ការផ្តល់អុកស៊ីសែនតាមភ្នាសក្រៅរាងកាយ (ECMO)

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

សព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia បានឲ្យនិយមន័យ ការផ្តល់អុកស៊ីសែនតាមភ្នាសក្រៅរាងកាយ (Extracorporeal Membrane Oxygenation – ECMO) ថាជាទម្រង់មួយនៃការគាំទ្រជីវិតក្រៅរាងកាយ (extracorporeal life support) ដែលត្រូវបានដំណើរការដោយអ្នកជំនាញផ្នែកបញ្ចូលឈាមក្រៅរាងកាយ (perfusionist)។ Wiktionary បន្ថែមថា ប្រព័ន្ធនេះផ្តល់ការគាំទ្ររយៈពេលវែងដល់បេះដូង និងប្រព័ន្ធដកដង្ហើម នៅពេលដែលបេះដូង និងសួតរបស់អ្នកជំងឺមិនអាចផ្គត់ផ្គង់អុកស៊ីសែន ធ្វើការផ្លាស់ប្តូរឧស្ម័ន ឬផ្តល់ឈាមគ្រប់គ្រាន់ (perfusion) ដើម្បីទ្រទ្រង់ជីវិតបាន។ ឧបករណ៍ស្នូលដែលប្រើគឺម៉ាស៊ីនអុកស៊ីសែនតាមភ្នាស (membrane oxygenator) ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជាសួតសិប្បនិម្មិត (artificial lung)។

យោងតាម Wikipedia បច្ចេកវិទ្យារបស់ ECMO ភាគច្រើនវិវត្តចេញពីប្រព័ន្ធកាត់បេះដូង-សួត (cardiopulmonary bypass) ដែលប្រើសម្រាប់វះកាត់បេះដូង ហើយអាចផ្តល់ការគាំទ្របានតែរយៈពេលខ្លី ដោយបង្ខំឲ្យឈប់ដំណើរឈាមធម្មជាតិ។ ECMO ដំណើរការដោយបញ្ចេញឈាមដែលគ្មានអុកស៊ីសែនពីអ្នកជំងឺ បញ្ជូនឆ្លងកាត់ម៉ាស៊ីនដែលមានភ្នាសពិសេស ដែលអនុញ្ញាតឲ្យអុកស៊ីសែនជ្រៀតចូល និងបញ្ចេញកាបូនឌីអុកស៊ីតចេញ បន្ទាប់មកបញ្ជូនឈាមដែលមានអុកស៊ីសែនថ្មីចូលទៅក្នុងរាងកាយវិញ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ECMO មិនមែនជាការព្យាបាលដែលមាននៅគ្រប់មន្ទីរពេទ្យទេ។ វាត្រូវការហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទំនើប និងក្រុមអ្នកជំនាញឯកទេសខ្ពស់។ ជាទូទៅ ECMO ត្រូវបានប្រើប្រាស់នៅក្នុងអង្គភាពថែទាំដែលមានអ្នកជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ (ICU) នៃមន្ទីរពេទ្យធំៗ ឬមណ្ឌលវេជ្ជសាស្ត្រជាតិ។ អ្នកជំងឺដែលត្រូវការ ECMO មានចាប់ពីមនុស្សពេញវ័យរហូតដល់ទារកទើបនឹងកើត។ រូបភាពពី Wikipedia បង្ហាញអ្នកព្យាបាលផ្លូវដង្ហើមកំពុងយកឈាមពីទារកដើម្បីត្រៀមសម្រាប់ការព្យាបាល ECMO ដែលបង្ហាញពីការប្រើប្រាស់ចំពោះអ្នកជំងឺវ័យក្មេង។

បុគ្គលិកសំខាន់ៗរួមមាន អ្នកជំនាញបញ្ចូលឈាមក្រៅរាងកាយ (perfusionist) និងអ្នកព្យាបាលផ្លូវដង្ហើម (respiratory therapist) ដែលទទួលខុសត្រូវត្រួតពិនិត្យម៉ាស៊ីន និងស្ថានភាពអ្នកជំងឺ ២៤ ម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃ។ Wikipedia បានបញ្ជាក់ថា ការមានអ្នកជំនាញទាំងនេះគឺជាតម្រូវការចាំបាច់បំផុត។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ECMO មានឫសគល់ពីការវិវត្តន៍ម៉ាស៊ីនបេះដូង-សួត (cardiopulmonary bypass) ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដំបូងសម្រាប់ការវះកាត់បេះដូង។ ម៉ាស៊ីនដំបូងនោះអាចជំនួសមុខងារបេះដូង និងសួតបានតែពីរបីម៉ោង ហើយទាមទារឲ្យបញ្ឈប់ដំណើរឈាមធម្មជាតិ។ ក្រោយមក គេបានអភិវឌ្ឍបច្ចេកទេសដើម្បីឲ្យការគាំទ្រនេះអាចប្រើប្រាស់បានរយៈពេលវែង ដោយមិនចាំបាច់បញ្ឈប់ឈាមរត់ទាំងស្រុង ដែលនាំមកនូវកំណើតរបស់ ECMO ។

Wikipedia បានកត់សម្គាល់ព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់មួយ គឺការប្រើប្រាស់ ECMO ក្នុងអំឡុងការរាតត្បាតជំងឺផ្តាសាយ H1N1 ឆ្នាំ ២០០៩។ រូបភាពពីមន្ទីរពេទ្យ Santa Cruz ក្នុងទីក្រុង Lisbon បានក្លាយជាភស្តុតាងនៃការប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធនេះ ដើម្បីជួយសង្គ្រោះអ្នកជំងឺដែលមានបញ្ហាដង្ហើមធ្ងន់ធ្ងរ។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះបានជំរុញឲ្យសហគមន៍វេជ្ជសាស្ត្រសកលចាប់អារម្មណ៍លើតួនាទីរបស់ ECMO ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ECMO គឺជានីតិវិធីវេជ្ជសាស្ត្រដែលមានតម្លៃខ្ពស់។ ការចំណាយរួមមានតម្លៃម៉ាស៊ីន ភ្នាសដូចដែលផលិតដោយក្រុមហ៊ុន MAQUET (ដូចក្នុងរូបភាព) បំពង់តភ្ជាប់ និងថ្លៃឈ្នួលបុគ្គលិកជំនាញជាបន្តបន្ទាប់។ យោងតាម Wikipedia ដោយសារតម្រូវការនេះ ECMO ច្រើនត្រូវបានបម្រុងទុកសម្រាប់ករណីធ្ងន់ធ្ងរបំផុត ដែលគ្មានជម្រើសព្យាបាលណាផ្សេងទៀត។

នៅក្នុងវប្បធម៌សាធារណៈ ECMO ត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាបច្ចេកវិទ្យាអព្ភូតហេតុដែលអាចជួយសង្គ្រោះជីវិតបាន ប៉ុន្តែវាក៏ឆ្លុះបញ្ចាំងពីវិសមភាពសុខាភិបាលដែរ ព្រោះវាមិនអាចរកបាននៅគ្រប់ប្រទេស ឬសូម្បីតែនៅគ្រប់មន្ទីរពេទ្យធំៗក្នុងប្រទេសអភិវឌ្ឍន៍ក៏ដោយ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សព្វថ្ងៃ ECMO ត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាឧបករណ៍សង្គ្រោះបន្ទាន់ដ៏សំខាន់សម្រាប់អ្នកជំងឺដែលមានបញ្ហាបេះដូង ឬសួតធ្ងន់ធ្ងរ។ យោងតាមរូបភាព និងការពណ៌នារបស់ Wikipedia មានការកំណត់រចនាសម្ព័ន្ធ ECMO ពីរប្រភេទធំៗគឺ Veno-arterial (VA) សម្រាប់ជំនួយទាំងបេះដូង និងសួត ដោយបញ្ជូនឈាមពីសរសៃឈាមវ៉ែនចូលទៅក្នុងសរសៃឈាមអាកទែរ និង Veno-venous (VV) សម្រាប់ជំនួយសួតតែឯង ដោយបញ្ជូនឈាមចេញ និងចូលតាមសរសៃឈាមវ៉ែនដដែល។ ប្រភេទទាំងពីរនេះជួយគ្រូពេទ្យជ្រើសរើសវិធីសាស្ត្រសមស្របតាមស្ថានភាព។

ការប្រើប្រាស់ ECMO ទំនងជានឹងបន្តកើនឡើង ជាពិសេសបន្ទាប់ពីមេរៀនពីការរាតត្បាត H1N1 និងជំងឺផ្លូវដង្ហើមដទៃទៀត។ អ្នករៀបចំគោលនយោបាយសុខាភិបាលជាច្រើនបានដាក់បញ្ចូល ECMO ក្នុងផែនការត្រៀមទប់ទល់នឹងវិបត្តិសុខាភិបាល ព្រោះវាអាចកាត់បន្ថយអត្រាស្លាប់របស់អ្នកជំងឺដែលមានបញ្ហាដង្ហើមធ្ងន់ធ្ងរ។ ដូច្នេះ ECMO មិនមែនគ្រាន់តែជាឧបករណ៍វេជ្ជសាស្ត្រប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាផ្នែកមួយនៃសន្តិសុខសុខាភិបាលជាតិផងដែរ។