីថ្ងៃទី ៣ ឧសភា ២០២២ កោះ Anak Krakatoa ស្ថិតនៅចំកណ្ដាលខាងលើនៃផ្ទាំងរូបភាព។ កោះជុំវិញដែលលេចឡើងក្នុងរូបភាពរួមមាន កោះ Sertung នៅខាងឆ្វេងខាងលើ កោះ Panjang នៅខាងស្ដាំខាងលើ និងកោះ Rakata នៅខាងក្រោមខាងស្ដាំ។ កោះទាំងនេះគឺជាសំណល់ភូមិសាស្ត្រដែលពាក់ព័ន្ធនឹងប្រវត្តិផ្ទុះភ្នំភ្លើង Krakatoa ដើម។

Anak Krakatoa គឺជាកោះភ្នំភ្លើងសកម្ម ហើយមិនមានប្រជាជនរស់នៅអចិន្ត្រៃយ៍ដែលត្រូវបានកត់ត្រាទុកនោះទេ។ តំបន់នេះមានសារៈសំខាន់ខាងភូមិសាស្ត្រព្រោះវាជាផ្នែកមួយនៃតំបន់ភ្នំភ្លើងសកម្មដែលបង្ហាញពីការបង្កើតផែនដីថ្មីៗ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ Anak Krakatoa ចាប់ផ្ដើមពីគ្រោះមហន្តរាយភ្នំភ្លើង Krakatoa កាលពីឆ្នាំ ១៨៨៣។ ការផ្ទុះដ៏ខ្លាំងក្លានោះបានបំផ្លាញកោះ Krakatoa ដើមទាំងស្រុង និងបន្សល់ទុកនូវរណ្ដៅភ្នំភ្លើងធំមួយ។ ជាង ៤០ ឆ្នាំក្រោយមក នៅថ្ងៃទី ២៩ ធ្នូ ១៩២៧ កោះភ្នំភ្លើងថ្មី Anak Krakatoa បានលេចឡើងជាលើកដំបូងពីក្នុងរណ្ដៅនោះ ដោយបង្កើតឡើងពីសកម្មភាពភ្នំភ្លើងក្រោមទឹកសមុទ្រ។

ចាប់តាំងពីចុងសតវត្សរ៍ទី ២០ មក សកម្មភាពផ្ទុះភ្នំភ្លើងមិនទៀងទាត់បានកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់នៅកោះនេះ។ តាមវិគីភីឌា ការបាក់ស្រុតដ៏ធំមួយនៃភ្នំភ្លើងបានកើតឡើងនៅថ្ងៃទី ២២ ធ្នូ ២០១៨ ដែលបង្កឲ្យមានរលកយក្សស៊ូណាមីដ៏សាហាវ ពោលគឺរលកយក្សស៊ូណាមីច្រកស៊ុនដាឆ្នាំ ២០១៨។ ក្រោយព្រឹត្តិការណ៍នោះ សកម្មភាពភ្នំភ្លើងបានបន្តកើតមានរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

Anak Krakatoa មិនមែនជាកោះដែលមានសេដ្ឋកិច្ចផលិតកម្ម ឬប្រជាជនរស់នៅបែបប្រពៃណីនោះទេ។ តាមវិគីភីឌា តម្លៃចម្បងរបស់កោះនេះគឺផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ៖ ដោយសារអាយុកាលដ៏ក្មេងរបស់វា កោះនេះជាកន្លែងដែលមានការចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំង និងត្រូវបានសិក្សាស្រាវជ្រាវយ៉ាងទូលំទូលាយដោយអ្នកជំនាញភ្នំភ្លើង។ ក្នុងន័យវប្បធម៌ ឈ្មោះ និងប្រវត្តិរបស់កោះនេះជាប់ទាក់ទងនឹងការចងចាំគ្រោះមហន្តរាយ Krakatoa ឆ្នាំ ១៨៨៣ ដែលជាព្រឹត្តិការណ៍មួយល្បីល្បាញបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រភ្នំភ្លើងពិភពលោក។

ភាពល្បីល្បាញរបស់កោះនេះក៏បានធ្វើឲ្យវាក្លាយជាចំណុចយោងសម្រាប់ការតាមដានគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិនៅក្នុងតំបន់ច្រកស៊ុនដា ដែលជាតំបន់មានដង់ស៊ីតេប្រជាជនខ្ពស់នៅក្បែរនោះ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ការបាក់ស្រុតនៃភ្នំភ្លើង Anak Krakatoa កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០១៨ បានបង្ហាញឲ្យឃើញពីហានិភ័យភ្នំភ្លើងក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ព្រោះរលកយក្សស៊ូណាមីដែលកើតឡើងដោយមិនមានការព្រមានជាមុននោះ បានបង្កឲ្យមានអ្នកស្លាប់ និងការខូចខាតយ៉ាងច្រើននៅតាមបណ្ដោយឆ្នេរច្រកស៊ុនដា។ តាមវិគីភីឌា បន្ទាប់ពីព្រឹត្តិការណ៍នោះមក សកម្មភាពភ្នំភ្លើងនៅតែបន្តកើតមាន ដែលមានន័យថា Anak Krakatoa នៅតែជាកន្លែងដែលអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រតាមដានយ៉ាងដិតដល់ រួមទាំងតាមរយៈផ្កាយរណបដូចជា Sentinel-2 ដែលបានថតរូបភាពកោះនេះនៅខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២២។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse កោះនេះជាឧទាហរណ៍មួយអំពីរបៀបដែលគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍អាចកើតឡើងភ្លាមៗ ហើយជាមូលហេតុដែលការតាមដានភ្នំភ្លើងសកម្មដូចជា Anak Krakatoa មានសារៈសំខាន់សម្រាប់សុវត្ថិភាពសាធារណៈនៅទូទាំងតំបន់។