KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១៨ មិថុនា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១៨ មិថុនា ២០២៦

កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន-រុស្ស៊ី

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន-រុស្ស៊ី គឺជាវេទិកាការទូតដ៏សំខាន់រវាងសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (អាស៊ាន) និងសហព័ន្ធរុស្ស៊ី។ វាត្រូវបានប្រើប្រាស់ដើម្បីពិភាក្សា និងសម្របសម្រួលលើបញ្ហាតំបន់ ព្រមទាំងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច សន្តិសុខ និងវប្បធម៌។ កិច្ចប្រជុំនេះបានក្លាយជាយន្តការទៀងទាត់មួយដែលនាំថ្នាក់ដឹកនាំមកពីប្រទេសសមាជិកអាស៊ានទាំង ១០ និងប្រធានាធិបតីរុស្ស៊ី ឬនាយករដ្ឋមន្ត្រី។

កិច្ចប្រជុំនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីទំនាក់ទំនងជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រដែលបានចាប់ផ្តើមនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ និងបានអភិវឌ្ឍបន្តិចម្តងៗតាមរយៈការចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីប្រកាស និងកិច្ចព្រមព្រៀងផ្សេងៗ។ ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ កិច្ចប្រជុំនេះទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍កាន់តែខ្លាំង ជាពិសេសនៅក្នុងបរិបទភូមិសាស្ត្រនយោបាយសកលដែលមានភាពប្រកួតប្រជែង។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

អាស៊ានមានសមាជិកចំនួន ១០ ប្រទេសគឺ កម្ពុជា វៀតណាម ឡាវ ថៃ ម៉ាឡេស៊ី ឥណ្ឌូនេស៊ី ហ្វីលីពីន សិង្ហបុរី ប្រ៊ូណេ និងមីយ៉ាន់ម៉ា។ តំបន់នេះមានប្រជាជនរស់នៅច្រើនជាង ៦៦០ លាននាក់ និងផ្ទៃដីរួមជាង ៤,៥ លានគីឡូម៉ែត្រការ៉េ។ ប្រទេសទាំងនេះមានវប្បធម៌ ភាសា និងសាសនាចម្រុះគ្នា ប៉ុន្តែចែករំលែកគោលដៅរួមក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងរក្សាស្ថិរភាពតំបន់។

រុស្ស៊ីវិញ ជាប្រទេសដែលមានទឹកដីធំជាងគេលើពិភពលោក ដែលលាតសន្ធឹងលើទ្វីបអឺរ៉ុប និងអាស៊ី។ ប្រជាជនរុស្ស៊ីមានប្រមាណ ១៤០ លាននាក់ ដោយភាគច្រើនរស់នៅក្នុងតំបន់អឺរ៉ុបនៃប្រទេស។ ទោះបីជាមានចម្ងាយឆ្ងាយ និងភាពខុសគ្នាខាងវប្បធម៌ក៏ដោយ កិច្ចសហប្រតិបត្តិការរវាងអាស៊ាននិងរុស្ស៊ីត្រូវបានជំរុញដោយផលប្រយោជន៍រួមផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងយុទ្ធសាស្ត្រ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ទំនាក់ទំនងរវាងអាស៊ាននិងរុស្ស៊ីបានចាប់ផ្តើមជាផ្លូវការនៅឆ្នាំ ១៩៩១ បន្ទាប់ពីការបញ្ចប់សង្គ្រាមត្រជាក់ និងការបង្កើតសហព័ន្ធរុស្ស៊ី។ នៅឆ្នាំ ១៩៩៦ រុស្ស៊ីត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាដៃគូសន្ទនារបស់អាស៊ាន ហើយចាប់តាំងពីពេលនោះមក កិច្ចសហប្រតិបត្តិការបានរីកចម្រើនជាលំដាប់។

កិច្ចប្រជុំកំពូលលើកដំបូងរវាងអាស៊ាននិងរុស្ស៊ីត្រូវបានធ្វើឡើងនៅឆ្នាំ ២០០៥ នៅក្រុងកូឡាឡាំពួ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំនោះ ភាគីទាំងពីរបានអនុម័តសេចក្តីប្រកាសរួមស្តីពីភាពជាដៃគូសម្រាប់សន្តិភាព និងវិបុលភាព។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០០៥ មក កិច្ចប្រជុំកំពូលត្រូវបានរៀបចំជាទៀងទាត់រៀងរាល់ ២-៣ ឆ្នាំម្តង ដោយផ្លាស់ប្តូរទីតាំងទៅតាមប្រទេសដែលធ្វើជាប្រធានអាស៊ាន។

នៅឆ្នាំ ២០១៨ ក្នុងឱកាសខួប ២០ ឆ្នាំនៃទំនាក់ទំនងដៃគូសន្ទនា ភាគីទាំងពីរបានលើកកម្ពស់ទំនាក់ទំនងទៅជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រ។ ជំហាននេះបានពង្រីកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យសន្តិសុខតំបន់ ប្រយុទ្ធប្រឆាំងភេរវកម្ម និងការឆ្លើយតបនឹងគ្រោះមហន្តរាយ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

កិច្ចសហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចរវាងអាស៊ាននិងរុស្ស៊ីផ្តោតជាសំខាន់លើវិស័យថាមពល យោធា បច្ចេកវិទ្យា និងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។ រុស្ស៊ីជាអ្នកផ្គត់ផ្គង់ថាមពលធំមួយ ហើយប្រទេសអាស៊ានមួយចំនួនដូចជាវៀតណាមបានសហការជាមួយរុស្ស៊ីក្នុងវិស័យនុយក្លេអ៊ែរស៊ីវិល និងប្រេងកាត។ ទោះយ៉ាងណា ពាណិជ្ជកម្មទ្វេភាគីនៅមានទំហំតូចនៅឡើយ បើធៀបនឹងដៃគូដទៃទៀតដូចជាចិន ឬសហភាពអឺរ៉ុប។

ផ្នែកវប្បធម៌ ការផ្លាស់ប្តូរការសិក្សា និងទេសចរណ៍រវាងតំបន់ទាំងពីរមានការកើនឡើង ប៉ុន្តែនៅមិនទាន់មានទ្រង់ទ្រាយធំនៅឡើយ។ មានកម្មវិធីសិក្សាភាសារុស្ស៊ីនៅក្នុងប្រទេសអាស៊ានមួយចំនួន និងការតាំងពិព័រណ៍វប្បធម៌រុស្ស៊ី។ ការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យវប្បធម៌ត្រូវបានគេរំពឹងថានឹងជួយភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងប្រជាជននិងប្រជាជន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំថ្មីៗនេះ កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន-រុស្ស៊ីទទួលបានការយកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំងដោយសារស្ថានភាពភូមិសាស្ត្រនយោបាយពិភពលោក។ សង្គ្រាមនៅអ៊ុយក្រែនបានបង្កើនសម្ពាធលើប្រទេសនានាក្នុងតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដោយសារពួកគេស្វែងរកតុល្យភាពរវាងរុស្ស៊ី ចិន និងលោកខាងលិច។ រុស្ស៊ីបានប្រើប្រាស់វេទិកានេះដើម្បីរក្សាឥទ្ធិពល និងបង្ហាញថាខ្លួនមិនឯកោទេ។

សម្រាប់អាស៊ាន ការចូលរួមជាមួយរុស្ស៊ីជាផ្នែកមួយនៃគោលនយោបាយការបរទេសដែលមានតុល្យភាព និងមិនចងឱ្យមានការដាក់ជម្រើសរវាងមហាអំណាច។ នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលនាពេលថ្មីៗនេះ បញ្ហាសន្តិសុខតំបន់ វិបត្តិមីយ៉ាន់ម៉ា និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្រោយជំងឺរាតត្បាតត្រូវបានលើកយកមកពិភាក្សា។ វេទិកានេះនៅតែជាកន្លែងសំខាន់សម្រាប់ការទូត និងការកសាងទំនុកចិត្ត។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

កិច្ចប្រជុំអាស៊ាន-រុស្ស៊ីនៅកាហ្សង់ផ្តោតលើសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ ថាមពល និងបច្ចេកវិទ្យា

សម្តេចហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា បានចូលរួមកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន-រុស្ស៊ីនៅថ្ងៃទី១៧ ខែមិថុនា ខណៈមេដឹកនាំពិភាក្សាពីការពង្រឹងសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ ថាមពល សន្តិសុខស្បៀង និងបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល។

4 sources · VnExpress International, New Straits Times, The Hindu