ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia គណបក្សសម្ព័ន្ធភាពប្រជាជនបង់ក្លាដែស (Bangladesh Awami League) ឬហៅធម្មតាថា គណបក្ស Awami League គឺជាអតីតគណបក្សនយោបាយមួយនៅប្រទេសបង់ក្លាដែស។ វាត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី ២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៤៩ និងបានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការតស៊ូទាមទារឯករាជ្យរបស់ប្រទេសនេះ។ គណបក្សនេះបានគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធនយោបាយដោយឯកបក្សពីឆ្នាំ២០០៩ ដល់ឆ្នាំ២០២៤ មុនពេលត្រូវបានផ្លាស់ប្ដូរចេញពីអំណាចក្នុងចលនាតវ៉ាខែកក្កដា (July Uprising)។ បន្ទាប់ពីរបាយការណ៍បាញ់សម្លាប់មនុស្សក្នុងអំឡុងចលនានោះ ចាប់ពីខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ មក សកម្មភាពទាំងអស់របស់គណបក្សនេះត្រូវបានហាមឃាត់នៅប្រទេសបង់ក្លាដែស (តាម Wikipedia)។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

គណបក្ស Awami League មានមូលដ្ឋានគាំទ្រនៅទូទាំងប្រទេសបង់ក្លាដែស ដែលជាប្រទេសនៅតំបន់អាស៊ីខាងត្បូង។ ទីស្នាក់ការកណ្តាលរបស់ខ្លួនមានទីតាំងនៅផ្លូវ Shaheed Abrar Fahad ក្នុងទីក្រុងដាកា (Dhaka) រដ្ឋធានីនៃប្រទេស។ តាមទិន្នន័យ Wikipedia គណបក្សត្រូវបានដឹកនាំជាប្រវត្តិសាស្ត្រដោយឥស្សរជនធំៗដូចជា លោក Sheikh Mujibur Rahman (ជាបិតាឯករាជ្យនៃបង់ក្លាដែស) និងក្រោយមកដោយកូនស្រីរបស់លោកគឺលោកស្រី Sheikh Hasina ដែលកាន់តំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីពីឆ្នាំ២០០៩ ដល់ឆ្នាំ២០២៤។ គណបក្សមានសមាជិកនិងអ្នកគាំទ្ររាប់លាននាក់ដែលកាន់មនោគមវិជ្ជាជាតិនិយមបង់ក្លាដែស (Bengali nationalism)។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមរយៈ Wikipedia គណបក្ស Awami League បានបង្កើតនៅ Rose Garden Palace ក្នុងទីក្រុងដាកា នាថ្ងៃទី ២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៤៩។ ក្នុងទសវត្សរ៍ទី១៩៥០ គណបក្សបានចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងចលនាភាសា (Language Movement) ដែលទាមទារឲ្យប្រើភាសាបង់ក្លាដែសជាភាសាផ្លូវការនៅប៉ាគីស្ថានខាងកើត។ រូបភាពប្រវត្តិសាស្ត្រមួយបង្ហាញពីលោក Moulana Abdul Hamid Khan Bhashani និងលោក Sheikh Mujibur Rahman កំពុងដើរក្បួនដោយជើងទទេរ ដើម្បីគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធអ្នកដែលបាត់បង់ជីវិតក្នុងថ្ងៃចលនាភាសានៅឆ្នាំ១៩៥៣។

នៅឆ្នាំ១៩៥៤ គណបក្សបានចូលរួមក្នុងគណៈរដ្ឋមន្ត្រីរបស់លោក A. K. Fazlul Huq នៅខេត្តបង់ក្លាដែសខាងកើត។ ក្រោយមកនៅឆ្នាំ១៩៦៦ លោក Sheikh Mujibur Rahman បានដឹកនាំការទាមទារស្វ័យភាពតាមចំណុចទាំងប្រាំមួយ (Six Points) ដែលជាមូលដ្ឋាននៃការតស៊ូដើម្បីឯករាជ្យ។ នៅក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ១៩៧០ គណបក្ស Awami League ទទួលបានសំឡេងភាគច្រើន ហើយក្រោយមកសង្គ្រាមរំដោះបង់ក្លាដែសបានផ្ទុះឡើងនៅឆ្នាំ១៩៧១ នាំទៅដល់ការបង្កើតរដ្ឋឯករាជ្យ។ ក្រោយឯករាជ្យ លោក Sheikh Mujibur Rahman បានដឹកនាំប្រទេស តែត្រូវបានធ្វើឃាតនៅឆ្នាំ១៩៧៥។ គណបក្សបានវិលត្រឡប់មកកាន់អំណាចវិញនៅឆ្នាំ២០០៩ ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោកស្រី Sheikh Hasina ហើយគ្រប់គ្រងបន្តរហូតដល់ឆ្នាំ២០២៤ (យោងតាម Wikipedia)។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងអំឡុងពេលកាន់អំណាច គណបក្ស Awami League បានអនុវត្តនយោបាយអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចដោយផ្ដោតលើកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងការអភិវឌ្ឍវិស័យកសិកម្ម។ យោងតាមរូបភាពពី Wikipedia នៅថ្ងៃទី ២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៥ លោក Sayed Ashraful Islam អគ្គលេខាធិការគណបក្ស បានថ្លែងសុន្ទរកថានៅឯពិព័រណ៌កសិកម្ម និងបច្ចេកវិទ្យាលើកទី៥ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីការគាំទ្ររបស់រដ្ឋាភិបាលចំពោះវិស័យនេះ។ ផ្នែកវប្បធម៌ គណបក្សបានបញ្ជាក់ពីគោលការណ៍ជាតិនិយមបង់ក្លាដែស និងលោកីយធម៌ ដោយប្រឆាំងនឹងឥទ្ធិពលសាសនានិយមជ្រុល។ ទោះជាយ៉ាងណា គណបក្សបានរក្សាការគ្រប់គ្រងដោយឯកបក្សលើប្រព័ន្ធនយោបាយក្នុងរយៈពេលនេះ (តាម Wikipedia)។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia នៅខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ ចលនាតវ៉ានិស្សិតដ៏ធំមួយបានផ្ទុះឡើងប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលលោកស្រី Sheikh Hasina ដែលដឹកនាំដោយគណបក្ស Awami League។ ក្នុងចលនានោះ មានការស្លាប់និងរបួសជាច្រើន ដែលត្រូវបានហៅថា "របាយការណ៍បាញ់សម្លាប់ខែកក្កដា"។ ជាលទ្ធផល ចាប់ពីខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ រដ្ឋាភិបាលបណ្ដោះអាសន្នបានប្រកាសហាមឃាត់រាល់សកម្មភាពរបស់គណបក្ស Awami League ដោយចោទប្រកាន់ពីការជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងការសម្លាប់រង្គាលនោះ។ ទីស្នាក់ការកណ្តាលរបស់គណបក្សក៏ត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លាញនិងដុតក្នុងអំឡុងបដិវត្តន៍ខែកក្កដា ហើយបច្ចុប្បន្នត្រូវបានគេបោះបង់ចោល។

គណបក្ស Awami League ដែលធ្លាប់ជាបក្សធំជាងគេ ឥឡូវនេះស្ថិតក្នុងស្ថានភាពខ្ចាត់ខ្ចាយ ហើយមេដឹកនាំជាច្រើនរូបបាននិរទេសខ្លួន។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះបង្កឲ្យមានការផ្លាស់ប្ដូរធំក្នុងនយោបាយបង់ក្លាដែស និងមានផលប៉ះពាល់ដល់តំបន់ ដោយសារទំនាក់ទំនងកន្លងមករបស់បក្សនេះជាមួយប្រទេសឥណ្ឌា និងចិន។ វាជាមេរៀនមួយសម្រាប់អ្នកសង្កេតការណ៍នយោបាយក្នុងតំបន់អំពីរបៀបដែលរបបគ្រប់គ្រងយូរអង្វែងអាចដួលរលំដោយសារចលនាប្រជាធិបតេយ្យ។