អោងសាន ស៊ូជី
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
អោងសាន ស៊ូជី (Aung San Suu Kyi) គឺជាអ្នកនយោបាយ អ្នកការទូត និងអ្នកនិពន្ធជនជាតិភូមា ដែលធ្លាប់កាន់តំណែងជាទីប្រឹក្សាជាតិ (State Counsellor) និងរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ចាប់ពីឆ្នាំ ២០១៦ ដល់ឆ្នាំ ២០២១។ តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia នាងត្រូវបានគេពិពណ៌នាយ៉ាងទូលំទូលាយថាជាមេដឹកនាំជាក់ស្តែងនៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាក្នុងអំឡុងពេលនោះ។
នាងគឺជាបុគ្គលនយោបាយលេចធ្លោបំផុតម្នាក់នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ក្នុងរយៈពេលបីទសវត្សរ៍ចុងក្រោយ ដោយបានទទួលរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាពឆ្នាំ ១៩៩១ សម្រាប់ការតស៊ូដោយអហិង្សាប្រឆាំងនឹងរបបយោធា។ Wikipedia រាយការណ៍ថា នាងបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការផ្លាស់ប្តូរប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាពីរបបយោធាទៅជាប្រជាធិបតេយ្យដោយផ្នែកក្នុងទសវត្សរ៍ ២០១០។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
អោងសាន ស៊ូជី ជាជនជាតិភូមា និងជាកូនស្រីរបស់លោកអោងសាន ដែលជាវីរបុរសឯករាជ្យភាពនៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា។ នាងបាននិយាយភាសាភូមាជាភាសាកំណើត និងភាសាអង់គ្លេសយ៉ាងស្ទាត់ជំនាញ ដោយសារពេលដែលនាងបានទទួលការសិក្សានៅក្រៅប្រទេសរយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍មុនពេលត្រឡប់មកប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាវិញ។
តាម Wikipedia នាងតំណាងឲ្យមណ្ឌលបោះឆ្នោតខាវមូ (Kawhmu) នៅក្នុងតំបន់យ៉ាំងហ្គូន ក្នុងអំឡុងការបោះឆ្នោតបំពេញកៅអីទទេឆ្នាំ ២០១២ ដែលជាជោគជ័យដ៏សំខាន់នៃគណបក្សរបស់នាង។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia អោងសាន ស៊ូជី បានដើរតួជាអគ្គលេខាធិការនៃគណបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ (National League for Democracy ឬ NLD) ចាប់តាំងពីការបង្កើតគណបក្សនេះក្នុងឆ្នាំ ១៩៨៨។ នៅពេលនោះប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់របបយោធា ហើយចលនាប្រជាធិបតេយ្យត្រូវបានគេបង្ក្រាបយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។
នៅឆ្នាំ ១៩៩១ នាងបានទទួលរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាព ក្នុងពេលដែលនាងកំពុងស្ថិតក្នុងការឃុំខ្លួននៅផ្ទះ។ ការឃុំខ្លួននេះបានបន្តអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ ហើយបានធ្វើឲ្យនាងក្លាយជានិមិត្តរូបអន្តរជាតិនៃការតស៊ូរកប្រជាធិបតេយ្យដោយអហិង្សា។ Wikipedia ក៏រាយការណ៍ផងដែរថា នាងបានចុះឈ្មោះជាប្រធានគណបក្ស NLD ក្នុងអំឡុងពេលគណបក្សស្របច្បាប់ ចាប់ពីឆ្នាំ ២០១១ ដល់ឆ្នាំ ២០២៣។
ក្រោយការផ្តល់សេរីភាព និងជោគជ័យនៃ NLD ក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ ២០១៥ នាងបានឡើងកាន់តំណែងជាទីប្រឹក្សាជាតិក្នុងឆ្នាំ ២០១៦ ដែលជាតំណែងថ្មីដែលបង្កើតឡើងពិសេសសម្រាប់នាង ដោយសារតែរដ្ឋធម្មនុញ្ញហាមឃាត់នាងពីការកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតី។
តួនាទី និងវប្បធម៌នយោបាយ
ប្រភព: Wikipedia
ក្នុងកំឡុងពេលកាន់តំណែង អោងសាន ស៊ូជី បានជួបជាមួយមេដឹកនាំពិភពលោកជាច្រើន រួមមានអតីតប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក Barack Obama និងអតីតរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស Hillary Clinton នាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា Narendra Modi និងមេដឹកនាំអាស៊ានដទៃទៀត។ ការទទួលឋានៈជាអ្នកការទូតរបស់នាងបានរួមចំណែកដល់ការបើកចំហប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាទៅកាន់ពិភពលោកខាងក្រៅ បន្ទាប់ពីភាពឯកោអស់ជាច្រើនទសវត្សរ៍។
ក៏ប៉ុន្តែ កេរ្តិ៍ឈ្មោះអន្តរជាតិរបស់នាងបានធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំង ក្រោយពីវិបត្តិរ៉ូហ៊ីងយ៉ានៅរដ្ឋរ៉ាខាញ ដែលនាងត្រូវបានគេរិះគន់ចំពោះការមិនការពារជនជាតិភាគតិចមូស្លីម។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
នៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២១ កងទ័ពមីយ៉ាន់ម៉ាបានធ្វើរដ្ឋប្រហារ និងបានចាប់ខ្លួនអោងសាន ស៊ូជី ដែលបញ្ចប់រយៈពេលប្រាំឆ្នាំនៃរដ្ឋាភិបាលស៊ីវិល។ តាម Wikipedia នាងត្រូវបានគេចោទប្រកាន់ និងផ្តន្ទាទោសក្រោមបទចោទជាច្រើន ហើយបច្ចុប្បន្ននាងនៅតែស្ថិតក្នុងការឃុំឃាំង។
សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ រឿងរ៉ាវរបស់អោងសាន ស៊ូជី មានសារៈសំខាន់ ដោយសារតែមីយ៉ាន់ម៉ាគឺជាសមាជិកអាស៊ានដ៏សំខាន់មួយ ហើយវិបត្តិនយោបាយនៅទីនោះបានជះឥទ្ធិពលដល់ស្ថិរភាពតំបន់ ការ
អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ
អោង សាន ស៊ូជី ត្រូវបានផ្លាស់ពីពន្ធនាគារទៅឃុំខ្លួននៅផ្ទះ
រដ្ឋាភិបាលយោធាមីយ៉ាន់ម៉ា បានផ្លាស់អតីតមេដឹកនាំស៊ីវិល អោង សាន ស៊ូជី ពីពន្ធនាគារទៅឃុំខ្លួននៅផ្ទះ បន្ទាប់ពីនាងត្រូវឃុំខ្លួនអស់រយៈពេលជិត ៥ ឆ្នាំ ចាប់តាំងពីរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ ២០២១។