ភាសាអារ៉ាប់

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ភាសាអារ៉ាប់គឺជាភាសាសេមីទិចកណ្តាល (Central Semitic) ដែលស្ថិតនៅក្នុងអម្បូរភាសាអាហ្វ្រូអាស៊ីទិច (Afroasiatic) ហើយត្រូវបាននិយាយជាចម្បងនៅក្នុងពិភពអារ៉ាប់។ អង្គការកំណត់ស្តង់ដាអន្តរជាតិ (ISO) បានកំណត់កូដភាសាសម្រាប់ពូជភាសាអារ៉ាប់រហូតដល់ ៣២ ប្រភេទ រួមទាំងទម្រង់ស្តង់ដារដែលគេស្គាល់ថាជា ភាសាអារ៉ាប់ស្តង់ដារទំនើប (Modern Standard Arabic) ដែលមានប្រភពមកពីភាសាអារ៉ាប់បុរាណ (Classical Arabic)។

គួរកត់សម្គាល់ថា អ្នកនិយាយភាសាអារ៉ាប់ដើមភាគច្រើនមិនបែងចែករវាងភាសាស្តង់ដារទំនើបនិងភាសាបុរាណឡើយ ដោយពួកគេហៅភាសាទាំងពីរនេះថា "al-ʿarabiyyatu l-fuṣḥā" ឬសាមញ្ញថា "al-fuṣḥā" (اَلْفُصْحَى) តាមការបញ្ជាក់របស់វិគីភីឌា។ លោកអ្នកក៏អាចស្គាល់ភាសាអារ៉ាប់ក្នុងនាមជាភាសាផ្លូវការមួយក្នុងចំណោមភាសាទាំង ៦ របស់អង្គការសហប្រជាជាតិ (UN) តាមការកំណត់របស់អង្គការសហប្រជាជាតិផងដែរ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ភាសាអារ៉ាប់ត្រូវបាននិយាយនៅទូទាំងតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា និងអាហ្វ្រិកខាងជើង ដែលរួមគ្នាហៅថា ពិភពអារ៉ាប់ ហើយជាភាសាផ្លូវការនៅក្នុងប្រទេសចំនួន ២២ រួមមាន អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត អេហ្ស៊ីប អ៊ីរ៉ាក់ ម៉ារ៉ុក អាល់ហ្សេរី និងប្រទេសជាច្រើនទៀត តាមការរាយការណ៍របស់វិគីភីឌា។ ចំនួនអ្នកនិយាយភាសាអារ៉ាប់ជាភាសាកំណើតមានច្រើនជាង ៣០០ លាននាក់ ហើយវាក៏ត្រូវបានប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយជាភាសាទីពីរ ឬភាសាសាសនានៅក្នុងសហគមន៍មូស្លីមជុំវិញពិភពលោកផងដែរ។

ដោយសារការរីករាលដាលនៃសាសនាឥស្លាម ភាសាអារ៉ាប់បានទៅដល់តំបន់ជាច្រើននៅអាហ្វ្រិក អាស៊ី និងអឺរ៉ុប ហើយនៅក្នុងប្រទេសមួយចំនួនដូចជា ឆាដ សូម៉ាលី និងជីប៊ូទី វាត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាភាសាផ្លូវការ ឬភាសាជាតិរួមជាមួយភាសាដទៃទៀត។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ដើមកំណើតនៃភាសាអារ៉ាប់អាចត្រូវបានគេតាមដានតាមរយៈសិលាចារិកសាហ្វាយទិច (Safaitic) ដែលមានអាយុកាលចាប់ពីសតវត្សរ៍ទី១ មុនគ.ស. ដល់សតវត្សរ៍ទី៤ គ.ស.។ សិលាចារិកទាំងនេះត្រូវបានរកឃើញនៅតំបន់វាលខ្សាច់ស៊ីរី និងហ្សកដានី ហើយចាត់ទុកថាជាទម្រង់ដំបូងនៃអក្សរអារ៉ាប់។

ក្រោយមក អក្សរណាបាទីន (Nabataean) ដែលត្រូវបានប្រើនៅក្នុងសិលាចារិកណាម៉ារ៉ា (Namara inscription) របស់ស្តេចឡាខមីដ អ៊ីមរុ-ល-កៃស ទី១ (Imru’ al-Qays I) ប្រមាណឆ្នាំ ៣២៨ គ.ស. ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាអក្សរមុនគេដោយផ្ទាល់នៃអក្សរអារ៉ាប់បច្ចុប្បន្ន។ ការលេចឡើងនៃគម្ពីរគួរអាននៅសតវត្សរ៍ទី៧ គ.ស. បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការធ្វើស្តង់ដារភាសា និងពង្រីកការប្រើប្រាស់របស់វា។ សាត្រាស្លឹករឹតគម្ពីរគួរអាននៅប៊ឺមីងហាំ (Birmingham Quran manuscript) ដែលសរសេរជាគ្រាមភាសាហេចាស់ (Hijazi dialect) ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាឧទាហរណ៍ដ៏ចំណាស់មួយនៃអក្សរអារ៉ាប់នាសម័យដើម។

នៅសតវត្សរ៍ទី៩-១០ ទម្រង់អក្សរគូហ្វី (Kufic) និងការអភិវឌ្ឍអក្សរគូស៊ីវ (cursive) ដោយអ្នកសរសេរអក្សរដូចជា អ៊ីប៊្ន អាល់-បាវ៉ាប បានធ្វើឱ្យអក្សរអារ៉ាប់កាន់តែងាយស្រួលសរសេរ និងអាន ដែលជាការវិវត្តដ៏សំខាន់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រភាសា។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ភាសាអារ៉ាប់មានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយនឹងវប្បធម៌ និងសេដ្ឋកិច្ចនៃពិភពអារ៉ាប់។ ក្នុងនាមជាភាសារបស់គម្ពីរគួរអាន វាមានសារៈសំខាន់ខាងសាសនាសម្រាប់ប្រជាជនមូស្លីមប្រមាណ ១,៥ ពាន់លាននាក់ទូទាំងពិភពលោក តាមការរាយការណ៍របស់វិគីភីឌា។ ការសូត្រគម្ពីរគួរអាន និងការអធិស្ឋានប្រចាំថ្ងៃតម្រូវឱ្យប្រើភាសាអារ៉ាប់ដើម ដែលបានជំរុញឱ្យមានការរៀនភាសានេះនៅក្នុងសហគមន៍មូស្លីមនៅគ្រប់ទ្វីប។

ខាងវប្បធម៌ ភាសាអារ៉ាប់បានបង្កើតឱ្យមានស្នាដៃអក្សរសាស្រ្តដ៏សម្បូរបែប ចាប់ពីកំណាព្យសម័យដើមរហូតដល់រឿងប្រលោមលោកទំនើប ហើយក៏ជាមូលដ្ឋានសម្រាប់សិល្បៈសរសេរអក្សរផ្ចង់ (calligraphy) ដែលមានតម្លៃសិល្បៈខ្ពស់។ ខាងសេដ្ឋកិច្ច ភាសាអារ៉ាប់ដើរតួនាទីសំខាន់នៅក្នុងពាណិជ្ជកម្ម និងឧស្សាហកម្មថាមពល ដោយសារបណ្តាប្រទេសអារ៉ាប់ជាអ្នកផលិតប្រេងធំៗរបស់ពិភពលោក។ ការចេះភាសាអារ៉ាប់ផ្តល់ឱកាសការងារ និងអត្ថប្រយោជន៍ពាណិជ្ជកម្មយ៉ាងច្រើនសម្រាប់អ្នកជំនួញ និងអ្នកការទូត។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងសតវត្សរ៍ទី២១ ភាសាអារ៉ាប់បន្តមានឥទ្ធិពលខ្លាំងក្នុងវិស័យនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌សកល។ តាមការចុះផ្សាយរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ភាសាអារ៉ាប់គឺជាភាសាការងារមួយក្នុងចំណោមភាសាទាំង ៦ របស់អង្គការ ហើយត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងកិច្ចប្រជុំ និងឯកសារផ្លូវការជាច្រើន។ ជាមួយគ្នានេះ បណ្តាប្រទេសដែលនិយាយភាសាអារ៉ាប់ដើរតួនាទីសំខាន់នៅក្នុងទីផ្សារថាមពល និងហិរញ្ញវត្ថុពិភពលោក។

សម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជា ភាសាអារ៉ាប់មានភាពពាក់ព័ន្ធជាពិសេស តាមរយៈសហគមន៍ខ្មែរឥស្លាមដែលប្រើប្រាស់ភាសានេះក្នុងជីវិតសាសនា និងការអប់រំ ក៏ដូចជាទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ចដែលកំពុងកើនឡើងជាមួយប្រទេសនៅមជ្ឈិមបូព៌ា។ ការយល់ដឹងអំពីភាសា និងវប្បធម៌អារ៉ាប់អាចជួយពង្រឹងឱកាសការងារ និងការផ្លាស់ប្តូរវប្បធម៌។