KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់៦ សីហា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ៦ សីហា ២០២៦

ការទម្លាក់គ្រាប់បែកបរមាណូនៅហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ា និងណាហ្គាសាគី

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ពពកផ្សែងផ្សិតនៅហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ា ក្រោយការបំផ្ទុះ ២-៥ នាទី ប្រភព: Wikipedia

តាមរយៈសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia នៅថ្ងៃទី៦ និងទី៩ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៤៥ សហរដ្ឋអាមេរិកបានទម្លាក់គ្រាប់បែកបរមាណូចំនួនពីរគ្រាប់ គឺ “Little Boy” និង “Fat Man” ទៅលើទីក្រុងហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ា និងណាហ្គាសាគី ប្រទេសជប៉ុន ក្នុងដំណាក់កាលចុងក្រោយនៃសង្គ្រាមលោកលើកទី២។ ការទម្លាក់គ្រាប់បែកនេះបានបណ្ដាលឲ្យមនុស្សស្លាប់ពី ១៥០,០០០ ទៅ ២៤៦,០០០ នាក់ ដែលភាគច្រើនជាជនស៊ីវិល។ វាគឺជាការប្រើប្រាស់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរក្នុងសង្គ្រាមលើកទីមួយ និងតែមួយគត់រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។

ព្រឹត្តិការណ៍នេះកើតឡើងបន្ទាប់ពីសង្គ្រាមនៅអឺរ៉ុបបានបញ្ចប់នៅខែឧសភា ហើយកម្លាំងសម្ព័ន្ធមិត្តបានផ្ដោតទាំងស្រុងទៅលើការបញ្ចប់សង្គ្រាមប៉ាស៊ីហ្វិក។ យោងតាម Wikipedia ការមិនចុះចាញ់របស់ជប៉ុនចំពោះសេចក្ដីថ្លែងការណ៍ Potsdam បាននាំឲ្យមានការសម្រេចប្រើប្រាស់អាវុធថ្មីនេះ ដែលទីបំផុតបានបង្ខំឲ្យចក្រភពជប៉ុនចុះចាញ់នៅថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា និងចុះហត្ថលេខាលើលិខិតចុះចាញ់នៅថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៤៥ បញ្ចប់សង្គ្រាមពិភពលោកជាផ្លូវការ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

កំពង់ផែណាហ្គាសាគី មុនពេលការទម្លាក់គ្រាប់បែកបរមាណូ ប្រភព: Wikipedia

ហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ា ស្ថិតនៅលើដីសណ្ដទន្លេអូថា (Ota) ឆ្នេរសមុទ្រជប៉ុនខាងក្នុង ហើយណាហ្គាសាគីជាទីក្រុងកំពង់ផែដ៏សំខាន់នៅឆ្នេរភាគខាងលិចនៃកោះគីយូស្យូ (Kyushu)។ តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia ទីក្រុងទាំងពីរជាមជ្ឈមណ្ឌលប្រជាជនដ៏សំខាន់ ហើយពលរដ្ឋភាគច្រើនជាជនស៊ីវិលដែលគ្មានការពាក់ព័ន្ធនឹងយោធា។ ក្នុងការវាយប្រហារទាំងពីរលើកនេះ ចំនួនអ្នកស្លាប់សរុបត្រូវបានប៉ាន់ស្មានពី ១៥០,០០០ ទៅ ២៤៦,០០០ នាក់ ដែលធ្វើឲ្យវាក្លាយជាព្រឹត្តិការណ៍មួយដែលមានមនុស្សស្លាប់ច្រើនបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រយោធា។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

លិខិតបញ្ជាឲ្យទម្លាក់គ្រាប់បែកបរមាណូ ប្រភព: Wikipedia

ស្របតាម Wikipedia នៅឆ្នាំចុងក្រោយនៃសង្គ្រាមលោកលើកទី២ សម្ព័ន្ធមិត្តបានរៀបចំផែនការសម្រាប់ការលុកលុយចូលដីគោកជប៉ុន ដែលគេរំពឹងថានឹងបង្កឲ្យមានអ្នកស្លាប់និងរបួសយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់។ មុនពេលនោះ កម្លាំងទ័ពអាកាសសម្ព័ន្ធមិត្តបានធ្វើយុទ្ធនាការទម្លាក់គ្រាប់បែកធម្មតា និងគ្រាប់បែកភ្លើង ដែលបានបំផ្លិចបំផ្លាញទីក្រុងជប៉ុនចំនួន ៦៤ ។ ជំពូកមួយដ៏សំខាន់គឺប្រតិបត្តិការ Meetinghouse ដែលជាការទម្លាក់គ្រាប់បែកភ្លើងលើទីក្រុងតូក្យូនាយប់ថ្ងៃទី៩-១០ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៤៥។ Wikipedia បានកត់សម្គាល់ថា ការវាយប្រហារនោះគឺជាការវាយប្រហារតាមអាកាសដែលមានអ្នកស្លាប់ច្រើនជាងគេបង្អស់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ ហើយបានបង្កការបំផ្លិចបំផ្លាញដោយភ្លើង និងការបាត់បង់ជីវិតច្រើនជាងសូម្បីតែការទម្លាក់គ្រាប់បែកបរមាណូនៅហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ា និងណាហ្គាសាគីទៅទៀត។

នៅខែកក្កដា គម្រោង Manhattan ដែលជាគម្រោងសម្ងាត់កំពូលរបស់សម្ព័ន្ធមិត្ត បានផលិតគ្រាប់បែកបរមាណូពីរប្រភេទ៖ “Little Boy” ដែលជាគ្រាប់បែកប្រភេទបំផ្ទុះដោយកាំភ្លើងប្រើអ៊ុយរ៉ាញ៉ូមសម្បូរ (enriched uranium gun-type) និង “Fat Man” ដែលជាគ្រាប់បែកប្រភេទបំផ្ទុះដោយការសង្កត់ពីក្នុង ប្រើភ្លុយតូញ៉ូម។ ក្រុមទ័ពអាកាសទី ៥០៩ (509th Composite Group) ត្រូវបានបណ្តុះបណ្តាលយ៉ាងពិសេស និងបំពាក់ដោយយន្តហោះទម្លាក់គ្រាប់បែក B-29 Superfortress ប្រភេទ Silverplate ដែលត្រូវបានកែប្រែសម្រាប់បេសកកម្មនេះ ហើយបានដាក់ពង្រាយនៅកោះ Tinian ក្នុងប្រជុំកោះម៉ារៀណា។

នៅថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា សេចក្តីថ្លែងការណ៍ Potsdam របស់សម្ព័ន្ធមិត្តបានអំពាវនាវឲ្យចក្រភពជប៉ុនចុះចាញ់ដោយគ្មានលក្ខខណ្ឌ បើមិនដូច្នោះទេនឹងជួបនូវ “ការបំផ្លាញភ្លាមៗនិងទាំងស្រុង”។ តាម Wikipedia រដ្ឋាភិបាលជប៉ុនបានមិនអើពើនឹងសេចក្ដីព្រមាននេះ។ ជាលទ្ធផល មេដឹកនាំអាមេរិកបានសម្រេចប្រើប្រាស់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។

នៅម៉ោង ៨:១៥ ព្រឹកថ្ងៃទី៦ ខែសីហា យន្តហោះ Enola Gay បានទម្លាក់ “Little Boy” លើហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ា បង្កឲ្យមានការបំផ្លិចបំផ្លាញក្នុងរង្វង់ជាច្រើនគីឡូម៉ែត្រ។ បីថ្ងៃក្រោយមក យន្តហោះ Bockscar បានទម្លាក់ “Fat Man” លើណាហ្គាសាគី។ ការបំផ្ទុះទាំងពីរបានបណ្ដាលឲ្យមនុស្សស្លាប់យ៉ាងច្រើនភ្លាមៗ និងរាប់ម៉ឺននាក់បន្ថែមទៀតបានស្លាប់ដោយសាររបួស និងជំងឺវិទ្យុសកម្មនៅពេលក្រោយ។ ក្រោយការវាយប្រហារលើណាហ្គាសាគី និងការប្រកាសសង្គ្រាមរបស់សហភាពសូវៀតប្រឆាំងជប៉ុននៅថ្ងៃទី៨ ខែសីហា ព្រមទាំងការឈ្លានពានចូលម៉ាន់ជូរី ចក្រភពជប៉ុនបានប្រកាសចុះចាញ់នៅថ្ងៃទី១៥ ខែសីហា។ លិខិតចុះចាញ់ជាផ្លូវការត្រូវបានចុះហត្ថលេខានៅថ្ងៃទី២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៤៥ ដោយបញ្ចប់សង្គ្រាមលោកលើកទី២។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

វិមានសន្តិភាពហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ា (Genbaku Dome) ប្រភព: Wikipedia

ព័ត៌មានពី Wikipedia និងរូបភាពប្រវត្តិសាស្ត្រដែលភ្ជាប់មកជាមួយ បង្ហាញពីការបំផ្លិចបំផ្លាញដ៏មហន្តរាយនៃទីក្រុងទាំងពីរ។ ជាឧទាហរណ៍ រូបថតដ៏ឈឺចាប់ដោយអ្នកថតរូប Yōsuke Yamahata ថតនៅណាហ្គាសាគី បង្ហាញអំពីកុមារដែលត្រូវភ្លើងឆេះ ដែលជាភស្តុតាងនៃភាពឃោរឃៅនៃសង្គ្រាម។ រូបថតទាំងនោះត្រូវបានហាមឃាត់មិនឲ្យផ្សព្វផ្សាយនៅជប៉ុនរហូតដល់ឆ្នាំ១៩៥២។

ក្រោយសង្គ្រាម ទីក្រុងហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ា និងណាហ្គាសាគី ត្រូវបានកសាងឡើងវិញជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចនិងវប្បធម៌ដ៏សំខាន់របស់ជប៉ុន។ ប៉ុន្តែរបួសស្នាមប្រវត្តិសាស្ត្រនៅតែត្រូវបានគេចងចាំតាមរយៈវិមាន និងសារមន្ទីរជាច្រើន។ វិមានសន្តិភាពហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ា (Genbaku Dome) ដែលជាអគារមួយក្នុងចំណោមអគារមួយចំនួនដែលនៅសេសសល់ពីការបំផ្ទុះ ត្រូវបានរក្សាទុកជានិមិត្តរូបនៃសន្តិភាព និងជាការដាស់តឿនដល់មនុស្សជាតិអំពីគ្រោះថ្នាក់នៃអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ស្តូបអនុស្សាវរីយ៍ចំណុចដើមនៃការផ្ទុះនៅណាហ្គាសាគី ប្រភព: Wikipedia

ជារៀងរាល់ឆ្នាំ នៅថ្ងៃទី៦ និងទី៩ ខែសីហា ព្រឹត្តិការណ៍រំលឹកខួបត្រូវបានប្រារព្ធឡើងនៅទូទាំងពិភពលោក ដើម្បីឧទ្ទិសកុសលដល់ជនរងគ្រោះ និងអំពាវនាវឲ្យមានការរំសាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។ ព្រឹត្តិការណ៍ឆ្នាំ១៩៤៥ នៅតែជាមេរៀនដ៏ឈឺចាប់ដែលបង្ហាញពីផលវិបាកដ៏បំផ្លិចបំផ្លាញនៃសង្គ្រាម និងការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យានុយក្លេអ៊ែរ។

ក្នុងបរិបទសកលបច្ចុប្បន្ន ដែលការគំរាមកំហែងដោយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរនៅតែមានវត្តមាន ព័ត៌មានពី Wikipedia បានដើរតួជាប្រភពយោងដ៏មានតម្លៃសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយដើម្បីយល់ពីប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ។ ការសិក្សាអំពីការទម្លាក់គ្រាប់បែកបរមាណូជួយរំលឹកថា សន្តិភាពមិនមែនជារឿងដែលអាចមានដោយស្វ័យប្រវត្តិទេ ហើយទាមទារឲ្យមានការខិតខំឥតឈប់ឈរពីសហគមន៍អន្តរជាតិ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 1 brief

ហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ារំលឹកខួប ៨១ ឆ្នាំគ្រាប់បែកបរមាណូ អភិបាលក្រុងរិះគន់ការស្វះស្វែងរកអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ

នៅក្នុងពិធីរំលឹកខួប ៨១ ឆ្នាំនៃការទម្លាក់គ្រាប់បែកបរមាណូលើទីក្រុងហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ា នាយករដ្ឋមន្ត្រីជប៉ុន Sanae Takaichi បានចូលរួមជាលើកដំបូង និងបានប្រកាសអំពីវិធីសាស្ត្រជាក់ស្តែងឆ្ពោះទៅរកពិភពលោកដែលគ្មានការប្រើប្រាស់អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។

3 sources · The Hindu, The Straits Times, The Japan Times