ប្រធានបទ

គ្រោះថ្នាក់អាកាសចរណ៍ និងឧប្បត្តិហេតុអាកាសចរណ៍

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

យន្តហោះ PenAir Flight 3296 ក្រោយធ្លាក់ពេលចុះចតឆ្នាំ២០១៩ ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា គ្រោះថ្នាក់អាកាសចរណ៍ (Aviation accident) គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ដែលកើតឡើងក្នុងអំឡុងពេលប្រតិបត្តិការយន្តហោះ ហើយបណ្តាលឲ្យមានការរងរបួសធ្ងន់ មរណភាព ឬការបំផ្លិចបំផ្លាញយ៉ាងធំ។ រីឯឧប្បត្តិហេតុអាកាសចរណ៍ (Aviation incident) គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ប្រតិបត្តិការណាមួយដែលគំរាមកំហែងដល់សុវត្ថិភាព ប៉ុន្តែមិនឈានដល់កម្រិតធ្ងន់ធ្ងរដូចគ្រោះថ្នាក់។ គោលដៅចំបងនៃសុវត្ថិភាពអាកាសចរណ៍ គឺការបង្ការទាំងគ្រោះថ្នាក់ និងឧប្បត្តិហេតុ ដោយប្រើប្រាស់វិធានការបច្ចេកទេស នីតិវិធី និងការបណ្តុះបណ្តាល។

វិគីភីឌាក៏បានរៀបរាប់ថា លក្ខខណ្ឌអាកាសធាតុអាក្រក់ ដូចជា ភាពច្របូកច្របល់នៃខ្យល់ ព្យុះផ្គរ ការកកលើផ្ទៃយន្តហោះ និងការមើលឃើញទាប គឺជាកត្តារួមចំណែកដ៏ធំក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រគ្រោះថ្នាក់អាកាសចរណ៍ទូទាំងសកលលោក។ ឧទាហរណ៍ថ្មីៗនេះ យន្តហោះ PenAir Flight 3296 បានធ្លាក់ពេលចុះចតនៅឆ្នាំ២០១៩ ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាពពីវិគីភីឌា ដែលជាការឆ្លុះបញ្ចាំងពីផលវិបាកដែលអាចកើតឡើងបានសូម្បីតែក្នុងប្រតិបត្តិការជើងហោះហើរធម្មតា។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ក្រុមអ្នកស៊ើបអង្កេតគ្រោះថ្នាក់អាកាសចរណ៍ពីក្រុមប្រឹក្សាអាកាសចរស៊ីវិលសហរដ្ឋអាមេរិក ប្រហែលឆ្នាំ១៩៦៥ ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា គ្រោះថ្នាក់អាកាសចរណ៍មិនស្គាល់ព្រំដែនប្រទេសនោះទេ។ ចំនួនជើងហោះហើរ និងអ្នកដំណើររាប់លាននាក់ក្នុងមួយថ្ងៃ បានភ្ជាប់តំបន់ភូមិសាស្ត្រចម្រុះគ្នា ចាប់ពីអាមេរិកខាងជើង អឺរ៉ុប អាស៊ី រហូតដល់អាហ្វ្រិក។ ជាលទ្ធផល ការស៊ើបអង្កេត និងការការពារគ្រោះថ្នាក់ទាមទារកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិយ៉ាងជិតស្និទ្ធ។ ប្រជាជនដែលពាក់ព័ន្ធក្នុងវិស័យអាកាសចរណ៍មានច្រើនប្រភេទ រួមទាំងអ្នកបើកបរ អ្នកបម្រើការលើយន្តហោះ វិស្វករ និងអ្នកស៊ើបអង្កេតសុវត្ថិភាព។

រូបថតពីវិគីភីឌានេះ បង្ហាញក្រុមអ្នកស៊ើបអង្កេតគ្រោះថ្នាក់របស់ក្រុមប្រឹក្សាអាកាសចរស៊ីវិល (Civil Aeronautics Board) នៃសហរដ្ឋអាមេរិក នាប្រហែលឆ្នាំ១៩៦៥ ដឹកនាំដោយលោក Bobbie R. Allen។ រូបភាពនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីតួនាទីដ៏សំខាន់របស់មនុស្សក្នុងការរកមូលហេតុ និងការដាក់ចេញវិធានការបង្ការ។ សព្វថ្ងៃ ប្រទេសជាច្រើនមានស្ថាប័នស្រដៀងគ្នា ដើម្បីធានាសុវត្ថិភាពអាកាសចរណ៍ជាតិ និងអន្តរជាតិ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ការក្លែងធ្វើក្រាហ្វិកកុំព្យូទ័រនៃគ្រោះថ្នាក់ Tenerife ដែលយន្តហោះ KLM Flight 4805 (ស្តាំ) ជិតបុកជាមួយ Pan Am Flight 1736 (ឆ្វេង) ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃគ្រោះថ្នាក់អាកាសចរណ៍ចាប់ផ្តើមតាំងពីសម័យដំបូងនៃការហោះហើរ។ នៅពាក់កណ្តាលសតវត្សទី២០ ការបង្កើតស្ថាប័នដូចជា CAB បានជំរុញឲ្យមានការសិក្សាជាប្រព័ន្ធអំពីមូលហេតុគ្រោះថ្នាក់ ដែលនាំទៅរកការកែលម្អស្តង់ដារសុវត្ថិភាពបន្តិចម្តងៗ។ ព្រឹត្តិការណ៍ធំៗជាច្រើនបានបន្សល់ទុកស្លាកស្នាមក្នុងវិស័យនេះ។

គ្រោះថ្នាក់ដ៏គួរឲ្យចងចាំមួយ គឺនៅអាកាសយានដ្ឋាន Tenerife ប្រទេសអេស្ប៉ាញ ដែលយន្តហោះ Boeing 747 ពីរគ្រឿងបានបុកគ្នាលើផ្លូវរត់។ រូបភាពក្លែងធ្វើពីវិគីភីឌាខាងលើ បង្ហាញពីពេលវិនាទីមុនការបុកគ្នា ដោយប្រើក្រាហ្វិកកុំព្យូទ័រដើម្បីដកអ័ព្ទខ្លះចេញ ឲ្យឃើញយន្តហោះ KLM Flight 4805 និង Pan Am Flight 1736 កាន់តែច្បាស់។ គ្រោះថ្នាក់នេះ រួមជាមួយករណីធំៗផ្សេងទៀតដូចជា ការធ្លាក់យន្តហោះ Japan Airlines Flight 123 (Boeing 747 លេខសម្គាល់ JA8119 យោងតាមរូបថតពីវិគីភីឌា) និងការផ្ទុះនៅលើអាកាសនៃជើងហោះហើរ TWA Flight 800 (ដែលត្រូវបានកសាងបំណែកឡើងវិញដូចរូបថតពីវិគីភីឌា) បានជំរុញឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូរយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការរចនាយន្តហោះ និងប្រព័ន្ធសុវត្ថិភាព។

ចាប់តាំងពីអំឡុងទសវត្សឆ្នាំ១៩៨០ អង្គការ NASA និង FAA ក៏បានធ្វើការសាកល្បង Controlled Impact Demonstration នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៨៤ ដូចបានឃើញក្នុងរូបថតមួយទៀតពីវិគីភីឌា ដើម្បីសិក្សាពីឥរិយាបថនៃការធ្លាក់ និងការឆេះ ដែលនាំឲ្យមានការកែលម្អឥន្ធនៈ និងការរចនាកាប៊ីន។ ការសិក្សាពីគ្រោះថ្នាក់ទាំងនេះបានកែប្រែឧស្សាហកម្មអាកាសចរណ៍ឲ្យមានសុវត្ថិភាពជាងមុនជាលំដាប់។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ជើងហោះហើរ United Airlines Flight 175 បុកអគារ World Trade Center ខាងត្បូង ថ្ងៃទី១១ ខែកញ្ញា ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានគូសបញ្ជាក់ថា ផលប៉ះពាល់នៃគ្រោះថ្នាក់អាកាសចរណ៍មិនត្រឹមតែលើសុវត្ថិភាពប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងលើសេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌ផងដែរ។ ការបាត់បង់យន្តហោះ ការស៊ើបអង្កេត និងការផ្តល់សំណងដល់ជនរងគ្រោះ អាចធ្វើឲ្យក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ខាតបង់យ៉ាងធំធេង។ ជាងនេះទៅទៀត ទេសចរណ៍ និងទំនុកចិត្តសាធារណៈអាចធ្លាក់ចុះយ៉ាងខ្លាំងក្រោយពេលមានគ្រោះថ្នាក់ធំ ដែលជះឥទ្ធិពលដល់សេដ្ឋកិច្ចជាតិផងដែរ។

ខាងផ្នែកវប្បធម៌ ព្រឹត្តិការណ៍វាយប្រហារភេរវកម្មថ្ងៃទី១១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០០១ ដែលរូបភាពខាងលើពីវិគីភីឌាបង្ហាញយន្តហោះ United Airlines Flight 175 កំពុងបុកអគារ World Trade Center បានបង្កឲ្យមានការផ្លាស់ប្តូររបបសុវត្ថិភាពអាកាសចរណ៍ទូទាំងពិភពលោកជារៀងរហូត។ វាក៏បានបង្កឲ្យមានការភ័យខ្លាចក្នុងការហោះហើរក្នុងចំណោមប្រជាជន និងជះឥទ្ធិពលដល់ភាពយន្ត អក្សរសាស្ត្រ និងរបៀបរបបនៃការធ្វើដំណើរ។ លើសពីនេះ ការស៊ើបអង្កេតខ្នាតធំដូចជាករណី TWA Flight 800 ដែលត្រូវកសាងបំណែកយន្តហោះឡើងវិញ (ដូចរូបភាពពីវិគីភីឌា) បានបង្ហាញថា ដំណើរការស្វែងរកមូលហេតុអាចត្រូវការធនធានច្រើន ដែលធ្វើឲ្យសាធារណជនចាប់អារម្មណ៍ និងពង្រឹងតួនាទីរបស់អ្នកសារព័ត៌មានក្នុងការតាមដានរឿងរ៉ាវទាំងនេះ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

បំណែកយន្តហោះ British Airways Flight 38 ក្រោយធ្លាក់នៅអាកាសយានដ្ឋាន London Heathrow ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា គ្រោះថ្នាក់ និងឧប្បត្តិហេតុអាកាសចរណ៍នៅតែជាបញ្ហាប្រឈមសម្រាប់សហគមន៍អន្តរជាតិក្នុងសតវត្សទី២១។ ការប្រើប្រាស់បច្ចេកវិទ្យាទំនើប ជាពិសេសឧបករណ៍ថតទិន្នន័យហោះហើរ (ប្រអប់ខ្មៅ) បានក្លាយជាឧបករណ៍សំខាន់ក្នុងការកំណត់មូលហេតុនៃការធ្លាក់។ ឧទាហរណ៍ ការរកឃើញប្រអប់ខ្មៅរបស់យន្តហោះ Gol Transportes Aéreos Flight 1907 ដែលបានធ្លាក់កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០០៦ ដោយបុគ្គលិកកងទ័ពជើងអាកាសប្រេស៊ីល (យោងតាមរូបថតពីវិគីភីឌា) បានអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកស៊ើបអង្កេតយល់ដឹងពីអ្វីដែលបានកើតឡើងនៅក្នុងវិនាទីចុងក្រោយ។

ក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន គ្រោះថ្នាក់ដូចជា British Airways Flight 38 ដែល Boeing 777 បានធ្លាក់ខ្លីពីផ្លូវរត់នៅព្រលានយន្តហោះ Heathrow ទីក្រុងឡុងដ៍ (ដូចរូបភាពពីវិគីភីឌាបង្ហាញ) បានរំឭកថា សូម្បីតែយន្តហោះជំនាន់ថ្មី និងនៅព្រលានធំបំផុតរបស់ពិភពលោក ក៏មិនអាចគេចផុតពីហានិភ័យដែរ។ ការវិភាគករណីទាំងនេះជាបន្តបាននាំទៅដល់ការធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពស្តង់ដារសុវត្ថិភាព ការកែលម្អប្រព័ន្ធព្រមាន និងការបណ្តុះបណ្តាលដល់អ្នកបើកបរអំពីស្ថានភាពអាសន្ន។ សារៈសំខាន់នៃការស៊ើបអង្កេតហ្មត់ចត់ និងការចែករំលែកព័ត៌មានរវាងប្រទេសនានា គឺជាមេរៀនដ៏សំខាន់សម្រាប់ពិភពលោកដែលកាន់តែពឹងផ្អែកលើអាកាសចរណ៍។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

កាំងកង់មុខយន្តហោះ Lufthansa របើកធ្លាក់នៅហ្វ្រែងហ្វើត បណ្តាលឲ្យបុគ្គលិកជាច្រើនរងរបួស
ពិភពលោក

កាំងកង់មុខយន្តហោះ Lufthansa របើកធ្លាក់នៅហ្វ្រែងហ្វើត បណ្តាលឲ្យបុគ្គលិកជាច្រើនរងរបួស

ក្រុមហ៊ុន Lufthansa បានឱ្យដឹងថា បុគ្គលិកខ្លួនជាច្រើននាក់បានរងរបួស នៅពេលយន្តហោះ Boeing 787-9 Dreamliner បានរបើកកាំងកង់ខាងមុខ ខណៈចតនៅអាកាសយានដ្ឋានហ្វ្រែងហ្វើត ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ កាលពីថ្ងៃទី ៤ មិថុនា។

៥ មិថុនា ២០២៦