សាសនាបាហៃ

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

សាសនាបាហៃគឺជាសាសនាមួយដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយលោកបាហាអ៊ុលឡា (Baháʼu'lláh) នៅសតវត្សទី១៩។ យោងតាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia សាសនានេះបង្រៀនអំពីគុណតម្លៃចាំបាច់នៃសាសនាទាំងអស់ និងសាមគ្គីភាពរបស់មនុស្សជាតិ។ សាសនានេះបានកកើតដំបូងនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ និងតំបន់អាស៊ីខាងលិច ដោយប្រឈមមុខនឹងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញជាបន្តបន្ទាប់ចាប់តាំងពីការកកើតរបស់ខ្លួន។ សព្វថ្ងៃនេះ សាសនិកបាហៃដែលត្រូវបានហៅថា "បាហៃ" មានចំនួនប្រមាណ ៧ ទៅ ៨ លាននាក់ ហើយបានរីករាលដាលទៅកាន់ប្រទេសនិងទឹកដីភាគច្រើននៅទូទាំងពិភពលោក។ ទីស្នាក់ការសកលរបស់សាសនានេះស្ថិតនៅទីក្រុង Haifa ប្រទេសអ៊ីស្រាអែល ដោយរួមបញ្ចូលសួនបាហៃដ៏ល្បីល្បាញដែលជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏សំខាន់។

ការរីករាលដាល និងសាសនិកជន

ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia សាសនិកបាហៃមានវត្តមាននៅក្នុងប្រទេសជាង ២០០ និងដែនដីជាច្រើន ដែលធ្វើឲ្យសាសនានេះក្លាយជាសាសនាមួយដែលមានការរីករាលដាលទូលំទូលាយបំផុត។ ទីសក្ការៈបាហៃ (Houses of Worship) មាននៅជុំវិញពិភពលោក ដោយក្នុងនោះមានដូចជា ប្រាសាទផ្កាឈូក (Lotus Temple) នៅទីក្រុងញូវដេលី ប្រទេសឥណ្ឌា ដែលបានសាងសង់នៅឆ្នាំ១៩៨៦ និងទាក់ទាញអ្នកទស្សនាប្រមាណ ៤.៥ លាននាក់ក្នុងមួយឆ្នាំ។ ទីសក្ការៈនៅ Wilmette រដ្ឋ Illinois សហរដ្ឋអាមេរិក គឺជាទីសក្ការៈបាហៃចំណាស់ដែលនៅរស់រានមានជីវិតដល់បច្ចុប្បន្ន ដោយត្រូវបានសាងសង់ដំបូងនៅដើមសតវត្សទី២០។ ទីសក្ការៈផ្សេងទៀតរួមមាននៅទីក្រុងស៊ីដនី ប្រទេសអូស្ត្រាលី និង Langenhain ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ជាដើម។ ទីសក្ការៈទាំងនេះមានរចនាប័ទ្មស្ថាបត្យកម្មខុសៗគ្នា ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីគោលការណ៍សាមគ្គីភាពក្នុងភាពចម្រុះ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

សាសនាបាហៃមានដើមកំណើតពីចលនាបាប (Bábí) ដែលជាចលនាសាសនាមួយនៅអ៊ីរ៉ង់ក្នុងពាក់កណ្ដាលសតវត្សទី១៩។ ព្យាការីបាប (the Báb) បានប្រកាសបេសកកម្មរបស់គាត់នៅឆ្នាំ១៨៤៤ ហើយត្រូវបានប្រហារជីវិតនៅឆ្នាំ១៨៥០ ដែលនាំឱ្យមានការបៀតបៀនយ៉ាងខ្លាំង។ លោកបាហាអ៊ុលឡា (កើតឆ្នាំ១៨១៧) ដែលពីមុនជាអ្នកដើរតាមសាសនានេះ បានប្រកាសខ្លួនថាជាអ្នកនាំសារថ្មីរបស់ព្រះនៅឆ្នាំ១៨៦៣។ បន្ទាប់ពីការនិរទ្រិចរាជ លោកត្រូវបានឃុំខ្លួននៅទីក្រុងអាកកា (Acre) ដែលស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីស្រាអែលបច្ចុប្បន្ន។ កូនប្រុសច្បងរបស់លោក គឺលោកអាប់ឌុលបាហា (ʻAbdu'l-Bahá) បានដឹកនាំសាសនានេះបន្ត ហើយដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការផ្សព្វផ្សាយសាសនាទៅកាន់អឺរ៉ុប និងអាមេរិកខាងជើង។

យោងតាមឯកសាររូបថតរបស់ Wikipedia សហគមន៍បាហៃនៅតេហេរ៉ង់បានបង្កើតសាលារៀន Tarbiyat School សម្រាប់កុមារីនៅឆ្នាំ១៩១១ ប៉ុន្តែសាលានេះត្រូវបានបិទដោយបញ្ញត្តិរដ្ឋាភិបាលក្នុងឆ្នាំ១៩៣៤ ជាភស្តុតាងនៃការគាបសង្កត់ជាប្រព័ន្ធ។ ការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញលើសាសនិកបាហៃបានបន្តរហូតមក រួមទាំងការបំផ្លាញទីបញ្ជុះសពរបស់ពួកគេនៅ Yazd ក្នុងឆ្នាំ២០០៧ ដែលត្រូវបានរាយការណ៍ដោយ Wikipedia ផងដែរ។

គោលការណ៍ និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

គោលជំនឿស្នូលរបស់សាសនាបាហៃរួមមាន៖ សាមគ្គីភាពនៃព្រះ សាមគ្គីភាពនៃសាសនា និងសាមគ្គីភាពនៃមនុស្សជាតិ។ តាម Wikipedia សាសនានេះបង្រៀនថាសាសនាធំៗទាំងអស់សុទ្ធតែមកពីព្រះតែមួយ ហើយការវិវត្តន៍នៃសាសនាគឺជាដំណើរការបន្តបន្ទាប់ដើម្បីដឹកនាំមនុស្សជាតិឆ្ពោះទៅរកភាពចាស់ទុំខាងវិញ្ញាណ។ គោលការណ៍សំខាន់ៗផ្សេងទៀតរួមមាន ការស៊ើបអង្កេតសេចក្ដីពិតដោយឯករាជ្យ សមភាពពេញលេញរវាងបុរសនិងស្ត្រី ការអប់រំជាកាតព្វកិច្ចសម្រាប់មនុស្សគ្រប់គ្នា ភាពសុខដុមរវាងវិទ្យាសាស្ត្រនិងសាសនា និងការលុបបំបាត់ការរើសអើងគ្រប់រូបភាព។ បាវចនាដ៏ល្បីមួយរបស់លោកបាហាអ៊ុលឡាគឺ "ផែនដីគឺជាប្រទេសតែមួយ ហើយមនុស្សជាតិគឺជាពលរដ្ឋរបស់នាង"។

សាសនាបាហៃក៏មានប្រតិទិនផ្ទាល់ខ្លួនដែលចែកជា ១៩ ខែ ដោយក្នុងមួយខែមាន ១៩ ថ្ងៃ ហើយឆ្នាំថ្មីចាប់ផ្ដើមនៅថ្ងៃទី ២១ មីនា។ រចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងរបស់សាសនានេះរួមមានក្រុមប្រឹក្សាដែលបានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសនៅថ្នាក់មូលដ្ឋាន និងជាតិ។ ស្ថាប័នកំពូលគឺសាលាយុត្តិធម៌សកល (Universal House of Justice) ដែលមានទីស្នាក់ការនៅ Haifa។ អគាររបស់សាលាយុត្តិធម៌សកលបានសាងសង់រួចនៅឆ្នាំ១៩៨២ ដូចបានកត់សម្គាល់ក្នុង Wikipedia។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ននេះ សាសនាបាហៃនៅតែជាសហគមន៍ដែលមានការរីកចម្រើន ទោះបីជាមានការប្រឈមពីការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញក៏ដោយ។ ជាក់ស្ដែងនៅក្នុងប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ សាសនិកបាហៃត្រូវបានរើសអើង ឃាត់ខ្លួន និងហាមឃាត់មិនឲ្យចូលសាកលវិទ្យាល័យ។ ការបំផ្លាញទីបញ្ជុះសពនៅ Yazd ឆ្នាំ២០០៧ ជាឧទាហរណ៍នៃការរំលោភសិទ្ធិមនុស្សដែលកំពុងបន្ត ដែលត្រូវបានចងក្រងឯកសារយ៉ាងទូលំទូលាយ។

យ៉ាងណាមិញ សាសនាបាហៃក៏បានទទួលការទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិផងដែរ។ ទីសក្ការៈរបស់ខ្លួន ជាពិសេសប្រាសាទផ្កាឈូកនៅឥណ្ឌា បានក្លាយជាគោលដៅទេសចរណ៍ដ៏សំខាន់ ដែលបង្ហាញពីការចាប់អារម្មណ៍របស់សាធារណជនចំពោះគោលជំនឿនេះ។ សហគមន៍បាហៃបានចូលរួមយ៉ាងសកម្មក្នុងកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍សង្គម ដូចជាគម្រោងអប់រំ ការលើកកម្ពស់សន្តិភាព និងកិច្ចសន្ទនាអន្តរសាសនា។ សហគមន៍នេះក៏បានចូលរួមយ៉ាងសកម្មជាមួយអង្គការសហប្រជាជាតិ ក្នុងការលើកកម្ពស់សន្តិភាពនិងការអភិវឌ្ឍប្រកបដោយចីរភាព ដែលធ្វើឲ្យសាសនានេះនៅមានភាពពាក់ព័ន្ធទៅនឹងបញ្ហាសកលសព្វថ្ងៃ។