ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃការហោះហើរមានរយៈពេលជាងពីរពាន់ឆ្នាំ។ ចំណុចចាប់ផ្តើមគឺការបង្កើតថ្មីដំបូងៗ ដូចជាខ្លែង និងការប៉ុនប៉ងលោតពីប៉ម ហើយចំណុចចុងក្រោយគឺការហោះហើរលើសល្បឿនសំឡេង និងលឿនជាងនោះទៀត (supersonic និង hypersonic) ដោយយន្តហោះហ្សែតដែលប្រើថាមពល និងធ្ងន់ជាងខ្យល់។

វិគីភីឌា រាយការណ៍ថា ការលេងខ្លែងនៅក្នុងប្រទេសចិន ដែលមានតាំងពីរាប់រយឆ្នាំមុនគ្រិស្តសករាជ ត្រូវបានចាត់ទុកជាឧទាហរណ៍ដំបូងបំផុតនៃការហោះហើរដែលបង្កើតដោយមនុស្ស។ នៅសតវត្សរ៍ទី ១៥ លេអូណាដូ ដា វិនស៊ី បានរចនាគ្រឿងហោះហើរជាច្រើន ដែលរួមបញ្ចូលគោលការណ៍អាកាសចរណ៍ ប៉ុន្តែគំរូទាំងនោះមិនអាចដំណើរការបាន ដោយសារដែនកំណត់នៃចំណេះដឹងសម័យនោះ។

ដូច្នេះ អាកាសចរណ៍មិនមែនជាការរកឃើញតែមួយពេលនោះទេ ប៉ុន្តែជាលទ្ធផលនៃការសាកល្បងរាប់រយឆ្នាំ ពីបាឡុង និងយន្តហោះរអិល រហូតដល់យន្តហោះហ្សែត។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា គំនិត និងការសាកល្បងអាកាសចរណ៍បានកើតឡើងនៅតំបន់ជាច្រើនលើពិភពលោក មិនមែននៅប្រទេសតែមួយទេ។ ប្រទេសចិនជាដែនដីនៃការលេងខ្លែងដំបូង។ អ៊ីតាលីជាកន្លែងរបស់ លេអូណាដូ ដា វិនស៊ី និងជាកន្លែងដែល Enrico Forlanini បានបង្កើតឧទ្ធម្ភាគចក្រពិសោធន៍នៅឆ្នាំ ១៨៧៧ ដែលបច្ចុប្បន្នដាក់តាំងនៅសារមន្ទីរវិទ្យាសាស្ត្រ និងបច្ចេកវិទ្យានៅទីក្រុងមីឡាន។

បារាំងជាមជ្ឈមណ្ឌលដំបូងនៃការហោះហើរ ដោយមានបាឡុង L'Intrépide, យន្តហោះ Albatros II របស់ Jean-Marie Le Bris, ម៉ូដែល Planophore របស់ Alphonse Pénaud, យន្តហោះរបស់ Victor Tatin និង Avion III របស់ Clément Ader។ ចក្រភពអង់គ្លេសមាន John Stringfellow ជាមួយយន្តហោះ Ariel។ អាល្លឺម៉ង់មាន Otto Lilienthal និងក្រោយមកយន្តហោះស្លាបតែមួយ Taube។ សហរដ្ឋអាមេរិកមាន Samuel Pierpont Langley និងបងប្អូនរ៉ាយ (Wright brothers)។ ប្រេស៊ីលមាន Alberto Santos-Dumont ដែលហោះហើរលើទីក្រុងប៉ារីស។

ក្នុងចំណោមបុគ្គលសំខាន់ៗ វិគីភីឌាបានរំលេច Sabiha Gökçen ថាជាអ្នកបើកយន្តហោះចម្បាំងស្ត្រីដំបូងគេ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ការហោះហើរជាក្តីស្រមៃដ៏យូរលង់របស់មនុស្ស។ អត្ថបទវិគីភីឌារួមមានរូបភាពពីទេវកថាក្រិក ដែលបង្ហាញ Daedalus កំពុងធ្វើស្លាបឱ្យ Icarus។ ការប៉ុនប៉ងជាក់ស្តែងបានចាប់ផ្តើមពីខ្លែងនៅចិន និងការលោតពីប៉ម មុនពេលឈានដល់ការរចនារបស់ លេអូណាដូ ដា វិនស៊ី នៅសតវត្សរ៍ទី ១៥ ដែលមិនអាចដំណើរការបាន ដោយសារចំណេះដឹងបច្ចេកទេសនៅសម័យនោះ។

នៅសតវត្សរ៍ទី ១៨ និង ១៩ ការហោះហើរបានឈានមួយជំហានម្តងៗ។ តាមវិគីភីឌា បាឡុងអង្កេតការណ៍របស់បារាំងឈ្មោះ L'Intrépide ពីឆ្នាំ ១៧៩៦ គឺជាឧបករណ៍ហោះហើរដែលនៅគង់វង្សចាស់ជាងគេបំផុត ហើយបច្ចុប្បន្នរក្សាទុកនៅសារមន្ទីរប្រវត្តិសាស្ត្រកងទ័ពនៅទីក្រុងវីយែន។ គំនូររចនា "ឆ័ត្រយោងអាចបញ្ជាបាន" មានតាំងពីឆ្នាំ ១៨៥២។ យន្តហោះស្លាបតែមួយរបស់ Félix du Temple ឆ្នាំ ១៨៧៤ និងយន្តហោះរបស់ Victor Tatin ឆ្នាំ ១៨៧៩ បានបង្ហាញពីលទ្ធភាពនៃការហោះហើរដែលគ្រប់គ្រងបាន។ នៅថ្ងៃទី ២៥ កញ្ញា ១៨៨៥ នាវាអាកាស La France បានហោះជារង្វង់បិទជិតជាលើកដំបូង ក្រោមការបញ្ជារបស់ Commandant P. Renard។ រូបថតរបស់ Otto Lilienthal នៅថ្ងៃទី ២៩ ឧសភា ១៨៩៥ និងយន្តហោះ Avion III របស់ Clément Ader ឆ្នាំ ១៨៩៧ បង្ហាញពីការខិតខំប្រឹងប្រែងនៅចុងសតវត្សរ៍។

នៅដើមសតវត្សរ៍ទី ២០ ថ្ងៃទី ៧ តុលា ១៩០៣ យន្តហោះ Aerodrome របស់ Langley បានបរាជ័យលើកដំបូងលើដងទន្លេ Potomac។ បន្ទាប់មក យន្តហោះ Wright Flyer ត្រូវបានកត់ត្រាថាជាការហោះហើរយូរអង្វែងដំបូងដោយយន្តហោះដែលប្រើថាមពល និងគ្រប់គ្រងបាន។ ឆ្នាំ ១៩០៨ យន្តហោះ Wright Military Flyer ត្រូវបានដឹកជញ្ជូនដោយរទេះទៅកាន់ Fort Myer ហើយឆ្នាំ ១៩០៩ Alberto Santos-Dumont បានហោះយន្តហោះ Demoiselle លើទីក្រុងប៉ារីស។ មុនសង្គ្រាមលោកលើកទី ១ យន្តហោះ Nieuport IV ត្រូវបានកងទ័ពអាកាសភាគច្រើននៃពិភពលោកប្រើសម្រាប់ចារកម្ម និងការទម្លាក់គ្រាប់បែក រួមទាំងក្នុងសង្គ្រាមអ៊ីតាលី-តួកគី។

ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី ១ ឆ្នាំ ១៩១៩ ក្រសួងអាកាសរបស់អង់គ្លេសបានរៀបចំផែនទីផ្លូវអាកាសស៊ីវិល ដោយ Hounslow ជាមជ្ឈមណ្ឌល។ ទសវត្សរ៍ ១៩២០ មានការហោះហើរបំបែកកំណត់ត្រាជាច្រើន ហើយប្រហែលឆ្នាំ ១៩៣០ ក្រុមហ៊ុន Qantas បានប្រើយន្តហោះស្លាបពីរ De Havilland។ ក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ យន្តហោះ Me 262 បានក្លាយជាយន្តហោះចម្បាំងហ្សែតដំបូងគេដែលដំណើរការជាផ្លូវការ។ បន្ទាប់មក D.H. Comet បានក្លាយជាយន្តហោះដឹកអ្នកដំណើរហ្សែតដំបូងគេលើពិភពលោក យាន Apollo 11 បានបង្ហោះឡើងឆ្ពោះទៅព្រះច័ន្ទ ហើយយន្តហោះ Concorde បានហោះហើរពីឆ្នាំ ១៩៧៦ ដល់ឆ្នាំ ២០០០។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

អាកាសចរណ៍បានផ្លាស់ប្តូរសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ តាមវិគីភីឌា បន្ទាប់ពីសង្គ្រាមលោកលើកទី ១ ក្រសួងអាកាសរបស់អង់គ្លេសបានរៀបចំផែនទីផ្លូវអាកាស និងកន្លែងចុះចតសម្រាប់ការហោះហើរស៊ីវិល ដោយមាន Hounslow ក្បែរទីក្រុងឡុងដ៍ជាមជ្ឈមណ្ឌល។ ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ដូចជា Qantas បានចាប់ផ្តើមប្រើយន្តហោះស្លាបពីរ De Havilland នៅប្រហែលឆ្នាំ ១៩៣០។ ក្រោយមក យន្តហោះដឹកអ្នកដំណើរហ្សែតដំបូងគឺ D.H. Comet បានបើកផ្លូវឱ្យការធ្វើដំណើរតាមអាកាសក្លាយជាមធ្យោបាយធម្មតា។

ផ្នែកវប្បធម៌វិញ ការហោះហើរបានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃវឌ្ឍនភាព។ វិគីភីឌាបញ្ជាក់ថា ទស្សនាវដ្តី Popular Aviation នៅខែមិថុនា ១៩២៨ បានក្លាយជាទស្សនាវដ្តីអាកាសចរណ៍ធំជាងគេ ដោយមានចំនួនចែកចាយ ១០០,០០០ ច្បាប់។ ការហោះហើរបំបែកកំណត់ត្រានៅទសវត្សរ៍ ១៩២០ ក៏បានទាក់ទាញការចាប់អារម្មណ៍ពីសាធារណជនយ៉ាងខ្លាំង។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា ការហោះហើរនៅសម័យបច្ចុប្បន្នគឺជាការហោះហើរលើសល្បឿនសំឡេង និងលឿនជាងនេះទៀត ដោយយន្តហោះហ្សែតដែលមានថាមពល និងធ្ងន់ជាងខ្យល់។ យន្តហោះ Concorde លេខ G-BOAB ដែលហោះហើរសរុប ២២,២៩៦ ម៉ោង ចន្លោះពីការហោះហើរលើកដំបូងក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៦ ដល់ការហោះហើរចុងក្រោយក្នុងឆ្នាំ ២០០០ ឥឡូវត្រូវបានដាក់រក្សាទុកនៅព្រលានយន្តហោះ Heathrow ក្នុងទីក្រុងឡុងដ៍ បន្ទាប់ពីការបញ្ចប់នៃការហោះហើររបស់ Concorde ទាំងអស់។

សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា និងជនជាតិខ្មែរនៅក្រៅប្រទេស ប្រវត្តិនេះពាក់ព័ន្ធដោយផ្ទាល់ ព្រោះការធ្វើដំណើរតាមយន្តហោះភ្ជាប់ក្រុមគ្រួសារ ពាណិជ្ជកម្ម និងទេសចរណ៍ឆ្លងកាត់ព្រំដែន។ ការយល់ដឹងពីដំណើរវិវត្តពីខ្លែង និងបាឡុង រហូតដល់យន្តហោះហ្សែត ជួយឱ្យអ្នកអានវាយតម្លៃព័ត៌មានអំពីបច្ចេកវិទ្យាហោះហើរ និងការអភិវឌ្ឍអាកាសចរណ៍នាពេលខាងមុខ។