អវកាសយានិក

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមការពិពណ៌នារបស់សព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា អវកាសយានិក (Astronaut) គឺជាបុគ្គលដែលត្រូវបានហ្វឹកហាត់ បំពាក់ឧបករណ៍ និងបញ្ជូនទៅបំពេញភារកិច្ចដោយកម្មវិធីហោះហើរក្នុងទីអវកាស ដើម្បីបម្រើការជាមេបញ្ជាការ ឬសមាជិកនាវានៃយានអវកាស។ វិគីភីឌាបានបញ្ជាក់ថា ទោះបីពាក្យនេះជាទូទៅប្រើសម្រាប់អ្នកដំណើរអវកាសអាជីពក៏ដោយ ក៏វាត្រូវបានអនុវត្តម្តងម្កាលចំពោះនរណាម្នាក់ដែលបានធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីអវកាស រួមមានអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ អ្នកនយោបាយ អ្នកកាសែត និងអ្នកទេសចរអវកាស។ ជាងនេះទៅទៀត ពាក្យនេះក៏គ្របដណ្តប់អស់អ្នកដែលបានបញ្ចប់វគ្គហ្វឹកហាត់ជាក់លាក់ ទោះពុំទាន់បានហោះហើរក៏ដោយ ដូចការរាយការណ៍របស់វិគីភីឌា។

នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ពាក្យ “Astronaut” ត្រូវបានកំណត់ជាផ្លូវការដោយទីភ្នាក់ងារចំនួនបី គឺ NASA រដ្ឋបាលអាកាសចរណ៍សហព័ន្ធ (FAA) និងយោធា តាមការរាយការណ៍របស់វិគីភីឌា។ ការក្លាយជាអវកាសយានិកតម្រូវឱ្យឆ្លងកាត់ការហ្វឹកហាត់ដ៏ម៉ត់ចត់ និងការវាយតម្លៃសុខភាពនិងជំនាញយ៉ាងតឹងរ៉ឹងបំផុត។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ការប្រើប្រាស់ពាក្យសម្រាប់អ្នកដំណើរអវកាសមានភាពខុសគ្នាតាមតំបន់។ តាមវិគីភីឌា នៅសហរដ្ឋអាមេរិកគេប្រើ “Astronaut” ប៉ុន្តែនៅប្រទេសរុស្ស៊ី និងអតីតសហភាពសូវៀត គេហៅថា “Cosmonaut” (កូស្មូណូត) រីឯនៅប្រទេសចិនវិញ គេហៅថា “Taikonaut” (តៃកូណូត)។ អវកាសយានិកដំបូងបង្អស់គឺមកពីសហភាពសូវៀតនិងសហរដ្ឋអាមេរិក។ តាមវិគីភីឌា យូរ៉ី ហ្គាហ្គារីន (Yuri Gagarin) ជាមនុស្សដំបូងក្នុងលំហ ហើយអាឡាន សេផាដ (Alan Shepard) ជាជនជាតិអាមេរិកដំបូង។ ក្រុមអវកាសយានិកដំបូងរបស់ NASA ត្រូវបានជ្រើសរើសក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៩ ដែលរួមមានឥស្សរជនល្បីៗដូចជា John Glenn ជាដើម។ រូបខាងលើបង្ហាញក្រុមអវកាសយានិកសូវៀតដំបូងដែលបានហោះហើរ ក្នុងខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៦៥។

យោងតាមវិគីភីឌា ក្រោយមកប្រទេសជាច្រើនទៀតបានចូលរួមក្នុងការហោះហើរអវកាស។ អវកាសយានិកដំបូងដែលមិនមែនសូវៀតនិងមិនមែនអាមេរិកគឺលោក Vladimír Remek នៃឆេកូស្លូវ៉ាគី ដែលបានហោះហើរក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៨។ បន្ទាប់មក អវកាសយានិកមកពីបារាំង ឥណ្ឌា ជប៉ុន និងប្រទេសជាច្រើនទៀតបានចូលរួមតាមរយៈកម្មវិធីសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ។ សព្វថ្ងៃនេះ អវកាសយានិកបានមកពីស្ទើរគ្រប់ទ្វីប ដោយទីភ្នាក់ងារអវកាសអឺរ៉ុប (ESA) ប្រមូលផ្តុំអ្នកជំនាញពីប្រទេសសមាជិកជាច្រើន។ តួយ៉ាង វិគីភីឌាបានបង្ហាញរូបភាពអវកាសយានិក Timothy Kopra ដែលមានសញ្ជាតិហ្វាំងឡង់និងអាមេរិក ជាឧទាហរណ៍នៃភាពចម្រុះនេះ។ ដូច្នេះ អវកាសយានិកមិនមែនជាក្រុមដែលកំណត់ដោយជាតិសាសន៍តែមួយឡើយ ប៉ុន្តែជាសហគមន៍អន្តរជាតិពិតប្រាកដ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានកត់ត្រាប្រវត្តិដ៏សំខាន់នៃការរុករកអវកាសដោយមនុស្ស។ នៅថ្ងៃទី ១២ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៦១ អវកាសយានិកសូវៀត យូរ៉ី ហ្គាហ្គារីន (Yuri Gagarin) បានក្លាយជាមនុស្សដំបូងដែលបានធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីអវកាស ដោយហោះមួយជុំផែនដីលើយាន Vostok 1។ តាមវិគីភីឌា ប៉ុន្មានសប្តាហ៍ក្រោយមកនៅថ្ងៃទី ៥ ខែឧសភាឆ្នាំដដែល អាឡាន សេផាដ (Alan Shepard) បានក្លាយជាជនជាតិអាមេរិកដំបូងដែលបានទៅអវកាស លើយាន Freedom 7។ បន្តមកថ្ងៃទី ១៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៩៦៣ សហភាពសូវៀតបានបញ្ជូនវ៉ាឡិនទីណា ធេរេសកូវ៉ា (Valentina Tereshkova) ជាស្ត្រីដំបូងក្នុងលំហ។

ព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រមួយទៀត តាមការរាយការណ៍របស់វិគីភីឌា គឺការចុះចតលើឋានព្រះចន្ទ។ នៅថ្ងៃទី ២០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៦៩ អវកាសយានិកអាមេរិក នៀល អាមស្ត្រង (Neil Armstrong) បានក្លាយជាមនុស្សដំបូងដែលដើរលើឋានព្រះចន្ទ ក្នុងបេសកកម្ម Apollo 11 ដោយបន្សល់នូវសម្តីដ៏ល្បីល្បាញ។ ក្រោមបរិបទសង្រ្គាមត្រជាក់ ការប្រណាំងប្រជែងផ្នែកអវកាសរវាងសហរដ្ឋអាមេរិកនិងសហភាពសូវៀតបានជំរុញឱ្យមានការអភិវឌ្ឍយានអវកាសជាច្រើន មុននឹងឈានទៅរកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការដូចជាគម្រោង Apollo-Soyuz ឆ្នាំ ១៩៧៥ ដែលជាការជួបគ្នាលើកដំបូងក្នុងលំហរវាងយានទាំងពីរ។

ប្រវត្តិក៏បង្ហាញផងដែរអំពីការកើនឡើងនៃតួនាទីចិន។ តាមវិគីភីឌា អវកាសយានិកចិនដំបូង យ៉ាង លីវ៉េ (Yang Liwei) បានហោះហើរទៅកាន់អវកាសនៅថ្ងៃទី ១៥ ខែតុលា ឆ្នាំ ២០០៣ ដោយធ្វើឱ្យចិនក្លាយជាប្រទេសទីបីដែលមានសមត្ថភាពបញ្ជូនមនុស្សទៅកាន់អវកាសដោយខ្លួនឯង។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០០០ មក ស្ថានីយអវកាសអន្តរជាតិ (ISS) បានទទួលក្រុមអវកាសយានិកអន្តរជាតិជាប្រចាំ ដែលជាការបន្តវត្តមានមនុស្សក្នុងលំហមិនដាច់។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ការហោះហើរអវកាសជាសកម្មភាពដែលមានតម្លៃខ្ពស់ខ្លាំង។ វិគីភីឌារាយការណ៍ថា ជាប្រពៃណី រដ្ឋាភិបាលជាអ្នកផ្តល់ថវិកាសម្រាប់កម្មវិធីអវកាសមនុស្ស ដោយចាត់ទុកជាការវិនិយោគលើកិត្យានុភាពជាតិ និងវឌ្ឍនភាពវិទ្យាសាស្ត្រ។ ក្នុងប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ថ្មីៗនេះ វិស័យឯកជនបានចូលរួមកាន់តែសកម្ម ដោយមានក្រុមហ៊ុនដូចជា SpaceX បង្កើតសេវាកម្មដឹកជញ្ជូនអវកាសយានិកនិងភ្ញៀវទេសចរ។ អ្នកទេសចរអវកាសដំបូងគេបានចំណាយប្រាក់រាប់លានដុល្លារដើម្បីធ្វើដំណើរទៅកាន់ ISS តាមយាន Soyuz របស់រុស្ស៊ី ដូចបានបញ្ជាក់ដោយវិគីភីឌា។

តាមទស្សនៈវប្បធម៌ អវកាសយានិកត្រូវបានគេចាត់ទុកជាវីរបុរសទំនើប និងជានិមិត្តរូបនៃការស្វែងរកចំណេះដឹងគ្មានដែនកំណត់។ វិគីភីឌាបានលើកឡើងពីវត្តមាននៃវិមាននានា ដូចជា Space Mirror Memorial ដែលជាកន្លែងរំលឹកដល់អវកាសយានិកដែលបាត់បង់ជីវិត។ លើសពីនេះ ម្ជុលបដា NASA Astronaut lapel pin គឺជានិមិត្តសញ្ញាដ៏ពិសិដ្ឋសម្រាប់អ្នកដែលបានហោះហើរ។ រូបភាពអវកាសយានិកក៏លេចឡើងលើត្រាប្រៃសណីយ៍ (ដូចត្រាឆ្នាំ ២០១០ របស់សូម៉ាលីដែលបង្ហាញក្រុមតៃកូណូតចិនដំបូង) និងក្នុងវប្បធម៌ប្រជាប្រិយតាមរយៈភាពយន្ត សៀវភៅ និងកម្មវិធីអប់រំជាច្រើន។ តួនាទីជាគំរូនេះបានជំរុញឱ្យយុវជនរាប់លាននាក់ចាប់អារម្មណ៍លើវិទ្យាសាស្ត្រ បច្ចេកវិទ្យា និងការរុករកអវកាស។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សព្វថ្ងៃនេះ អវកាសយានិកនៅតែជាតួអង្គកណ្តាលក្នុងការរុករកអវកាស។ តាមវិគីភីឌា ស្ថានីយអវកាសអន្តរជាតិ (ISS) បន្តទទួលក្រុមនាវិកអន្តរជាតិដែលរស់នៅនិងធ្វើការជាច្រើនខែ ធ្វើការពិសោធន៍វិទ្យាសាស្ត្រក្នុងមីក្រូទំនាញ សាកល្បងបច្ចេកវិទ្យាថ្មីៗ និងថែទាំស្ថានីយ។ រូបភាពខាងលើបង្ហាញពីការពិនិត្យសុខភាពតាមរយៈអេកូ ដែលជាផ្នែកមួយនៃការសិក្សាអំពីផលប៉ះពាល់នៃការរស់នៅរយៈពេលយូរក្នុងលំហ។

ទន្ទឹមនឹង ISS ប្រទេសចិនបានដំណើរការស្ថានីយអវកាសផ្ទាល់ខ្លួនដោយបញ្ជូនក្រុមតៃកូណូតទៅស្នាក់នៅជាប្រចាំ ដូចដែលវិគីភីឌាបានកត់សម្គាល់ពីការរីកចម្រើនរបស់កម្មវិធីអវកាសចិន។ រីឯទីភ្នាក់ងារអវកាសផ្សេងទៀតក៏កំពុងរៀបចំបេសកកម្មទៅកាន់ឋានព្រះចន្ទ និងភពអង្គារនាពេលអនាគត។ ជាមួយគ្នានេះ តួនាទីរបស់អវកាសយានិកកំពុងពង្រីកវិសាលភាព ដោយរួមបញ្ចូលអ្នកជំនាញមកពីមុខវិជ្ជាចម្រុះ និងសូម្បីតែបុគ្គលសាមញ្ញដែលឆ្លងកាត់ការហ្វឹកហាត់ខ្លីៗ ដែលធ្វើឱ្យវិស័យនេះកាន់តែបើកទូលាយ។ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា និងអ្នកអាន KhmerPulse ការយល់ដឹងពីអវកាសយានិកបង្ហាញពីសក្តានុពលមនុស្សជាតិ និងបើកទស្សនវិស័យដល់យុវជនខ្មែរក្នុងការស្រមៃចង់ក្លាយជាផ្នែកមួយនៃការរុករកចក្រវាលនាថ្ងៃអនាគត។