ចង្វាក់ខ្មែរ
ប្រធានបទ

ក្រុមហ៊ុនអារ៉ាមកូ (Saudi Aramco)

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

អគារការិយាល័យកណ្តាលរបស់ក្រុមហ៊ុនអារ៉ាមកូ នៅទីក្រុងដារ៉ាន់ ប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត ប្រភព: Wikipedia

ក្រុមហ៊ុនអារ៉ាមកូ (Saudi Aramco) ត្រូវបានគេស្គាល់ជាផ្លូវការថាជាក្រុមហ៊ុនប្រេងជាតិរបស់ប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត។ យោងតាមវីគីភីឌា ក្រុមហ៊ុននេះមានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅទីក្រុងដារ៉ាន់ (Dhahran) ហើយជាក្រុមហ៊ុនដែលកាន់កាប់ទុនបម្រុងប្រេងឆៅដែលបញ្ជាក់ថាមានចំនួនច្រើនជាងគេលើពិភពលោក គឺជាង ២៧០ ពាន់លានបារ៉ែល។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ វាក៏ជាក្រុមហ៊ុនដែលមានទិន្នផលប្រេងប្រចាំថ្ងៃធំបំផុតក្នុងចំណោមក្រុមហ៊ុនប្រេងទាំងអស់ផងដែរ។ គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២៤ អារ៉ាមកូស្ថិតនៅលំដាប់ទី៤ ក្នុងចំណោមក្រុមហ៊ុនធំៗលើពិភពលោកដោយផ្អែកលើចំណូលសរុប។ ក្រុមហ៊ុននេះជាកម្មសិទ្ធិភាគច្រើនរបស់រដ្ឋាភិបាលអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត ហើយមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ថាមពលដល់ពិភពលោក។ បន្ថែមពីលើការរុករក និងផលិតប្រេងឆៅ ក្រុមហ៊ុនអារ៉ាមកូក៏មានប្រតិបត្តិការក្នុងវិស័យចម្រាញ់ប្រេង គីមីឥន្ធនៈ និងការចែកចាយផលិតផលប្រេងផងដែរ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងនៅទីក្រុងរីយ៉ាដ ដែលគ្រប់គ្រងដោយអារ៉ាមកូ ប្រភព: Wikipedia

ទីស្នាក់ការកណ្តាលរបស់អារ៉ាមកូមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងទីក្រុងដារ៉ាន់ តំបន់ភាគខាងកើតនៃប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត ដែលជាតំបន់សម្បូរប្រេងដ៏សំខាន់។ អាងស្តុកប្រេងសំខាន់ៗដែលក្រុមហ៊ុនគ្រប់គ្រងរួមមាន អណ្តូងហ្គាវ៉ា (Ghawar) ដែលជាអណ្តូងប្រេងនៅលើគោកធំបំផុតក្នុងពិភពលោក និងអណ្តូងសាហ្វានីយ៉ា (Safaniya) ដែលជាអណ្តូងនៅឈូងសមុទ្រធំបំផុត។ យោងតាមវីគីភីឌា ក្រុមហ៊ុនក៏មានរោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងជាច្រើននៅទូទាំងប្រទេស ដូចជារោងចក្រនៅរីយ៉ាដ យ៉ាំប៊ូ និងរ៉ាស់តានូរ៉ា។

បើនិយាយអំពីមនុស្ស ក្រុមហ៊ុនអារ៉ាមកូបានផ្តល់ការងារដល់បុគ្គលិករាប់ម៉ឺននាក់ ដែលភាគច្រើនជាពលរដ្ឋអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត។ បុគ្គលិកទាំងនេះរួមមានវិស្វករ ភូគព្ភវិទ្យា និងអ្នកបច្ចេកទេស ដែលធ្វើការក្នុងបរិយាកាសចម្រុះវប្បធម៌ រួមជាមួយអ្នកជំនាញមកពីបរទេស។ លើសពីនេះ ក្រុមហ៊ុនមានវត្តមានអន្តរជាតិផងដែរ ដោយមានការិយាល័យ និងក្រុមហ៊ុនបុត្រសម្ព័ន្ធនៅក្នុងប្រទេសជាច្រើន រួមទាំងសហរដ្ឋអាមេរិក ចិន និងឥណ្ឌា។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

អណ្តូងប្រេងដាម៉ាមលេខ៧ បានរកឃើញប្រេងនៅឆ្នាំ១៩៣៨ ក្លាយជាអណ្តូងប្រេងពាណិជ្ជកម្មដំបូងគេនៅអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិរបស់ក្រុមហ៊ុនអារ៉ាមកូចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ ១៩៣៣ នៅពេលដែលរដ្ឋាភិបាលអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីតបានផ្តល់សិទ្ធិរុករកប្រេងដល់ក្រុមហ៊ុន Standard Oil of California (SOCAL)។ ក្រុមហ៊ុនត្រូវបានបង្កើតឡើងដំបូងក្រោមឈ្មោះ California-Arabian Standard Oil Company (CASOC)។ នៅថ្ងៃទី ៤ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩៣៨ អណ្តូងប្រេងដាម៉ាមលេខ៧ (Dammam No. 7) បានរកឃើញប្រេងក្នុងបរិមាណពាណិជ្ជកម្មជាលើកដំបូង ដែលនេះជាព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រដែលបានផ្លាស់ប្តូរអនាគតរបស់ប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីតជារៀងរហូត។ តាមវីគីភីឌា ក្នុងកំឡុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ និងក្រោយសង្គ្រាម ការផលិតប្រេងបានកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដោយមានការសាងសង់ប្រព័ន្ធបំពង់បង្ហូរប្រេងធំៗដូចជា បំពង់តាផ្លាយន (Tapline) ដែលតភ្ជាប់ទៅកាន់សមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ។

ចាប់ពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៧០ រដ្ឋាភិបាលអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីតបានចាប់ផ្តើមទិញភាគហ៊ុនរបស់ក្រុមហ៊ុនបន្តិចម្តងៗ ហើយនៅឆ្នាំ ១៩៨០ បានកាន់កាប់ ១០០% នៃកម្មសិទ្ធិទាំងអស់។ ក្រុមហ៊ុនត្រូវបានប្តូរឈ្មោះជាផ្លូវការទៅជា Saudi Arabian Oil Company ឬ Saudi Aramco នៅឆ្នាំ ១៩៨៨។ ក្នុងឆ្នាំ ២០១៩ អារ៉ាមកូបានចុះបញ្ជីសាជីវកម្មសាធារណៈ (IPO) នៅផ្សារហ៊ុន Tadawul របស់អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត ដោយរៃអង្គាសប្រាក់បានរាប់ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក ដែលធ្វើឲ្យវាក្លាយជា IPO ធំបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ យោងតាមវីគីភីឌា ការចុះបញ្ជីនេះបានផ្តល់មូលនិធិដល់រដ្ឋាភិបាលសម្រាប់ការវិនិយោគលើវិស័យផ្សេងទៀតក្រៅពីប្រេង ស្របតាមចក្ខុវិស័យ ២០៣០ (Vision 2030)។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

អតីតទីលំនៅរបស់ក្រុមហ៊ុនអារ៉ាមកូ នាឆ្នាំ ១៩៥៤ ប្រភព: Wikipedia

តួនាទីសេដ្ឋកិច្ចរបស់អារ៉ាមកូគឺធំធេងណាស់។ យោងតាមវីគីភីឌា ក្រុមហ៊ុននេះបានរួមចំណែកចំណែកដ៏ធំមួយដល់ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុប (GDP) របស់ប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត និងជាប្រភពចំណូលដ៏សំខាន់សម្រាប់ថវិការដ្ឋាភិបាល។ ប្រេងដែលផលិតដោយអារ៉ាមកូត្រូវបាននាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ ហើយអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីតគឺជាសមាជិកឈានមុខគេមួយនៅក្នុងអង្គការ OPEC ដែលមានឥទ្ធិពលលើតម្លៃប្រេងសកល។ ក្រៅពីប្រេង ក្រុមហ៊ុនបានពង្រីកទៅរកវិស័យគីមីឥន្ធនៈ និងថាមពលកកើតឡើងវិញ ដូចជាអ៊ីដ្រូសែនបៃតង ដើម្បីត្រៀមសម្រាប់ការផ្លាស់ប្តូរថាមពលសកល។

ចំពោះវប្បធម៌វិញ អារ៉ាមកូមានប្រពៃណីសាជីវកម្មដ៏យូរលង់ ដែលបានចាក់ស៊ីជម្រៅនៅក្នុងសង្គមអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត។ កាលពីពាក់កណ្តាលសតវត្សទី២០ ក្រុមហ៊ុនបានសាងសង់ "Aramco Compound" សម្រាប់និយោជិត ដែលមានសាលារៀន មន្ទីរពេទ្យ និងកន្លែងកម្សាន្ត បង្កើតជាសហគមន៍មួយដែលរួមបញ្ចូលគ្នារវាងអារ៉ាប់ និងបរទេស។ សព្វថ្ងៃ ក្រុមហ៊ុនបន្តវិនិយោគលើការអប់រំ និងបណ្តុះបណ្តាលសម្រាប់យុវជនតាមរយៈមជ្ឈមណ្ឌលបណ្តុះបណ្តាល និងកម្មវិធីអាហារូបករណ៍នៅក្នុងនិងក្រៅប្រទេស។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ការិយាល័យកណ្តាលរបស់ក្រុមហ៊ុន Aramco Services នៅទីក្រុងហ៊ូស្តុន សហរដ្ឋអាមេរិក ប្រភព: Wikipedia

នៅក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន ក្រុមហ៊ុនអារ៉ាមកូនៅតែជាតួរអង្គដ៏មានឥទ្ធិពលក្នុងទីផ្សារថាមពលពិភពលោក។ ការសម្រេចចិត្តរបស់ខ្លួនស្តីពីកម្រិតផលិតកម្មប្រេង អាចធ្វើឲ្យតម្លៃប្រេងឡើងចុះ ហើយប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ដល់អ្នកប្រើប្រាស់ក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ ដូចជាកម្ពុជាជាដើម។ នៅកម្ពុជា តម្លៃសាំង និងម៉ាស៊ូតត្រូវបានកំណត់ដោយទីផ្សារអន្តរជាតិ ដូច្នេះការប្រែប្រួលនៃការផ្គត់ផ្គង់ ឬតម្រូវការសកលអាចជះឥទ្ធិពលផ្ទាល់ដល់ថ្លៃរស់នៅ និងថ្លៃដឹកជញ្ជូនក្នុងស្រុក។

លើសពីនេះ អារ៉ាមកូកំពុងដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការផ្លាស់ប្តូរថាមពលសកល។ តាមការរាយការណ៍ពីប្រភពព័ត៌មាននានា ក្រុមហ៊ុនបានប្រកាសផែនការវិនិយោគលើបច្ចេកវិទ្យាចាប់យកកាបូន (carbon capture) និងផលិតកម្មអ៊ីដ្រូសែនស្អាត ដើម្បីកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ទំនាក់ទំនងថាមពលរវាងអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត និងប្រទេសមហាអំណាចដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក និងចិន ក៏ជាប្រធានបទក្តៅគគុកដែលអាចប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខថាមពលពិភពលោក។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការតាមដានដំណើរការរបស់អារ៉ាមកូ អាចផ្តល់នូវទស្សនវិស័យកាន់តែស៊ីជម្រៅអំពីកត្តាដែលជំរុញសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក និងជីវភាពរស់នៅរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

មិនទាន់មានអត្ថបទទេ។