KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់៣ តុលា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ៣ តុលា ២០២៦

គណបក្សនយោបាយអារ៉ាប់នៅអ៊ីស្រាអែល

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ពលរដ្ឋអារ៉ាប់អ៊ីស្រាអែលតវ៉ានៅមុខតុលាការក្រុងហៃហ្វា ឆ្នាំ ២០១០ ប្រភព: Wikipedia

គណបក្សនយោបាយអារ៉ាប់នៅអ៊ីស្រាអែល គឺជាគណបក្សដែលតំណាងឱ្យពលរដ្ឋអារ៉ាប់ប៉ាឡេស្ទីន ដែលជាជនជាតិភាគតិចធំជាងគេនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីស្រាអែល។ តាមវិគីភីឌា គំនិតអំពីអត្តសញ្ញាណរបស់ពលរដ្ឋអារ៉ាប់នៅអ៊ីស្រាអែលមានភាពស្មុគស្មាញ ដោយរួមបញ្ចូលធាតុស៊ីវិល សាសនា និងជាតិពន្ធុចូលគ្នា ហើយប្រភពភាគច្រើនរាយការណ៍ថា ពលរដ្ឋអារ៉ាប់នៅអ៊ីស្រាអែលភាគច្រើនចង់ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា "ពលរដ្ឋប៉ាឡេស្ទីននៃអ៊ីស្រាអែល"។

គណបក្សទាំងនេះចូលរួមក្នុងនយោបាយផ្លូវការរបស់អ៊ីស្រាអែល ជាពិសេសក្នុងរដ្ឋសភា ខេនេសេត (Knesset)។ គណបក្ស និងបញ្ជីឈ្មោះដែលពាក់ព័ន្ធនឹងសហគមន៍អារ៉ាប់ ហើយស្គាល់ច្បាស់ជាងគេ រួមមាន ហាដាស (Hadash) បាឡាដ (Balad) តាអាល់ (Ta'al) និងរ៉ាអាម (Ra'am) ហើយក្នុងការបោះឆ្នោតមួយចំនួន ពួកគេបានចុះសម្ព័ន្ធគ្នាជាបញ្ជីរួម។ តួអង្គសំខាន់ៗមានដូចជា លោក Ahmad Tibi មេដឹកនាំគណបក្សតាអាល់ និងលោក Mansour Abbas មេដឹកនាំគណបក្សរ៉ាអាម។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ពលរដ្ឋអារ៉ាប់នៅអ៊ីស្រាអែលតាមតំបន់ធម្មជាតិ ឆ្នាំ ២០១៨ ប្រភព: Wikipedia

ពលរដ្ឋអារ៉ាប់នៅអ៊ីស្រាអែលរស់នៅជាចម្បងនៅតំបន់ភាគខាងជើងនៃប្រទេស ជាពិសេសនៅតំបន់កាលីលេ (Galilee) និងតំបន់ត្រីកោណ ព្រមទាំងនៅតាមទីក្រុងចម្រុះ និងភូមិបេដូអ៊ីននៅវាលខ្សាច់ណេហ្គេវ (Negev) ភាគខាងត្បូង។ តាមវិគីភីឌា ទីក្រុងណាសារ៉េត (Nazareth) ជាទីក្រុងអារ៉ាប់ធំជាងគេនៅអ៊ីស្រាអែល ដោយមានប្រជាជនមូស្លីម និងគ្រិស្តចម្រុះគ្នា ខណៈទីក្រុងអ៊ុម អាល់-ហ្វាហម (Umm al-Fahm) ជាទីក្រុងអារ៉ាប់ធំជាងគេទីបី និងទីក្រុងរ៉ាហាត (Rahat) ជាទីក្រុងបេដូអ៊ីនធំជាងគេនៅណេហ្គេវ។

នៅតាមទីក្រុងចម្រុះ វិគីភីឌាបង្ហាញថា ពលរដ្ឋអារ៉ាប់មានប្រហែល ៧០ ភាគរយនៅតំបន់ក្រុងផ្នែកខាងក្រោមនៃទីក្រុងហៃហ្វា (Haifa) ប្រហែល ៩៥ ភាគរយនៅក្រុងចាស់អាគ្រា (Acre) និងប្រហែល ១៦,០០០ នាក់នៅទីក្រុងចាហ្វា (Jaffa)។ សហគមន៍អារ៉ាប់រួមមានទាំងមូស្លីម គ្រិស្ត និងដ្រូស ហើយភាសាអារ៉ាប់ត្រូវបានប្រើប្រាស់ជាទូទៅ ដោយផ្លាកសញ្ញាផ្លូវនៅអ៊ីស្រាអែលមានជាភាសាអារ៉ាប់ ហេប្រឺ និងអង់គ្លេស។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

លោក Seif el-Din el-Zubi សមាជិករដ្ឋសភាខេនេសេតជំនាន់ទីមួយ ប្រភព: Wikipedia

ការតំណាងរបស់ពលរដ្ឋអារ៉ាប់ក្នុងនយោបាយអ៊ីស្រាអែលមានឫសគល់តាំងពីរដ្ឋសភាខេនេសេតជំនាន់ទីមួយ ដែលមានសមាជិកជាជនជាតិអារ៉ាប់ ដូចជាលោក Seif el-Din el-Zubi ដូចដែលវិគីភីឌាបង្ហាញ។ ក្រោយមក គណបក្ស និងបញ្ជីឈ្មោះអារ៉ាប់ផ្សេងៗបានបន្តចូលរួមក្នុងការបោះឆ្នោត និងមានវត្តមានក្នុងរដ្ឋសភាជាបន្តបន្ទាប់។

វិគីភីឌាក៏កត់ត្រាព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗផ្សេងទៀត ដូចជាការតែងតាំងលោក Raleb Majadele ជារដ្ឋមន្ត្រីជនជាតិអារ៉ាប់ដំបូងគេដែលមិនមែនជាជនជាតិដ្រូសក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអ៊ីស្រាអែល និងការបម្រើការរបស់លោក Ahmad Tibi ជាអនុប្រធានរដ្ឋសភាខេនេសេតអស់រយៈពេលយូរ រវាងឆ្នាំ ២០០៦ និង ២០២២។

ចលនាសង្គមរបស់ពលរដ្ឋអារ៉ាប់ក៏បានបង្ហាញខ្លួនជាញឹកញាប់ ដូចជាការប្រមូលផ្តុំទិវាដីធ្លី (Land Day) នៅទីក្រុងសាខនីន (Sakhnin) នៅថ្ងៃទី ៣០ មីនា ២០១០ និងការតវ៉ាប្រឆាំងអំពើឃាតកម្មក្នុងសហគមន៍អារ៉ាប់នៅទីក្រុងតេលអាវីវ ដូចដែលវិគីភីឌាបង្ហាញក្នុងរូបភាព។ ទន្ទឹមគ្នានេះ ទាហានបេដូអ៊ីន និងមេបញ្ជាការជនជាតិដ្រូសក៏បានបម្រើការក្នុងកងកម្លាំងការពារអ៊ីស្រាអែល (IDF) ផងដែរ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

សួនបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់នៅទីក្រុងណាសារ៉េត ប្រភព: Wikipedia

ដើម្បីយល់ពីមូលដ្ឋានសង្គមរបស់គណបក្សអារ៉ាប់ គួរក្រឡេកមើលសេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌របស់សហគមន៍អារ៉ាប់នៅអ៊ីស្រាអែល។ តាមវិគីភីឌា សាលារៀនគ្រិស្ត និងកាតូលិកមួយចំនួនស្ថិតក្នុងចំណោមស្ថាប័នអប់រំដែលមានលទ្ធផលល្អបំផុតនៅអ៊ីស្រាអែល ហើយពលរដ្ឋអារ៉ាប់គ្រិស្តត្រូវបានរាយការណ៍ថាជាក្រុមជាតិពន្ធុ-សាសនាដែលមានការអប់រំខ្ពស់ជាងគេមួយនៅក្នុងប្រទេស។ នៅសាកលវិទ្យាល័យហៃហ្វា និស្សិតអារ៉ាប់មានប្រហែល ៤១ ភាគរយ។

ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច វិគីភីឌាបង្ហាញថា ទីក្រុងណាសារ៉េតត្រូវបានគេហៅថា "ជ្រលងស៊ីលីកុននៃសហគមន៍អារ៉ាប់" ដោយសារតំបន់បច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់នៅទីនោះ ខណៈតំបន់ឧស្សាហកម្មនៅសាខនីនក៏ជាមូលដ្ឋានសេដ្ឋកិច្ចសំខាន់ដែរ។ ផ្នែកវប្បធម៌ មានល្ខោនអាល់-មីដាន (Al-Midan) នៅទីក្រុងហៃហ្វា ព្រមទាំងសកម្មភាពសិល្បៈរបស់ក្រុមតន្ត្រី DAM ជាដើម។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

មេដឹកនាំគណបក្សរ៉ាអាម លោក Mansour Abbas ជាមួយប្រធានាធិបតី Isaac Herzog នៅទីក្រុងរ៉ាហាត ខែកុម្ភៈ ២០២២ ប្រភព: Wikipedia

នៅថ្ងៃទី ១៥ កុម្ភៈ ២០២២ លោក Mansour Abbas មេដឹកនាំគណបក្សរ៉ាអាម បានជួបប្រធានាធិបតីអ៊ីស្រាអែល លោក Isaac Herzog នៅទីក្រុងរ៉ាហាត ក្នុងពិធីសម្ពោធសាលាវប្បធម៌ដំបូងគេរបស់ទីក្រុងនេះ ដូចដែលវិគីភីឌាបង្ហាញក្នុងរូបភាព។

បន្ទាប់ពីការវាយប្រហារដែលដឹកនាំដោយក្រុមហាម៉ាស់ (Hamas) លើអ៊ីស្រាអែល នៅថ្ងៃទី ៧ តុលា ២០២៣ ប្រធានាធិបតី Herzog បានជួបមេដឹកនាំសហគមន៍បេដូអ៊ីន និងក្រុមគ្រួសាររបស់ជនជាតិបេដូអ៊ីនដែលត្រូវបានចាប់ជាចំណាប់ខ្មាំង និងស្លាប់បាត់បង់ជីវិត នៅទីក្រុងរ៉ាហាត ដូចដែលវិគីភីឌាបង្ហាញ។ ការតវ៉ាប្រឆាំងអំពើឃាតកម្មក្នុងសហគមន៍អារ៉ាប់នៅតេលអាវីវ ក៏ជាបញ្ហាសង្គមដែលទាក់ទាញការយកចិត្តទុកដាក់ផងដែរ។

សម្រាប់អ្នកអានដែលតាមដានស្ថានភាពមជ្ឈិមបូព៌ា គណបក្សអារ៉ាប់នៅអ៊ីស្រាអែលជាគន្លឹះយល់ដឹងអំពីការតំណាងជនជាតិភាគតិច ការចរចាបង្កើតសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រង និងអត្តសញ្ញាណដ៏ស្មុគស្មាញរបស់សហគមន៍អារ៉ាប់ ដែលរួមមានធាតុស៊ីវិល សាសនា និងជាតិពន្ធុ ដូចដែលវិគីភីឌាបានលើកឡើង។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

តុលាការកំពូលអ៊ីស្រាអែល សម្រេចអនុញ្ញាតគណបក្សអារ៉ាប់ចូលរួមការបោះឆ្នោតវិញ

តុលាការកំពូលអ៊ីស្រាអែល លុបចោលការហាមឃាត់របស់គណៈកម្មាធិការបោះឆ្នោតកណ្តាល និងអនុញ្ញាតឱ្យគណបក្សអារ៉ាប់ពីរនិងសមាជិកខេនសេតជនជាតិជ្វីហ្វម្នាក់ ចូលរួមការបោះឆ្នោតថ្ងៃទី ២៧ តុលា ខណៈមេដឹកនាំគណបក្ស Balad ដកខ្លួនបន្ទាប់ពីមានសម្ពាធពីតុលាការ ។

7 sources · Al Jazeera, Deutsche Welle, Channel News Asia