KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១០ មិថុនា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១០ មិថុនា ២០២៦

អវកាសយានិក

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

NASA អវកាសយានិក Bruce McCandless II កំពុងប្រើឧបករណ៍ Manned Maneuvering Unit នៅក្រៅយាន Challenger ក្នុងបេសកកម្ម STS-41-B ឆ្នាំ១៩៨៤ ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia អវកាសយានិក គឺជាបុគ្គលដែលបានទទួលការហ្វឹកហាត់ បំពាក់ឧបករណ៍ និងត្រូវបានបញ្ជូនដោយកម្មវិធីហោះហើរអវកាសមនុស្ស ដើម្បីបម្រើការជាមេបញ្ជាការ ឬសមាជិកនាវិកនៃយានអវកាស។

ទោះបីជាពាក្យនេះត្រូវបានរក្សាទុកសម្រាប់អ្នកធ្វើដំណើរអវកាសអាជីពក៏ដោយ ក៏ពេលខ្លះវាត្រូវបានអនុវត្តចំពោះអ្នកណាម្នាក់ដែលធ្វើដំណើរទៅកាន់លំហ រួមទាំងអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ អ្នកនយោបាយ អ្នកកាសែត និងអ្នកទេសចរអវកាស។

នៅសហរដ្ឋអាមេរិក ពាក្យ "astronaut" គឺជាពាក្យកំណត់ដោយទីភ្នាក់ងារ NASA រដ្ឋបាលអាកាសចរណ៍សហព័ន្ធ (FAA) និងយោធា។ លើសពីនេះ ពាក្យនេះក៏រួមបញ្ចូលមនុស្សដែលបានឆ្លងកាត់វគ្គបណ្តុះបណ្តាលហោះហើរអវកាស ដោយមិនចាំបាច់មានបទពិសោធន៍ហោះទៅកាន់លំហពិតប្រាកដនោះឡើយ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ក្រុមអវកាសយានិក NASA ដំបូងចំនួន ១៦ នាក់ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៦៣ ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia អវកាសយានិកភាគច្រើនជាអ្នកដែលត្រូវបានជ្រើសរើសដោយទីភ្នាក់ងារអវកាសជាតិនានា ដូចជា NASA នៃសហរដ្ឋអាមេរិក, Roscosmos នៃរុស្ស៊ី, ទីភ្នាក់ងារអវកាសអឺរ៉ុប (ESA), ទីភ្នាក់ងារអវកាសចិន (CNSA) និងអង្គការដទៃទៀត។

ប្រទេសរុស្ស៊ីប្រើពាក្យ "cosmonaut" ចំណែកចិនប្រើ "taikonaut" សម្រាប់អ្នកធ្វើដំណើរអវកាសរបស់ខ្លួន។

អវកាសយានិកដំបូងភាគច្រើនមានប្រភពមកពីសហរដ្ឋអាមេរិក និងសហភាពសូវៀត (រុស្ស៊ី) ប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃនេះមានអវកាសយានិកមកពីជាង ៤០ ប្រទេស រួមទាំងជប៉ុន កាណាដា ប្រទេសនៅអឺរ៉ុប និងឥណ្ឌា។

ការហ្វឹកហាត់នៅស្ថានីយអវកាសអន្តរជាតិ (ISS) ត្រូវការចំណេះភាសាអង់គ្លេស និងរុស្ស៊ី ដើម្បីសហការជាអន្តរជាតិ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

Yuri Gagarin មនុស្សដំបូងក្នុងលំហ (ឆ្នាំ១៩៦១) ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia មនុស្សដំបូងគេដែលបានធ្វើដំណើរទៅកាន់លំហគឺ Yuri Gagarin នៃសហភាពសូវៀត នៅថ្ងៃទី ១២ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៦១ ជាមួយយាន Vostok 1 ។

ក្រោយមក សហរដ្ឋអាមេរិកបានបញ្ជូន Alan Shepard ទៅកាន់លំហនៅខែឧសភា ឆ្នាំដដែល ដោយប្រើយាន Freedom 7 ។

ស្ត្រីដំបូងក្នុងលំហគឺ Valentina Tereshkova នៃសហភាពសូវៀត ក្នុងឆ្នាំ១៩៦៣។

ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏គួរឱ្យកត់សម្គាល់ផ្សេងទៀតរួមមាន Neil Armstrong ដែលជាមនុស្សដំបូងដើរលើឋានព្រះចន្ទ នៅថ្ងៃទី ២០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៦៩ ក្នុងបេសកកម្ម Apollo 11 របស់ NASA ។

យោងតាម Wikipedia ចាប់ពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៧០ កម្មវិធីអវកាសបានពង្រីកទៅកាន់ប្រទេសដទៃ។ នៅឆ្នាំ១៩៧៨ លោក Vladimír Remek មកពីប្រទេសឆេកូស្លូវ៉ាគី បានក្លាយជាអវកាសយានិកដំបូងដែលមិនមែនជាជនជាតិអាមេរិក ឬសូវៀត។

ចិនបានបញ្ជូនអវកាសយានិកដំបូង Yang Liwei ក្នុងឆ្នាំ២០០៣ ដោយយាន Shenzhou 5 ។

ការសាងសង់ស្ថានីយអវកាសអន្តរជាតិ (ISS) បានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ១៩៩៨ ហើយមានអវកាសយានិករស់នៅជាបន្តបន្ទាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០០ មក។ សព្វថ្ងៃ មានអវកាសយានិកជាង ៥០០ នាក់ដែលបានហោះទៅកាន់លំហ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ត្រាប្រទះសូម៉ាលីឆ្នាំ២០១០ បង្ហាញអវកាសយានិកចិនដំបូង ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia វិស័យអវកាសទាមទារមូលនិធិធំធេងពីរដ្ឋាភិបាល។ ជាឧទាហរណ៍ កម្មវិធី Apollo របស់ NASA បានចំណាយទឹកប្រាក់រាប់ពាន់លានដុល្លារ។

បច្ចុប្បន្ន ក្រុមហ៊ុនឯកជនដូចជា SpaceX និង Blue Origin កំពុងកាត់បន្ថយថ្លៃដើម និងធ្វើឲ្យការធ្វើដំណើរអវកាសកាន់តែមានលទ្ធភាព សូម្បីតែសម្រាប់អ្នកទេសចរអវកាសដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិ។ សំបុត្រសម្រាប់ដំណើរទេសចរណ៍អវកាសអាចមានតម្លៃជាង ៥០ លានដុល្លារក្នុងម្នាក់។

ផ្នែកវប្បធម៌ អវកាសយានិកត្រូវបានចាត់ទុកជាវីរបុរស និងជាតំណាងនៃសមិទ្ធផលមនុស្សជាតិ។ ពួកគេត្រូវបានបង្ហាញនៅលើត្រាប្រទះ រូបសំណាក កាក់ និងភាពយន្តជាច្រើន។ កុមារជាច្រើនជុំវិញពិភពលោកស្រមៃចង់ក្លាយជាអវកាសយានិក ហើយពាក្យ "astronaut" បានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃការរុករក និងវិទ្យាសាស្ត្រ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

អវកាសយានិក Timothy Kopra បន្ទាប់ពីចុះចតពី ISS ឆ្នាំ២០១៦ ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ន អ្នកអាន KhmerPulse គួរដឹងថា វិស័យអវកាសកំពុងមានការរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស។ NASA កំពុងអភិវឌ្ឍកម្មវិធី Artemis ដើម្បីបញ្ជូនអវកាសយានិកត្រឡប់ទៅឋានព្រះចន្ទ ហើយចិនក៏មានស្ថានីយអវកាស Tiangong ផ្ទាល់ខ្លួនដែលកំពុងដំណើរការ។

ក្រុមហ៊ុន SpaceX បានដឹកអវកាសយានិកទៅ ISS ជាទៀងទាត់ ហើយកំពុងសាកល្បងយាន Starship សម្រាប់បេសកកម្មទៅកាន់ភពអង្គារនាពេលអនាគត។

សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ទោះបីជាមិនទាន់មានកម្មវិធីអវកាសផ្ទាល់ខ្លួនក៏ដោយ តែផលប្រយោជន៍នៃបច្ចេកវិទ្យាអវកាសបានជះឥទ្ធិពលដល់ជីវិតប្រចាំថ្ងៃ ដូចជា ការព្យាករអាកាសធាតុ ប្រព័ន្ធ GPS និងទំនាក់ទំនងផ្កាយរណប។ ការបណ្តុះបណ្តាលផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យា (STEM) កំពុងត្រូវបានយកចិត្តទុកដាក់កាន់តែខ្លាំង ដែលអាចជាមូលដ្ឋានសម្រាប់អនាគតរបស់កម្ពុជាក្នុងវិស័យអវកាស។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

NASA បង្ហាញក្រុមអវកាសយានិក Artemis III ត្រួសត្រាយផ្លូវទៅឋានព្រះច័ន្ទ

កាលពីថ្ងៃទី ៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២៦ NASA បានប្រកាសជ្រើសរើសអវកាសយានិក ៤ រូបសម្រាប់បេសកកម្ម Artemis III ដែលនឹងហោះទៅកាន់គន្លងផែនដី ដើម្បីសាកល្បងយានចុះចតឋានព្រះច័ន្ទ និងត្រួសត្រាយផ្លូវសម្រាប់ការចុះចតនៅឆ្នាំ ២០២៨ ។

7 sources · The Guardian, South China Morning Post, Times of India