ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមការរាយការណ៍របស់ សព្វវចនាធិប្បាយវីគីភីឌា ការដេញថ្លៃគឺជាដំណើរការនៃការទិញ និងលក់ទំនិញ ឬសេវាកម្ម ដោយការផ្តល់ជូនសម្រាប់ដាក់តង្គ (bids) ហើយបន្ទាប់មកលក់ឱ្យអ្នកដែលដាក់តង្គខ្ពស់បំផុត ឬទិញពីអ្នកដាក់តង្គទាបបំផុត។ មានករណីលើកលែងមួយចំនួនចំពោះនិយមន័យនេះ ដែលត្រូវបានពិពណ៌នានៅក្នុងផ្នែកស្តីពីប្រភេទផ្សេងៗនៃការដេញថ្លៃ។ សាខានៃទ្រឹស្តីសេដ្ឋកិច្ចដែលទាក់ទងនឹងប្រភេទការដេញថ្លៃ និងឥរិយាបថរបស់អ្នកចូលរួមក្នុងការដេញថ្លៃ ត្រូវបានគេហៅថា ទ្រឹស្តីការដេញថ្លៃ (Auction Theory)។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ការដេញថ្លៃត្រូវបានធ្វើឡើងនៅទូទាំងពិភពលោក ដោយមានទម្រង់ និងទំនៀមទម្លាប់ខុសៗគ្នាស្របតាមតំបន់។ រូបថតពីវីគីភីឌាបង្ហាញពីអ្នកដេញថ្លៃអចលនទ្រព្យម្នាក់កំពុងធ្វើការដេញថ្លៃនៅទីក្រុងមិលប៊ន រដ្ឋវីកតូរីយ៉ា ប្រទេសអូស្ត្រាលី។ អ្នកដេញថ្លៃ (Auctioneer) គឺជាតួអង្គស្នូលនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះ ដោយដឹកនាំការដាក់តង្គ និងប្រកាសអ្នកឈ្នះ។ អ្នកចូលរួមរួមមានអ្នកដាក់តង្គ (Bidders) ដែលអាចជាបុគ្គលឯកជន ក្រុមហ៊ុន ឬស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាល។ ទីតាំងផ្សេងទៀតរួមមានការដេញថ្លៃនៅទីក្រុងអូអ៊ូលូ (Oulu) ប្រទេសហ្វាំងឡង់ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៦២ ដែលអ្នកដេញថ្លៃកំពុងដេញថ្លៃអំពូលតុមួយ និងការដេញថ្លៃផ្លែឈើបែបឌុច (Dutch auction) នៅប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៧។ នៅតំបន់អាស៊ី ការដេញថ្លៃត្រីតូណានៅផ្សារស៊ូគីជី (Tsukiji) ក្នុងទីក្រុងតូក្យូ ប្រទេសជប៉ុន គឺជាទស្សនីយភាពប្រចាំថ្ងៃដ៏ល្បីល្បាញ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិនៃការដេញថ្លៃអាចតាមដានបានរហូតដល់សម័យបុរាណ។ គំនូរមួយពីឆ្នាំ ១៨៧៥ ដោយ Edwin Long ដែលមានឈ្មោះថា "The Babylonian Marriage Market" បង្ហាញពីការអនុវត្តដំបូងនៃការដេញថ្លៃ ដែលស្ត្រីវ័យក្មេងត្រូវបានដេញថ្លៃសម្រាប់អាពាហ៍ពិពាហ៍ នៅសម័យបាប៊ីឡូន។ នៅអឺរ៉ុប ផ្ទះដេញថ្លៃធំៗដូចជា Christie's បានបង្កើតឡើងនៅទីក្រុងឡុងដ៍ ហើយត្រូវបានពិពណ៌នានៅក្នុងគំនូរកំប្លែងរបស់ James Gillray នៅឆ្នាំ ១៧៩៦ ដែលបង្ហាញពីការដេញថ្លៃវត្ថុសិល្បៈ។ រូបភាពពីវីគីភីឌាខាងលើបង្ហាញពីសាលដេញថ្លៃរបស់ Christie's នៅដើមសតវត្សរ៍ទី ១៩។ នៅចុងសតវត្សរ៍ដដែល សាលដេញថ្លៃ Hôtel Drouot នៅទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង ក៏ជាមជ្ឈមណ្ឌលដ៏សំខាន់ ដូចដែលបានឃើញក្នុងគំនូររបស់ Albert Bettannier។ ការដេញថ្លៃក៏ធ្លាប់ត្រូវបានប្រើប្រាស់សម្រាប់ការលក់ទាសករផងដែរ ដូចបង្ហាញដោយរូបគំនូរ "A Slave Auction" ទោះជាការអនុវត្តនេះត្រូវបានបញ្ឈប់និងរិះគន់ជាសកលយ៉ាងណាក៏ដោយ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ការដេញថ្លៃមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងលើសេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌សព្វថ្ងៃ។ នៅក្នុងវិស័យសិល្បៈ ការដេញថ្លៃបានបង្កើតកំណត់ត្រាពិភពលោកជាច្រើន។ ឧទាហរណ៍ នៅឆ្នាំ ២០០៥ ផើងសេរ៉ាមិចចិនពីសតវត្សរ៍ទី ១៤ ត្រូវបានលក់ដោយ Christie's ក្នុងទីក្រុងឡុងដ៍ ក្នុងតម្លៃ ១៦ លានផោន (ប្រហែល ២៨ លានដុល្លារអាមេរិក) ដែលជាកំណត់ត្រាពិភពលោកសម្រាប់ស្នាដៃសេរ៉ាមិចណាមួយ។ នៅឆ្នាំ ២០០៧ រូបចម្លាក់សំរិទ្ធសម័យរ៉ូមនៃ 'Artemis and the Stag' ត្រូវបានដេញថ្លៃនៅ Sotheby's ក្នុងទីក្រុងញូវយ៉ក សហរដ្ឋអាមេរិក ក្នុងតម្លៃ ២៨.៦ លានដុល្លារអាមេរិក លើសពីការប៉ាន់ស្មាន ហើយនៅពេលនោះបង្កើតកំណត់ត្រាជារូបចម្លាក់ថ្លៃបំផុត និងជាវត្ថុសម័យបុរាណដែលត្រូវបានដេញថ្លៃក្នុងតម្លៃខ្ពស់បំផុត។ ការដេញថ្លៃក៏ដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងទីផ្សារទំនិញប្រចាំថ្ងៃដូចជា ការដេញថ្លៃរោមចៀមនៅ Newcastle រដ្ឋ New South Wales ប្រទេសអូស្ត្រាលី ការលក់សាច់គោនៅ Walcha និងការដេញថ្លៃត្រីតូណានៅផ្សារ Tsukiji ក្នុងទីក្រុងតូក្យូ ប្រទេសជប៉ុន។ រូបថតពីវីគីភីឌាបង្ហាញអំពីបន្ទប់អ្នកទិញរោមចៀម និងការដេញថ្លៃត្រីនៅហាវ៉ៃ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីសារៈសំខាន់នៃយន្តការនេះក្នុងសង្វាក់ផ្គត់ផ្គង់ស្បៀង។ តាមវីគីភីឌា ទ្រឹស្តីការដេញថ្លៃ ដែលជាផ្នែកមួយនៃទ្រឹស្តីសេដ្ឋកិច្ច សិក្សាពីឥរិយាបថរបស់អ្នកដាក់តង្គ និងរបៀបដែលប្រភេទការដេញថ្លៃផ្សេងៗនាំឱ្យលទ្ធផលខុសគ្នា។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងបរិបទសកលបច្ចុប្បន្ន ការដេញថ្លៃនៅតែជាឧបករណ៍ដ៏មានប្រសិទ្ធភាពសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលនិងអាជីវកម្ម។ រូបថតពីវីគីភីឌាបង្ហាញពីញញួរដែកដែលបានប្រើក្នុងការដេញថ្លៃសេវាអនាម័យនៅរដ្ឋ Rio de Janeiro ប្រទេសប្រេស៊ីល នៅឆ្នាំ ២០២១ ដែលជាឧទាហរណ៍នៃការប្រើប្រាស់ការដេញថ្លៃសម្រាប់គម្រោងសាធារណៈ។ នៅសហរដ្ឋអាមេរិក តារាងបំណុលពន្ធលើអចលនទ្រព្យដូចជានៅ Pima County រដ្ឋអារីហ្សោណា ត្រូវបានដេញថ្លៃដោយរតនាគារខោនធី។ ផ្ទះដេញថ្លៃបែបប្រពៃណីដូចជា Duo Yun Xuan នៅម៉ាឡាកា ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ក៏នៅតែបន្តដំណើរការ។ ទម្រង់នៃការដេញថ្លៃនៅតែជាមធ្យោបាយដ៏សំខាន់មួយក្នុងការចែកចាយធនធាន និងកំណត់តម្លៃនៅក្នុងសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារ។