ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ហាយ៉ាប៊ូសា ២ (Hayabusa2) គឺជាបេសកកម្មអវកាសយកគំរូពីអាចម៍ផ្កាយមកផែនដីដែលអនុវត្តដោយទីភ្នាក់ងាររុករកអវកាសជប៉ុន (JAXA)។ យាននេះជាអ្នកស្នងតពីបេសកកម្មហាយ៉ាប៊ូសា ១ ដែលបាននាំយកគំរូពីអាចម៍ផ្កាយមកផែនដីជាលើកដំបូងនៅខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១០។ យោងតាមវិគីភីឌា យានហាយ៉ាប៊ូសា ២ ត្រូវបានបាញ់បង្ហោះនៅថ្ងៃទី ៣ ធ្នូ ២០១៤ ហើយបានទៅដល់អាចម៍ផ្កាយជិតផែនដីឈ្មោះ 162173 Ryugu នៅថ្ងៃទី ២៧ មិថុនា ២០១៨។ វាបានស្ទាបស្ទង់អាចម៍ផ្កាយនេះអស់រយៈពេល ១ ឆ្នាំកន្លះ និងបានប្រមូលគំរូជាច្រើន។ បន្ទាប់មកវាចាកចេញពីអាចម៍ផ្កាយក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ ហើយបានបញ្ជូនកន្សោមផ្ទុកគំរូត្រឡប់មកផែនដីវិញនៅថ្ងៃទី ៥ ធ្នូ ២០២០ (UTC)។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យានហាយ៉ាប៊ូសា ២ មានទម្ងន់ប្រហែល ៦០៩ គីឡូក្រាម និងមានបន្ទះស្រូបពន្លឺព្រះអាទិត្យមានប្រវែង ៦ ម៉ែត្រ។ វាប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធរុញច្រានអ៊ីយ៉ុងចំនួន ៤ ដែលផ្តល់នូវកម្លាំងរុញខ្សោយតែមានប្រសិទ្ធភាពខ្ពស់សម្រាប់ការធ្វើដំណើរឆ្ងាយ។ គោលដៅចម្បងរបស់វាគឺអាចម៍ផ្កាយ Ryugu ដែលមានរាងប្រហាក់ប្រហែលនឹងកូនបង្វិល (spinning top) និងមានអង្កត់ផ្ចិតប្រហែល ១ គីឡូម៉ែត្រ។ អាចម៍ផ្កាយនេះស្ថិតក្នុងគន្លងមួយដែលជិតផែនដី ហើយផ្ទៃរបស់វាពោរពេញទៅដោយថ្ម និងក្រួសជាច្រើន។ ក្រៅពីការសិក្សាពី Ryugu បេសកកម្មនេះក៏បានបំពាក់យានរុករកតូចៗចំនួន ៤ ផងដែរ រួមមាន MINERVA-II1 Rover-1A (HIBOU), Rover-1B (OWL), Rover-2 និង MASCOT ដែលបង្កើតឡើងដោយ DLR របស់អាល្លឺម៉ង់។ យានទាំងនេះបានរុករកផ្ទៃអាចម៍ផ្កាយនិងថតរូបបានជាច្រើន។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

បេសកកម្មហាយ៉ាប៊ូសា ២ ត្រូវបានអភិវឌ្ឍឡើងពីបទពិសោធន៍នៃបេសកកម្មមុនគឺហាយ៉ាប៊ូសា ១ ដែលបានបាញ់បង្ហោះក្នុងឆ្នាំ ២០០៣ និងបានត្រឡប់មកវិញជាមួយគំរូពីអាចម៍ផ្កាយ 25143 Itokawa ក្នុងឆ្នាំ ២០១០។ យោងតាមវិគីភីឌា ការបាញ់បង្ហោះយានហាយ៉ាប៊ូសា ២ ធ្វើឡើងតាមរយៈរ៉ុក្កែត H-IIA ពីមជ្ឈមណ្ឌលអវកាស Tanegashima នៅថ្ងៃទី ៣ ធ្នូ ២០១៤។ ក្នុងដំណើររបស់វា វាបានធ្វើការហោះកាត់ជិតផែនដីនៅថ្ងៃទី ៣ ធ្នូ ២០១៥ ដើម្បីប្រើកម្លាំងទំនាញផែនដីជួយបង្កើនល្បឿន។ នៅថ្ងៃទី ២៧ មិថុនា ២០១៨ វាបានទៅដល់ Ryugu និងចាប់ផ្តើមការស្ទាបស្ទង់យ៉ាងម៉ឹងម៉ាត់។ ចំណុចសំខាន់មួយនៃបេសកកម្មគឺការប្រើប្រាស់ឧបករណ៍ « Small Carry-on Impactor » (SCI) ដើម្បីបាញ់ក្បាលគ្រាប់ស្ពាន់ទៅលើផ្ទៃអាចម៍ផ្កាយ បង្កើតជារណ្តៅសិប្បនិម្មិតដើម្បីយកគំរូពីក្រោមផ្ទៃ។ ហាយ៉ាប៊ូសា ២ បានចុះចតនៅលើ Ryugu ពីរដងដើម្បីប្រមូលគំរូ លើកទី ២ នៅជិតរណ្តៅដែលបង្កើតដោយ SCI ។ វាបានចាកចេញពី Ryugu នៅខែវិច្ឆិកា ២០១៩ និងបានបញ្ចេញកន្សោមផ្ទុកគំរូមកផែនដី ដែលបានចុះចតដោយសុវត្ថិភាពនៅវាលខ្សាច់ Woomera ប្រទេសអូស្ត្រាលី នៅថ្ងៃទី ៥ ធ្នូ ២០២០។

បន្ទាប់ពីការបោះបង់កន្សោមរួច យានហាយ៉ាប៊ូសា ២ នៅតែមានប្រព័ន្ធដំណើរការ និងឥន្ធនៈគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់បេសកកម្មបន្ត។ JAXA បានប្រកាសថាវានឹងធ្វើការហោះកាត់ផែនដីមួយទៀតនៅឆ្នាំ ២០២៧ និង ២០២៨ ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរគន្លងទៅកាន់អាចម៍ផ្កាយថ្មីឈ្មោះ 1998 KY26 ដែលតូចខ្លាំង (អង្កត់ផ្ចិតប្រហែល ៣០ ម៉ែត) និងបង្វិលយ៉ាងលឿន។ ការទៅដល់ទីនោះត្រូវបានគ្រោងសម្រាប់ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០៣១។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ទោះបីជាការចំណាយពិតប្រាកដមិនត្រូវបានបញ្ជាក់ជាសាធារណៈយ៉ាងលម្អិតក៏ដោយ បេសកកម្មហាយ៉ាប៊ូសា ២ គឺជាការវិនិយោគដ៏ធំមួយរបស់ជប៉ុនក្នុងវិស័យរុករកអវកាស ដែលបានបង្កើតការងារវិទ្យាសាស្ត្រនិងវិស្វកម្មជាច្រើនផងដែរ។ ចំពោះផ្នែកវប្បធម៌ បេសកកម្មនេះត្រូវបានចាត់ទុកជានិមិត្តរូបនៃភាពជឿនលឿនផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រនិងបច្ចេកវិទ្យារបស់ជប៉ុន ហើយបានបំផុសគំនិតយុវជនជាច្រើនឱ្យចាប់អារម្មណ៍លើការរុករកអវកាស។ ឈ្មោះ « ហាយ៉ាប៊ូសា » មានន័យថា « ស្មោញ » នៅក្នុងភាសាជប៉ុន ដែលជានិមិត្តរូបនៃល្បឿន និងភាពជាក់លាក់។ កិច្ចសហការអន្តរជាតិជាមួយ DLR របស់អាល្លឺម៉ង់ និង NASA របស់សហរដ្ឋអាមេរិក ក៏បានរួមចំណែកពង្រឹងទំនាក់ទំនងវប្បធម៌វិទ្យាសាស្ត្ររវាងប្រទេសទាំងនោះផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

គំរូដែលនាំយកមកពី Ryugu មានសារៈសំខាន់ខាងវិទ្យាសាស្ត្រយ៉ាងខ្លាំង ដោយវិគីភីឌាបានបញ្ជាក់ថាការវិភាគដំបូងបានរកឃើញសារធាតុសរីរាង្គ និងភស្តុតាងនៃទឹកកាលពីអតីតកាល ដែលផ្តល់តម្រុយដល់ការចាប់កំណើតប្រព័ន្ធព្រះអាទិត្យ។ JAXA បានចែកចាយគំរូមួយចំនួនដល់ NASA និងអង្គការស្រាវជ្រាវដទៃទៀត សម្រាប់ការសិក្សាបន្ថែម។ ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ន យានហាយ៉ាប៊ូសា ២ កំពុងស្ថិតក្នុងដំណើរឆ្ពោះទៅកាន់អាចម៍ផ្កាយ 1998 KY26 ដោយការមកដល់ត្រូវបានគេរំពឹងទុកនៅឆ្នាំ ២០៣១។ បេសកកម្មបន្តនេះនឹងជួយយើងឱ្យយល់ដឹងកាន់តែច្បាស់អំពីអាចម៍ផ្កាយតូចៗដែលអាចបង្កគ្រោះថ្នាក់ដល់ផែនដី។

ទន្ទឹមនឹងនេះ សមិទ្ធិផលរបស់ហាយ៉ាប៊ូសា ២ បានលើកទឹកចិត្តប្រទេសផ្សេងៗ រួមទាំងកម្ពុជា ឱ្យចាប់អារម្មណ៍លើវិស័យវិទ្យាសាស្ត្រអវកាស។ ទោះបីជាកម្ពុជាមិនទាន់មានកម្មវិធីអវកាសផ្ទាល់ខ្លួនក៏ដោយ ព័ត៌មានអំពីភាពជោគជ័យនេះអាចជាកត្តាជំរុញឱ្យយុវជនខ្មែរស្វែងរកការសិក្សាក្នុងវិស័យ STEM។