ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

លោក អាន់វ៉ារ អ៊ីប្រាហ៊ីម (Anwar Ibrahim) គឺជាអ្នកនយោបាយដ៏មានឥទ្ធិពលរបស់ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី និងជានាយករដ្ឋមន្ត្រីទី១០ ចាប់តាំងពីខែវិច្ឆិការ ឆ្នាំ២០២២ មក តាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia។ លោកជាសមាជិកនៃគណបក្សប្រជាជនយុត្តិធម៌ (PKR) និងជាប្រធានគណបក្សនេះតាំងពីឆ្នាំ២០១៨ ព្រមទាំងជាប្រធានក្រុមចម្រុះប៉ាកាតាន់ហារ៉ាប៉ាន (Pakatan Harapan) តាំងពីឆ្នាំ២០២០ ផងដែរ។ លោកត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាឥស្សរជនដឹកនាំចលនាកំណែទម្រង់ (Reformasi) ដែលតស៊ូប្រឆាំងនឹងអំពើពុករលួយ និងអំណាចផ្តាច់ការក្នុងប្រទេសម៉ាឡេស៊ីអស់រយៈពេលជាងពីរទសវត្សរ៍។

ក្នុងឋានៈជានាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក អាន់វ៉ារ បានតែងតាំងខ្លួនជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុផងដែរ និងបន្តអនុវត្តគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ច និងការទូតប្រកបដោយប្រយោជន៍ ដើម្បីពង្រឹងតួនាទីរបស់ម៉ាឡេស៊ីក្នុងអាស៊ាន និងលើឆាកអន្តរជាតិ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia លោក អាន់វ៉ារ អ៊ីប្រាហ៊ីម កើតនៅថ្ងៃទី១០ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៤៧ នៅក្រុងពេណាំង ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ លោកបានសិក្សានៅសាកលវិទ្យាល័យម៉ាឡាយ៉ា និងបានក្លាយជាប្រធានសមាគមនិស្សិតឥស្លាម ដែលបានដាក់មូលដ្ឋានដល់អាជីពនយោបាយរបស់លោក។ លោកជាជនជាតិម៉ាឡេស៊ី និងជាអ្នកនយោបាយដែលមានឥទ្ធិពលខ្លាំងក្នុងតំបន់។ លោករៀបការជាមួយលោកស្រី វ៉ាន់ អាហ្ស៊ីហ្សា (Wan Azizah) ដែលធ្លាប់កាន់តំណែងជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ី។ លោកជាសមាជិកសភាតំណាងរាស្ត្រប្រចាំតំបន់តាំប៊ុន (Tambun) ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០២២ មក និងបម្រើការជានាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងហិរញ្ញវត្ថុក្នុងពេលដំណាលគ្នា។ លើសពីនេះ លោកជាប្រធានគណបក្ស PKR និងជាប្រធានសម្ព័ន្ធភាពបក្សប្រឆាំង ប៉ាកាតាន់ហារ៉ាប៉ាន ដែលបានទទួលជ័យជម្នះក្នុងការបោះឆ្នោតសកលឆ្នាំ២០១៨ និងទើបទទួលបានសំឡេងភាគច្រើនដើម្បីបង្កើតរដ្ឋាភិបាលនៅឆ្នាំ២០២២។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមប្រវត្តិសាស្ត្រនយោបាយម៉ាឡេស៊ី ដែលរាយការណ៍ដោយ Wikipedia លោក អាន់វ៉ារ បានចាប់ផ្តើមអាជីពនយោបាយរបស់លោកដំបូងក្នុងនាមជាសកម្មជននិស្សិត និងជាស្ថាបនិកចលនាយុវជនអ៊ិស្លាមម៉ាឡេស៊ី (ABIM) មុនពេលចូលរួមជាមួយគណបក្ស UMNO ដែលកំពុងកាន់អំណាចនៅពេលនោះ។ លោកត្រូវបានតម្លើងបន្តិចម្តងៗឲ្យកាន់តំណែងរដ្ឋមន្ត្រីហិរញ្ញវត្ថុនៅឆ្នាំ១៩៩១ និងជាឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីក្រោមនាយករដ្ឋមន្ត្រី មហាធា មហាម៉េដ (Mahathir Mohamad) នៅឆ្នាំ១៩៩៣។ លោកត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាអ្នកស្នងតំណែងបន្តពីលោក មហាធា។

ទោះជាយ៉ាងណា នៅឆ្នាំ១៩៩៨ ដោយមានជម្លោះនយោបាយ លោក អាន់វ៉ារ ត្រូវបានដកចេញពីតំណែងរដ្ឋាភិបាល និងចោទប្រកាន់ពីបទពុករលួយ និងអំពើសូដូមី ដែលគេរិះគន់ថាមានហេតុផលនយោបាយ។ ការជាប់ពន្ធនាគាររូបលោកនេះបានបង្កើតចលនា "កំណែទម្រង់" (Reformasi) ដែលទាមទារឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរប្រជាធិបតេយ្យនៅម៉ាឡេស៊ី។ បន្ទាប់ពីការដោះលែងនៅឆ្នាំ២០០៤ លោកបានដឹកនាំគណបក្សប្រឆាំង និងក្រុមចម្រុះ ហើយទទួលបានសំឡេងគាំទ្រខ្លាំងក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០០៨ និង ២០១៣។

ទោះយ៉ាងណា នៅឆ្នាំ២០១៥ លោកត្រូវបានដាក់ពន្ធនាគារជាថ្មីពីបទសូដូមីមួយទៀត ដែលក៏ត្រូវបានមើលថាជាការធ្វើទុក្ខបុកម្នុលនយោបាយ។ លោកត្រូវបានដោះលែង និងទទួលការលើកលែងទោសពីព្រះមហាក្សត្រនៅឆ្នាំ២០១៨ បន្ទាប់ពីក្រុមចម្រុះប៉ាកាតាន់ហារ៉ាប៉ានឈ្នះឆ្នោត ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក មហាធា មហាម៉េដ។ បន្ទាប់ពីវិបត្តិនយោបាយជាច្រើន លោក អាន់វ៉ារ បានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅខែវិច្ឆិការ ឆ្នាំ២០២២ បន្ទាប់ពីការបោះឆ្នោតសកលដែលគ្មានសម្ព័ន្ធភាពណាមួយទទួលបានសំឡេងភាគច្រើនដាច់ខាត។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងរយៈពេលបច្ចុប្បន្ន លោក អាន់វ៉ារ បានដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងឆាកនយោបាយតំបន់។ លោកបានប្តេជ្ញាពង្រឹងសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ច និងសន្តិភាពក្នុងអាស៊ាន ហើយប្រទេសកម្ពុជាជាដៃគូសំខាន់មួយ។ ទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធនេះបានបង្ហាញតាមរយៈកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពកូឡាឡាំពួរ (Kuala Lumpur Peace Accords) ថ្ងៃទី២៦ តុលា ឆ្នាំ២០២៥ ដែលមានវត្តមាននាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត រួមជាមួយមេដឹកនាំថៃ និងសហរដ្ឋអាមេរិក តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia និងសារព័ត៌មានអន្តរជាតិ។

គោលនយោបាយការបរទេសរបស់លោក អាន់វ៉ារ មានលក្ខណៈបត់បែន ដោយរក្សាតុល្យភាពរវាងមហាអំណាចដូចជា ចិន និងសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយជួបប្រជុំជាមួយថ្នាក់ដឹកនាំពិភពលោកជាប្រចាំ ដូចមានក្នុងកិច្ចប្រជុំជាមួយប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ជាដើម។ សម្រាប់អ្នកអានចង្វាក់ខ្មែរ ការអភិវឌ្ឍន៍ទំនាក់ទំនងម៉ាឡេស៊ី-កម្ពុជាក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច ការងារ និងសន្តិសុខជាប្រធានបទគួរតាមដានបន្ត។