ប្រធានបទ

ទីក្រុងបាងកក

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ទិដ្ឋភាពក្រុងបាងកកនាខែកញ្ញាឆ្នាំ២០២២ ប្រភព: Wikipedia

បាងកក ដែលមានឈ្មោះផ្លូវការជាភាសាថៃថា ក្រុងទេពមហានគរ (Krung Thep Maha Nakhon) និងត្រូវបានហៅកាត់ថា ក្រុងទេព (Krung Thep) គឺជារាជធានីនិងទីក្រុងធំបំផុតរបស់ប្រទេសថៃ។ យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវីគីភីឌា ទីក្រុងនេះមានផ្ទៃដីសរុប ១.៥៦៨,៧ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ គ្របដណ្ដប់តំបន់ដីសណ្ដទន្លេចៅព្រះយ៉ានៅកណ្ដាលប្រទេសថៃ។ ការប៉ាន់ប្រមាណចុងក្រោយបង្ហាញថា នៅក្នុងឆ្នាំ ២០២៤ ប្រជាជនក្នុងតំបន់ក្រុងមានចំនួន ១១,៤ លាននាក់ ស្មើនឹង ១៥,៩% នៃប្រជាជនសរុបរបស់ប្រទេស។ រីឯតំបន់ទីប្រជុំជនបាងកកទាំងមូល (Bangkok Metropolitan Region) មានប្រជាជនរស់នៅជាង ១៧,៤ លាននាក់ តាមការប៉ាន់ប្រមាណឆ្នាំ ២០២១ ដែលធ្វើឲ្យបាងកកក្លាយជាមហាទីក្រុង (megacity) ព្រមទាំងជាទីក្រុងឯកប្រធាន (primate city) ដែលគ្របដណ្ដប់លើមណ្ឌលក្រុងផ្សេងទៀតក្នុងប្រទេសថៃទាំងទំហំនិងសារៈសំខាន់ខាងសេដ្ឋកិច្ច។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

រូបភាពផ្កាយរណបបង្ហាញទីក្រុងបាងកក (តំបន់ពណ៌) នៅតំបន់ដីសណ្ដទន្លេចៅព្រះយ៉ា ប្រភព: Wikipedia

តាមវីគីភីឌា ទីតាំងភូមិសាស្ត្ររបស់បាងកកគឺស្ថិតនៅលើតំបន់វាលទំនាបដីសណ្ដទន្លេចៅព្រះយ៉ា ដែលជាតំបន់ទំនាបកណ្ដាលនៃប្រទេសថៃ។ តំបន់ក្រុងបានពង្រីកទៅទិសខាងជើងនិងខាងត្បូង គ្របដណ្ដប់ខេត្តជាប់គ្នាដូចជា នន្ទបុរី (Nonthaburi) និងសមុទ្រប្រាការ (Samut Prakan)។ តំបន់នេះមានកម្ពស់ទាបជាងកម្រិតទឹកសមុទ្រ ហើយយោងតាមរូបភាពពីវីគីភីឌា បាងកកមានភាពងាយរងគ្រោះជាពិសេសចំពោះការកើនឡើងកម្រិតទឹកសមុទ្រ។ ប្រជាជនរស់នៅក្នុងទីក្រុងមានភាពចម្រុះជាតិសាសន៍ ជាពិសេសសហគមន៍ចិនដែលមានវត្តមានយូរលង់។ ផ្លូវយ៉ាវរាជ (Yaowarat) ដែលជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃសង្កាត់ចិនក្នុងទីក្រុង ឆ្លុះបញ្ចាំងពីប្រវត្តិដែលជនអន្តោរប្រវេសន៍ចិនធ្លាប់ជាក្រុមប្រជាជនភាគច្រើន។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

គំនូរឆ្លាក់ទីក្រុងបាងកកពីបេសកកម្មការទូតអង់គ្លេសឆ្នាំ ១៨២៨ ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិរបស់បាងកកភ្ជាប់យ៉ាងជ្រៅជាមួយការបង្កើតនគរសៀមទំនើប។ រូបគំនូរឆ្លាក់ដោយលោក John Heaviside Clark ពីឆ្នាំ ១៨២៨ ដែលបានមកពីបេសកកម្មការទូតរបស់អង់គ្លេសដឹកនាំដោយលោក John Crawfurd បានបង្ហាញថាទីក្រុងនេះធ្លាប់ជាមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្មនិងការទូតដ៏សំខាន់នៅដើមសតវត្សទី ១៩។ គួរកត់សម្គាល់ថា ទីក្រុងបាងកកមានឈ្មោះពិធីដែលមានប្រវែងវែងអស្ចារ្យ ដែលត្រូវបានដាក់តាំងនៅមុខសាលាក្រុងបាងកក ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាពពីវីគីភីឌា។ ឈ្មោះនេះជាឈ្មោះពិធីរបស់ក្រុងដែលមានន័យពណ៌នាអំពីភាពអស្ចារ្យនៃទីក្រុង និងត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាឈ្មោះទីកន្លែងដែលវែងបំផុតមួយក្នុងពិភពលោក។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ព្រះបរមរាជវាំងក្នុងទីក្រុងបាងកក ប្រភព: Wikipedia

បាងកកគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំបំផុតរបស់ថៃ។ យោងតាមរូបភាពក្នុងវីគីភីឌា សង្កាត់ហិរញ្ញវត្ថុសំខាន់ៗដូចជានៅថ្នល់សាថន (Sathon) មានអគារការិយាល័យខ្ពស់ៗ រួមទាំងអគារ MahaNakhon ដែលធ្លាប់ជាអគារខ្ពស់បំផុតក្នុងទីក្រុងចន្លោះឆ្នាំ ២០១៦-២០១៨។ តំបន់សៀម (Siam) ជាកន្លែងប្រមូលផ្ដុំមជ្ឈមណ្ឌលទិញទំនិញជាច្រើន ដែលបម្រើដល់ទាំងវណ្ណៈកណ្ដាលនិងភ្ញៀវទេសចរ។ វិស័យទេសចរណ៍មានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ ដោយរមណីយដ្ឋានដូចជាព្រះបរមរាជវាំង និងវត្តព្រះកែវ ដែលជាកន្លែងទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចររាប់លាននាក់ក្នុងមួយឆ្នាំ។ ផ្លូវខៅសាន (Khao San) ល្បីល្បាញខាងផ្ទះសំណាក់ ហាងទំនិញ និងបារសម្រាប់ភ្ញៀវទេសចរបែបសន្សំសំចៃ។ វប្បធម៌ម្ហូបអាហារតាមចិញ្ចើមផ្លូវក៏ជាចំណុចលេចធ្លោមួយ ដូចករណីអាជីវករ "Puy the Roti Lady" នៅតំបន់ស៊ីឡុម-សាឡាដាង។ លើសពីនេះ មជ្ឈមណ្ឌលសិល្បៈនិងវប្បធម៌បាងកក (Bangkok Art and Culture Centre) ដែលបានបើកនៅឆ្នាំ ២០០៨ បន្ទាប់ពីការពន្យារពេលជាច្រើន គឺជាកន្លែងតាំងពិព័រណ៍សិល្បៈសហសម័យសាធារណៈដ៏សំខាន់របស់ទីក្រុង។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

រថភ្លើងស្គាយថ្វេន BTS នៅបាងកក ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងបរិបទបច្ចុប្បន្ន បាងកកនៅតែជាមជ្ឈមណ្ឌលក្នុងតំបន់ដ៏មានឥទ្ធិពល។ តាមវីគីភីឌា ទីក្រុងនេះជាកន្លែងតាំងទីការិយាល័យអង្គការសហប្រជាជាតិជាច្រើន ហើយធ្លាប់ធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះសន្និសីទធំៗដូចជា សន្និសីទអន្តរជាតិស្ដីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុឆ្នាំ ២០០៩។ ទន្ទឹមគ្នានេះ ទីក្រុងប្រឈមនឹងបញ្ហាធំៗដូចជាការកកស្ទះចរាចរណ៍ ដែលប្រព័ន្ធដឹកជញ្ជូនមហាជនដូចជារថភ្លើងស្គាយថ្វេន BTS និងខ្សែរថភ្លើងក្រោមដី MRT កំពុងព្យាយាមបន្ធូរបន្ថយ។ បាតុកម្មនយោបាយក៏ធ្លាប់បានកើតឡើង ដូចការបង្ក្រាបបាតុករក្នុងឆ្នាំ ២០១០ ដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីតួនាទីជាមជ្ឈមណ្ឌលនយោបាយរបស់ប្រទេស។ សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse បាងកកជាប្រទេសជិតខាងដែលមានទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយកម្ពុជា តាមរយៈពាណិជ្ជកម្មឆ្លងដែន ទេសចរណ៍ ពលករ និងគម្រោងតភ្ជាប់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

រថភ្លើងដឹកទំនិញបុករថយន្តក្រុងនៅបាងកក ស្លាប់យ៉ាងហោចណាស់ ៨ នាក់
អាស៊ី

រថភ្លើងដឹកទំនិញបុករថយន្តក្រុងនៅបាងកក ស្លាប់យ៉ាងហោចណាស់ ៨ នាក់

គ្រោះថ្នាក់ដ៏រន្ធត់ កើតឡើងនៅជិតស្ថានីយរថភ្លើងមក្កាសាន ក្រុងបាងកក នារសៀលថ្ងៃសៅរ៍ ទី ១៦ ឧសភា ២០២៦ បណ្តាលឱ្យភ្លើងឆេះរថយន្តក្រុង និងយានយន្តជាច្រើនគ្រឿង។

១៦ ឧសភា ២០២៦