ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌារាយការណ៍ថា អាស៊ែបៃសង់ ដែលមានឈ្មោះផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋអាស៊ែបៃសង់ គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅចំចំណុចប្រសព្វរវាងអាស៊ីខាងលិច និងអឺរ៉ុបខាងកើត។ ប្រទេសនេះជាផ្នែកមួយនៃតំបន់កូកាស៊ីសខាងត្បូង ហើយមានព្រំប្រទល់ជាប់សមុទ្រកាសព្យែននៅទិសខាងកើត សាធារណរដ្ឋដាហ្គេស្ថានរបស់រុស្ស៊ីនៅទិសខាងជើង ហ្សកហ្ស៊ីនៅទិសពាយព្យ ទួរគី និងអាមេនីនៅទិសខាងលិច ព្រមទាំងអ៊ីរ៉ង់នៅទិសខាងត្បូង។ ទីក្រុងបាគូគឺជារដ្ឋធានី និងជាទីក្រុងធំជាងគេ។

សារៈសំខាន់របស់ប្រទេសនេះស្ថិតនៅលើទីតាំងភូមិសាស្ត្រដែលភ្ជាប់ទ្វីបទាំងពីរ និងធនធានប្រេងកាតក្នុងសមុទ្រកាសព្យែន។ វិគីភីឌាខ្មែរក៏បញ្ជាក់ដែរថា ឈ្មោះប្រទេសនេះអាចសរសេរបានថា «អាស៊ែបៃហ្សង់»។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា ទឹកដីអាស៊ែបៃសង់មានទេសភាពចម្រុះ ចាប់ពីជួរភ្នំកូកាស៊ីសនៅភាគខាងជើង រហូតដល់ឆ្នេរសមុទ្រកាសព្យែននៅភាគខាងកើត។ កំពូលភ្នំ Bazarduzu ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាកំពូលភ្នំខ្ពស់បំផុតរបស់ប្រទេស។ ជ្រលងភ្នំ Khinalug និងជួរភ្នំ Murovdag ក៏ជាតំបន់ភ្នំគួរឱ្យកត់សម្គាល់ផងដែរ។ ទីក្រុងបាគូ ដែលស្ថិតនៅតាមឆ្នេរសមុទ្រកាសព្យែន គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលប្រជាជន និងរដ្ឋបាលដ៏សំខាន់។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា តំបន់អាស៊ែបៃសង់សព្វថ្ងៃមានភស្តុតាងនៃវប្បធម៌បុរាណដ៏យូរលង់។ ចម្លាក់ថ្មបុរាណនៅឧទ្យានជាតិ Gobustan មានអាយុកាលត្រឡប់ទៅសហស្សវត្សរ៍ទី១០ មុនគ្រិស្តសករាជ ដែលបង្ហាញពីសង្គមរស់រវើកនៅសម័យនោះ។

នៅសតវត្សរ៍ទី១៩ តំបន់នេះបានក្លាយជាទីតាំងនៃការប្រកួតប្រជែងរវាងចក្រភពរុស្ស៊ី និងពែរ្ស។ វិគីភីឌារៀបរាប់ពីការឡោមព័ទ្ធបន្ទាយ Ganja ក្នុងឆ្នាំ១៨០៤ ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាមរុស្ស៊ី-ពែរ្សឆ្នាំ១៨០៤-១៨១៣។ នៅដើមសតវត្សរ៍ទី២០ គណៈប្រតិភូអាស៊ែបៃសង់បានបង្ហាញផែនទីក្នុងសន្និសីទសន្តិភាពទីក្រុងប៉ារីសឆ្នាំ១៩១៩ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីការតំណាងជាតិ។

ក្នុងសម័យសូវៀត ព្រឹត្តិការណ៍ «ខែមករាខ្មៅ» ឆ្នាំ១៩៩០ នៅបាគូ ត្រូវបានកត់ត្រាដោយវិគីភីឌាថាជាសោកនាដកម្មមួយ ដែលទាហានជើងអាកាសសូវៀតបានចូលរួមប្រតិបត្តិការ។ បន្ទាប់ពីឯករាជ្យ ជម្លោះ Nagorno-Karabakh ជាមួយអាមេនីបានក្លាយជាបញ្ហាសន្តិសុខធំមួយ។ ផែនទីរបស់វិគីភីឌាបង្ហាញពីស្ថានភាពយោធាក្នុងតំបន់នោះមុនសង្គ្រាម Nagorno-Karabakh លើកទី២។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចអាស៊ែបៃសង់មានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធនឹងឧស្សាហកម្មប្រេង។ តាមវិគីភីឌា ក្រុមអណ្តូងប្រេង Neft Daşları នៅជិតបាគូ គឺជាគម្រោងប្រេងនៅឯនាយសមុទ្រដ៏សំខាន់យូរមកហើយ។ តារាងនៃផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបសម្រាប់មនុស្សម្នាក់ៗពីឆ្នាំ១៩៧៣បង្ហាញថាសេដ្ឋកិច្ចបានរីកចម្រើនជាបន្តបន្ទាប់ ជាពិសេសក្នុងទសវត្សរ៍កន្លងមក។

វប្បធម៌អាស៊ែបៃសង់មានកំណត់ត្រាជាសម្បត្តិអរូបីរបស់មនុស្សជាតិដូចជាតន្ត្រីបុរាណ mugham ដែលអង្គការ UNESCO ចុះបញ្ជីនៅឆ្នាំ២០០៨។ រូបភាពពីវិគីភីឌាក៏បង្ហាញពីក្បាច់កម្រាលព្រំ ក្រមាសូត្រ kelagayi និងវិមាន Shaki Khans នៅសតវត្សរ៍ទី១៨។ ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាធំៗដូចជាកីឡាអឺរ៉ុបលើកដំបូងឆ្នាំ២០១៥ក៏ត្រូវបានធ្វើឡើងនៅពហុកីឡដ្ឋានជាតិបាគូ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបង្ហាញរូបភាពពីថ្ងៃទី៨ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៥ ដែលប្រធានាធិបតីអាស៊ែបៃសង់លោក Ilham Aliyev ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិកលោក Donald Trump និងនាយករដ្ឋមន្ត្រីអាមេនីលោក Nikol Pashinyan បានចុះហត្ថលេខាលើសេចក្តីប្រកាសរួមត្រីភាគីនៅទីក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះបញ្ជាក់ពីកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងស្វែងរកដំណោះស្រាយសន្តិភាពរវាងប្រទេសទាំងពីរ ដែលជាការចាប់អារម្មណ៍សម្រាប់សហគមន៍អន្តរជាតិ។

លើសពីនេះ អាស៊ែបៃសង់មានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយទួរគី ហើយជាសមាជិកអង្គការរដ្ឋតួគីក។ យោងតាមវិគីភីឌា លោក Ilham Aliyev បានទទួលគ្រឿងឥស្សរិយយសកំពូលពិភពលោកតួគីកពីប្រធានាធិបតីទួរគី Recep Tayyip Erdoğan ក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលលើកទី៨ នៅទីក្រុងអ៊ីស្តង់ប៊ុល កាលពីថ្ងៃទី១២ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២១។ អ្នកអានខ្មែរអាចតាមដានព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះបាន ព្រោះវាបង្ហាញពីនិន្នាការសន្តិភាព និងថាមពលនៅអឺរ៉ាស៊ី ដែលអាចមានឥទ្ធិពលដល់ទីផ្សារសកល។