ជនជាតិអាមេរិកដើមកំណើតអាស៊ី

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ជនជាតិអាមេរិកដើមកំណើតអាស៊ី (ដែលហៅជាទូទៅថា «Asian Americans») គឺជាជនជាតិដែលរស់នៅក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក ហើយមានដើមកំណើតពីទ្វីបអាស៊ី។ យោងតាមទិន្នន័យពីវិគីភីឌា ដែលបានដកស្រង់ពីការិយាល័យជំរឿនសហរដ្ឋអាមេរិក (U.S. Census Bureau) ប្រជាជនក្រុមនេះមានចំនួន ២២,០៨០,៨៤៤ នាក់ ក្នុងចំណោមប្រជាជនសរុប គិតត្រឹមថ្ងៃទី ១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤។ តួលេខនេះតំណាងឱ្យប្រមាណ ៦.៤៩% នៃប្រជាជនសរុបរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ដែលធ្វើឱ្យពួកគេក្លាយជាក្រុមជនជាតិធំទី៤ បន្ទាប់ពីជនជាតិស្បែកសមិនមែនអេស្ប៉ាញ ជនជាតិអេស្ប៉ាញ និងឡាទីន និងជនជាតិអាមេរិកអាហ្វ្រិក។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នា ពួកគេក៏ជាក្រុមជនជាតិដែលកំពុងរីកចម្រើនលឿនបំផុតនៅក្នុងប្រទេសនេះដែរ។

ជនជាតិអាមេរិកដើមកំណើតអាស៊ីមានភាពចម្រុះយ៉ាងខ្លាំង ដោយមានឫសគល់មកពីប្រទេសជាច្រើនក្នុងតំបន់អាស៊ីបូព៌ា អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងអាស៊ីខាងត្បូង។ ក្នុងចំណោមនោះ ក្រុមជនជាតិចិន ឥណ្ឌា ហ្វីលីពីន វៀតណាម កូរ៉េ និងជប៉ុន គឺជាក្រុមធំជាងគេ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ផែនទីពីវិគីភីឌាបង្ហាញពីការបែកចែកភូមិសាស្ត្ររបស់ជនជាតិអាមេរិកដើមកំណើតអាស៊ីតាមរដ្ឋ និងស្រុកនានា សម្រាប់ជំរឿនឆ្នាំ២០២០។ វាអាចមើលឃើញថា ពួកគេមានកំហាប់ខ្ពស់នៅតាមតំបន់ឆ្នេរខាងលិច ជាពិសេសនៅរដ្ឋកាលីហ្វរនីញ៉ា ដែលជាមជ្ឈមណ្ឌលប្រជាសាស្ត្រដ៏សំខាន់បំផុត។ តំបន់ផ្សេងទៀតដែលមានវត្តមានគួរឱ្យកត់សម្គាល់រួមមាន រដ្ឋហាវ៉ៃ ទីក្រុងញូវយ៉ក-ញូវជឺស៊ី រដ្ឋតិចសាស់ និងរដ្ឋអ៊ីលីណយ (Chicago metro) ។ លើសពីនេះ ការកើនឡើងនៃចំនួនប្រជាជនអាស៊ីអាចតាមដានបានតាមរយៈផែនទីប្រវត្តិសាស្ត្រដែលមាននៅលើវិគីភីឌា ដោយចាប់ពីឆ្នាំ១៨៦០ មក សមាមាត្រនេះបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេសនៅទសវត្សរ៍ចុងក្រោយ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃវត្តមានជនជាតីអាស៊ីនៅលើទឹកដីអាមេរិកអាចរមូលត្រឡប់ទៅដល់សតវត្សទី១៩។ យោងតាមវិគីភីឌា ភស្តុតាងមួយដែលបានផ្តល់រូបភាពគឺការតាំងទីលំនៅរបស់ជនជាតិហ្វីលីពីននៅ Saint Malo រដ្ឋ Louisiana ដែលជាភូមិនេសាទមួយបានកកើតឡើងតាំងពីឆ្នាំ១៨៨៣។ នេះគឺជាសហគមន៍អាស៊ីដំបូងបំផុតដែលបានកត់ត្រាទុកនៅសហរដ្ឋអាមេរិក។

ពីទិន្នន័យផែនទីជំរឿនជាបន្តបន្ទាប់ (ឆ្នាំ១៨៦០-២០២០) ដែលមាននៅក្នុងវិគីភីឌា គេអាចមើលឃើញពីការរីកចម្រើននៃចំនួនប្រជាជនអាស៊ីពីដំណាក់កាលដំបូងតូចតាច ទៅជារាប់លាននាក់នាពេលបច្ចុប្បន្ន។ ការវិវត្តនេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីការផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយអន្តោប្រវេសន៍ និងឱកាសសេដ្ឋកិច្ចដែលទាក់ទាញជនអន្តោប្រវេសន៍មកពីទ្វីបអាស៊ី។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ជនជាតិអាមេរិកដើមកំណើតអាស៊ីបានចូលរួមចំណែកយ៉ាងធំធេងដល់សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌របស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ យោងតាមរូបភាពនិងព័ត៌មានពីវិគីភីឌា ក្នុងវិស័យបច្ចេកវិទ្យា បុគ្គលដូចជាលោក Jensen Huang ស្ថាបនិក និង CEO របស់ Nvidia ដែលជាក្រុមហ៊ុនបញ្ញាសប្បនិម្មិតធំជាងគេលើពិភពលោក, លោក Satya Nadella CEO ក្រុមហ៊ុន Microsoft, លោកស្រី Lisa Su CEO ក្រុមហ៊ុន AMD, លោក Jerry Yang សហស្ថាបនិក Yahoo!, និងលោក Steve Chen សហស្ថាបនិក YouTube គឺសុទ្ធតែជាម្ចាស់កំណើតអាស៊ី។ ពួកគេបានដឹកនាំការបង្កើតថ្មីដែលផ្លាស់ប្តូរពិភពលោក។

ខាងផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ លោក Steven Chu បានឈ្នះរង្វាន់ណូបែលផ្នែករូបវិទ្យា និងបានបម្រើការជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងថាមពលសហរដ្ឋអាមេរិក។ លោក Kenneth P. Moritsugu គឺជាវេជ្ជបណ្ឌិតដែលក្លាយជាអគ្គនាយកវេជ្ជសាស្ត្រសហរដ្ឋអាមេរិក (Surgeon General) ដំបូងមានដើមកំណើតអាស៊ី។ ក្នុងវិស័យនយោបាយ លោកស្រី Kamala Harris បានសម្រេចនូវកិត្តិយសជាអនុប្រធានាធិបតីស្ត្រីដំបូង និងអាស៊ីដំបូង។

ចំណែកវប្បធម៌វិញ តារាសម្ដែងដូចជា Lucy Liu, Awkwafina, និង Ken Jeong បានបង្កើតការយល់ដឹងនិងការតំណាងឱ្យសហគមន៍អាស៊ីកាន់តែទូលំទូលាយនៅក្នុងហូលីវូដ និងឧស្សាហកម្មកម្សាន្ត។ រូបភាពដែលផ្តល់ដោយវិគីភីឌាបង្ហាញពីការចូលរួមរបស់ពួកគេនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ធំៗ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សព្វថ្ងៃ ជនជាតិអាមេរិកដើមកំណើតអាស៊ីកំពុងដើរតួនាទីកើនឡើងនៅក្នុងសង្គមអាមេរិក ទាំងក្នុងឆាកនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌។ តាមវិគីភីឌា ក្រុមនេះជាក្រុមជនជាតិដែលរីកចម្រើនលឿនបំផុត ដែលមានន័យថាសំឡេងឆ្នោតរបស់ពួកគេកំពុងមានទម្ងន់កាន់តែខ្លាំងនៅក្នុងការបោះឆ្នោតនានា។ អតីតអនុប្រធានាធិបតី Kamala Harris គឺជានិមិត្តរូបនៃការឡើងដល់ថ្នាក់ដឹកនាំកំពូល ដោយបញ្ជាក់ថារបាំងពីដើមកំពុងរលំរលាយ។

ក្នុងវិស័យបច្ចេកវិទ្យា វត្តមានរបស់ CEO អាស៊ីដូចជា Jensen Huang និង Satya Nadella បង្ហាញពីឥទ្ធិពលរបស់ពួកគេលើសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ សម្រាប់អ្នកអានរបស់ KhmerPulse និងសហគមន៍ខ្មែរនៅក្រៅប្រទេស ការតាមដាននិន្នាការនេះមានសារៈសំខាន់ ពីព្រោះជនជាតិខ្មែរក៏ជាផ្នែកមួយនៃក្រុមអាស៊ីអាមេរិក ហើយការផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយ ឬការរើសអើងណាមួយអាចជះឥទ្ធិពលដល់ពួកគេដោយផ្ទាល់។