ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ការចាប់ខ្លួន គឺជាសកម្មភាពនៃការឃាត់ខ្លួន និងយកបុគ្គលម្នាក់ទៅឃុំក្នុងបន្ទុករបស់អាជ្ញាធរ ដែលជាធម្មតាកើតឡើងនៅពេលបុគ្គលនោះត្រូវបានសង្ស័យ ឬត្រូវបានគេឃើញប្រព្រឹត្តបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌ។ តាម Wikipedia ការចាប់ខ្លួនជាដំណាក់កាលដំបូងមួយនៃនីតិវិធីយុត្តិធម៌ព្រហ្មទណ្ឌ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យអាជ្ញាធរនគរបាល ឬមន្ត្រីអនុវត្តច្បាប់ ធ្វើការសួរចម្លើយ ឬតាំងបទចោទប្រកាន់បន្ថែមលើបុគ្គលដែលត្រូវបានឃាត់ខ្លួន។

ការចាប់ខ្លួនអាចកើតឡើងភ្លាមៗនៅទីកន្លែងប្រព្រឹត្តបទល្មើស ឬកើតឡើងបន្ទាប់ពីតុលាការចេញដីកាចាប់ខ្លួន។ Wikipedia បានរាយការណ៍ថា ការចាប់ខ្លួនជានីតិវិធីផ្លូវការ ដែលត្រូវធ្វើតាមច្បាប់ និងបទប្បញ្ញត្តិនៃប្រទេសនីមួយៗ ដើម្បីការពារសិទ្ធិមនុស្សជាមូលដ្ឋានរបស់ជនសង្ស័យ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ការចាប់ខ្លួនជានីតិវិធីដែលមានវត្តមាននៅគ្រប់ប្រទេសទូទាំងពិភពលោក ដោយមានទម្រង់ និងវិធីសាស្ត្រខុសៗគ្នាទៅតាមប្រព័ន្ធច្បាប់របស់ប្រទេសនីមួយៗ។ មន្ត្រីអនុវត្តច្បាប់ដែលមានសិទ្ធិចាប់ខ្លួន រួមមានកងកម្លាំងនគរបាលជាតិ មន្ត្រីអន្តោប្រវេសន៍ មន្ត្រីព្រំដែន និងក្នុងស្ថានភាពពិសេសមួយចំនួន ក៏អាចរួមមានកងកម្លាំងយោធាផងដែរ។

តាម Wikipedia បុគ្គលដែលអាចត្រូវបានចាប់ខ្លួន រួមមានជនសង្ស័យក្នុងបទល្មើសព្រហ្មទណ្ឌគ្រប់ប្រភេទ ចាប់ពីបទល្មើសតូចតាច រហូតដល់បទឧក្រិដ្ឋធំៗដូចជាការចាប់ជំរិត ឃាតកម្ម ឬការជួញដូរគ្រឿងញៀន។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ការចាប់ខ្លួនមានប្រវត្តិយូរអង្វែងស្របទៅនឹងការវិវឌ្ឍនៃប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌។ ក្នុងសម័យបុរាណ ការចាប់ខ្លួនជាញឹកញាប់ត្រូវបានធ្វើដោយគ្មាននីតិវិធីច្បាស់លាស់ ហើយជនសង្ស័យតែងតែគ្មានសិទ្ធិការពារខ្លួនទេ។ ប៉ុន្តែជាមួយនឹងការវិវឌ្ឍនៃច្បាប់សម័យទំនើប ជាពិសេសក្រោយបដិវត្តន៍បារាំង និងការអនុម័តលើគោលការណ៍សិទ្ធិមនុស្ស ការចាប់ខ្លួនត្រូវបានដាក់នៅក្រោមបទប្បញ្ញត្តិច្បាស់លាស់។

តាម Wikipedia ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃការចាប់ខ្លួនក៏ផ្សារភ្ជាប់នឹងចលនានយោបាយ និងសង្គមផងដែរ។ ឧទាហរណ៍ សកម្មជននិយមសង្គមជនជាតិអាមេរិក Lucy Parsons ត្រូវបានចាប់ខ្លួនក្នុងឆ្នាំ ១៩១៥ ដោយសារការតវ៉ាប្រឆាំងភាពអត់ការងារធ្វើនៅទីក្រុង Chicago។ ការចាប់ខ្លួននេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីភាពតានតឹងរវាងសិទ្ធិសេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិ និងអំណាចរបស់រដ្ឋ។

ក្នុងសតវត្សទី២០ និងទី២១ ការចាប់ខ្លួនក៏ត្រូវបានគេឃើញក្នុងបរិបទសង្គ្រាមផងដែរ។ Wikipedia បានរាយការណ៍អំពីករណីដែលទាហានសហរដ្ឋអាមេរិកបានចាប់ខ្លួនជនសង្ស័យអ៊ីរ៉ាក់ក្នុងខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០០៧ ក្នុងសង្គ្រាមអ៊ីរ៉ាក់ ដែលជាឧទាហរណ៍មួយនៃការចាប់ខ្លួនក្នុងបរិបទយោធា។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ការចាប់ខ្លួនមានឥទ្ធិពលគួរឱ្យកត់សម្គាល់លើសេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌សង្គម។ ប្រព័ន្ធយុត្តិធម៌ព្រហ្មទណ្ឌ ដែលរួមមានការចាប់ខ្លួន ការឃុំខ្លួន និងការកាត់ទោស ត្រូវការថវិកាសាធារណៈយ៉ាងច្រើនក្នុងគ្រប់ប្រទេស។ ការចាប់ខ្លួនច្រើនពេក ជាពិសេសចំពោះបទល្មើសតូចតាច អាចបង្កឱ្យមានការកកស្ទះប្រព័ន្ធតុលាការ និងពន្ធនាគារ។

ក្នុងវប្បធម៌ប្រជាប្រិយ ការចាប់ខ្លួនជាប្រធានបទសំខាន់នៃភាពយន្ត រឿងភាគ និងព័ត៌មាន។ វិធីសាស្ត្រចាប់ខ្លួន ដូចជាការអានសិទ្ធិ Miranda នៅសហរដ្ឋអាមេរិក បានក្លាយជានិមិត្តរូបវប្បធម៌ដែលគេស្គាល់ទូទាំងពិភពលោក។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្ន ការចាប់ខ្លួនជាប្រធានបទដែលទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងទូលំទូលាយ ជាពិសេសក្នុងបរិបទនៃការតវ៉ាសាធារណៈ និងសិទ្ធិមនុស្ស។ Wikipedia បានរាយការណ៍ថា មន្ត្រីនគរបាលនៅទីក្រុងឡុងដ៍បានចាប់ខ្លួនអ្នកតវ៉ាក្នុងចលនា Extinction Rebellion នៅ Trafalgar Square ដែលបង្ហាញពីភាពតានតឹងរវាងការអនុវត្តច្បាប់ និងសិទ្ធិតវ៉ារបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ការយល់ដឹងអំពីនីតិវិធីចាប់ខ្លួន មានសារៈសំខាន់ក្នុងការតាមដានព័ត៌មានស្តីពីការអនុវត្តច្បាប់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងតំបន់អាស៊ាន រួមទាំងករណី