ប្រធានបទ

ប្រទេសបង់ក្លាដែស

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

វិមាន Shaheed Minar នៅដាក្កា ជានិមិត្តរូបនៃចលនាភាសាបេងហ្កាលី និងជាតិនិយម ប្រភព: Wikipedia

ប្រទេសបង់ក្លាដែស ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតបង់ក្លាដែស គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅតំបន់អាស៊ីខាងត្បូង។ យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវីគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស និងភាសាខ្មែរ ប្រទេសនេះជាប្រទេសដែលមានចំនួនប្រជាជនច្រើនជាងគេលំដាប់ទី៨ នៅលើពិភពលោក ដោយមានប្រជាជនប្រមាណ ១៧៦ លាននាក់ នៅក្នុងផ្ទៃដីសរុប ១៤៨,៤៦០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ។ ប្រទេសនេះមានព្រំដែនគោកជាប់នឹងប្រទេសឥណ្ឌានៅទិសខាងលិច ជើង និងកើត ហើយជាប់នឹងប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ានៅភាគអាគ្នេយ៍។ ឆ្នេរសមុទ្រប៉ែកខាងត្បូងជាប់នឹងឈូងសមុទ្របេងហ្កាល់។ ដាក្កា គឺជារដ្ឋធានី និងជាទីក្រុងធំជាងគេ ហើយជាមជ្ឈមណ្ឌលនយោបាយ ហិរញ្ញវត្ថុ និងវប្បធម៌របស់ប្រទេស។ តំបន់ Gulshan នៅដាក្កា ត្រូវបានចាត់ទុកថាជាសង្កាត់ដ៏សម្បូរវិបុលបំផុតមួយនៅអាស៊ីខាងត្បូង។ ទីក្រុងឈីតាគង់ ជាទីក្រុងធំទីពីរ និងជាកំពង់ផែដ៏មមាញឹកបំផុតរបស់ប្រទេស។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ព្រៃកោងកាងសុនដាបេន ដែលជាព្រៃកោងកាងធំជាងគេបំផុតនៅលើពិភពលោក និងជាជម្រករបស់សត្វខ្លាបេងហ្កាល់ ប្រភព: Wikipedia

បង់ក្លាដែសគឺជាប្រទេសដែលមានដង់ស៊ីតេប្រជាជនខ្ពស់បំផុតមួយ ដោយសារផ្ទៃដីភាគច្រើនជាវាលទំនាបដីសណ្ដដែលបង្កើតឡើងដោយទន្លេគង្គា និងព្រហ្មទ្បូត្រា។ យោងតាមវីគីភីឌា ដីសណ្ដនេះគឺជាដីសណ្ដធំជាងគេបំផុតមួយនៅលើពិភពលោក ហើយផ្តល់ដីមានជីជាតិសម្រាប់វិស័យកសិកម្ម ប៉ុន្តែក៏ធ្វើឲ្យប្រទេសនេះប្រឈមមុខនឹងគ្រោះទឹកជំនន់ និងព្យុះស៊ីក្លូនជាញឹកញាប់ផងដែរ។ ភូមិសាស្ត្ររបស់ប្រទេសនេះក៏ត្រូវបានបំបែកពីប្រទេសនេប៉ាល់ និងភូតានដោយច្រកស៊ីរីគូលី ហើយនៅជាប់នឹងរដ្ឋស៊ីគីមនៃប្រទេសឥណ្ឌានៅភាគខាងជើង ដោយឃ្លាតពីប្រទេសចិនត្រឹមតែ ១០០ គីឡូម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះ។ ព្រៃកោងកាងសុនដាបេន ស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ដីសណ្ដ គឺជាជម្រកសត្វព្រៃដ៏សំខាន់ រួមទាំងសត្វខ្លាបេងហ្កាល់ ដែលជាសត្វជាតិរបស់ប្រទេស។ ប្រជាជនស្ទើរទាំងអស់ជាជនជាតិបេងហ្កាលី ហើយភាសាផ្លូវការគឺភាសាបេងហ្កាលី ដែលជាភាសាមួយក្នុងចំណោមភាសាដែលមានអ្នកនិយាយច្រើនជាងគេនៅលើពិភពលោក។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ផែនទីបង្ហាញតំបន់បេងហ្កាល់ក្នុងសម័យរាជវង្សហ៊ូសេនសាហ៊ី (Hussain Shahi) នៅសតវត្សទី១៦ ប្រភព: Wikipedia

តំបន់ប្រទេសបង់ក្លាដែសបច្ចុប្បន្ន គឺជាផ្នែកមួយនៃតំបន់ប្រវត្តិសាស្ត្របេងហ្កាល់ ដែលមានប្រវត្តិដ៏យូរលង់។ យោងតាមរូបភាពប្រវត្តិសាស្ត្រពីវីគីភីឌា ប្រាសាទបាហារពួរពុទ្ធសាសនា (Paharpur) និងវិហារឥស្លាមហុកសិបដំបូល (Sixty Dome Mosque) គឺជាសំណង់បុរាណដែលឆ្លុះបញ្ចាំងពីឥទ្ធិពលព្រះពុទ្ធសាសនា និងឥស្លាមកាលពីអតីតកាល។ ក្នុងអំឡុងសតវត្សទី១៦ រាជវង្សហ៊ូសេនសាហ៊ី (Hussain Shahi) បានគ្រប់គ្រងតំបន់នេះ ដូចបានបង្ហាញក្នុងផែនទីប្រវត្តិសាស្ត្រ។

នៅសម័យអាណានិគម តំបន់បេងហ្កាល់បានក្លាយជាផ្នែកនៃចក្រភពអង់គ្លេស ក្រោមឈ្មោះ Bengal Presidency ដូចយោងតាមផែនទីឆ្នាំ១៨៥២ ពីវីគីភីឌា។ បន្ទាប់ពីការបែងចែកឥណ្ឌានៅឆ្នាំ១៩៤៧ តំបន់នេះបានក្លាយជាប៉ាគីស្ថានខាងកើត។ ចលនាទាមទារសិទ្ធិភាសាបេងហ្កាលីនៅឆ្នាំ១៩៥២ ដែលបណ្ដាលឲ្យមានការសាងសង់វិមាន Shaheed Minar គឺជាព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ក្នុងការដាស់ស្មារតីជាតិនិយមបេងហ្កាលី។ ទីបំផុត សង្គ្រាមរំដោះឆ្នាំ១៩៧១ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ Sheikh Mujibur Rahman បានផ្តល់ឯករាជ្យដល់ប្រទេសបង់ក្លាដែស ដែលជាឱកាសរំលឹកជារៀងរាល់ឆ្នាំនៅវិមានជាតិអ្នកពលី (Jatiyo Sritisoudho)។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

រូបសំណាក "Aparajeyo Bangla" នៅសាកលវិទ្យាល័យដាក្កា ជានិមិត្តរូបនៃជ័យជំនះក្នុងសង្គ្រាមរំដោះ ប្រភព: Wikipedia

សេដ្ឋកិច្ចបង់ក្លាដែសបានរីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំងក្នុងប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ចុងក្រោយនេះ ដោយផ្តោតលើវិស័យកាត់ដេរសម្លៀកបំពាក់ ការផ្ទេរប្រាក់ពីពលករក្រៅប្រទេស និងវិស័យកសិកម្ម។ យោងតាមរូបភាពពីវីគីភីឌា គម្រោងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធធំៗ ដូចជាស្ពានប៉ាដម៉ា (Padma Bridge) និងរោងចក្រនុយក្លេអ៊ែររ៉ូបបួរ (Ruppur Nuclear Power Plant) ឆ្លុះបញ្ចាំងពីការវិនិយោគលើវិស័យសាធារណៈ។ ទីក្រុងឈីតាគង់ជាកំពង់ផែសមុទ្រដ៏ធំ និងជាច្រកពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិដ៏សំខាន់។

វប្បធម៌បង់ក្លាដែសគឺសម្បូរបែប ដោយមានសិល្បៈ តន្ត្រី និងអក្សរសាស្ត្រប្រពៃណី។ ការប្រារព្ធពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីបេងហ្កាលី (Pohela Boishakh) និងពិធីបុណ្យនានាដូចជា Pohela Falgun ដែលបង្ហាញក្នុងរូបភាពសកម្មភាពសិល្បៈពីវីគីភីឌា គឺជាផ្នែកមួយនៃអត្តសញ្ញាណជាតិ។ សាសនាឥស្លាមគឺជាសាសនាធំ ប៉ុន្តែប្រទេសនេះក៏មានសហគមន៍ហិណ្ឌូ ពុទ្ធសាសនិក និងគ្រិស្តសាសនាតូចៗផងដែរ។ ម្ហូបអាហារបែបបេងហ្កាលី ដូចជា កាឡាប៊ូណា (Kala bhuna) និងបាយសាច់មាន់ (Morog Polao) ត្រូវបានគេស្គាល់ទូទាំងតំបន់។ កីឡាគ្រីកឃីតគឺជាកីឡាពេញនិយមបំផុត ដោយក្រុមជម្រើសជាតិបង់ក្លាដែសទទួលបានការគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំង ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាពកីឡាពីវីគីភីឌា។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

កម្លាំងសកម្មភាពរហ័ស (RAB) ដែលត្រូវបានសហរដ្ឋអាមេរិកដាក់ទណ្ឌកម្មនៅឆ្នាំ២០២១ ដោយសារការរំលោភសិទ្ធិមនុស្ស ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ននេះ ប្រទេសបង់ក្លាដែសកំពុងប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាស្មុគស្មាញជាច្រើន រួមទាំងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ដែលធ្វើឱ្យគ្រោះធម្មជាតិដូចជាទឹកជំនន់ និងព្យុះស៊ីក្លូនកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ។ យោងតាមវីគីភីឌា ព្យុះស៊ីក្លូនឆ្នាំ១៩៩១ បានសម្លាប់មនុស្សប្រហែល ១៤០,០០០ នាក់ ដែលបង្ហាញពីភាពងាយរងគ្រោះរបស់ប្រទេស។ ទន្ទឹមនឹងនេះ បញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សនៅតែជាកង្វល់ ដោយក្រុម Rapid Action Battalion (RAB) ត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីការសម្លាប់ក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ និងការបាត់ខ្លួនដោយបង្ខំ។ ក្រសួងរតនាគារសហរដ្ឋអាមេរិកបានដាក់ទណ្ឌកម្មលើ RAB នៅឆ្នាំ២០២១។

ចំណែកផ្នែកនយោបាយវិញ យោងតាមរូបភាពព័ត៌មានពីវីគីភីឌា លោក Mohammed Shahabuddin បច្ចុប្បន្នជាប្រធានាធិបតីនៃប្រទេស ហើយអ្នកនយោបាយដូចជាលោក Tarique Rahman កំពុងដើរតួនាទីយ៉ាងសកម្មក្នុងឆាកនយោបាយជាតិ ដោយមានការចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំស្តីពីកាតកសិករនៅដើមឆ្នាំ២០២៦។ ប្រទេសបង់ក្លាដែសក៏កំពុងដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងតំបន់ ទាំងផ្នែកសន្តិសុខ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអាស៊ាន និងអង្គការសហប្រជាជាតិ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

ក្របី 'ដូណាល់ ត្រាំ' រួចផុតពីការបូជានៅបង់ក្លាដែស
វប្បធម៌

ក្របី 'ដូណាល់ ត្រាំ' រួចផុតពីការបូជានៅបង់ក្លាដែស

ក្របីអាល់ប៊ីណូមួយក្បាលនៅបង់ក្លាដែសដែលត្រូវបានដាក់ឈ្មោះថា "ដូណាល់ ត្រាំ" ដោយសារដុំសក់ស្រដៀងនឹងប្រធានាធិបតីអាមេរិក បានរួចផុតពីការបូជានៅក្នុងបុណ្យ Eid al-Adha ហើយត្រូវបានផ្លាស់ទៅសួនសត្វជាតិវិញ។

២៨ ឧសភា ២០២៦

ក្របីសស្ករអាល់ប៊ីណូដែលមានម៉ូតសក់ដូចលោក ត្រាំ រួចពីការសម្លាប់បូជានៅបង់ក្លាដែស
វប្បធម៌

ក្របីសស្ករអាល់ប៊ីណូដែលមានម៉ូតសក់ដូចលោក ត្រាំ រួចពីការសម្លាប់បូជានៅបង់ក្លាដែស

ក្របីសស្ករអាល់ប៊ីណូទម្ងន់ ៧០០ គីឡូក្រាមនៅបង់ក្លាដែស ដែលមានឈ្មោះហៅក្រៅថា "Donald Trump" ដោយសារម៉ូតសក់ពណ៌ទង់ដែងស្រដៀងនឹងប្រធានាធិបតីអាមេរិក ត្រូវបានសង្គ្រោះពីការសម្លាប់បូជាក្នុងពិធីបុណ្យ Eid al-Adha បន្ទាប់ពីមានភាពល្បីល្បាញតាមអនឡាញ និងការអន្តរាគមន៍ពីរដ្ឋាភិបាលឱ្យបញ្ជូនវាទៅសួនសត្វជាតិវិញ។

២៨ ឧសភា ២០២៦

កុមារជាង ៥០០ នាក់ស្លាប់ដោយសារជំងឺកញ្ជ្រឹលនៅបង់ក្លាដែស
សុខភាព

កុមារជាង ៥០០ នាក់ស្លាប់ដោយសារជំងឺកញ្ជ្រឹលនៅបង់ក្លាដែស

ការផ្ទុះឡើងនៃជំងឺកញ្ជ្រឹលនៅបង់ក្លាដែសបានសម្លាប់កុមារជាង ៥០០ នាក់ និងជាការកើនឡើងធ្ងន់ធ្ងរបំផុតក្នុងរយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍ ហើយបានជំរុញឱ្យមានការចាក់វ៉ាក់សាំងបន្ទាន់។

២៤ ឧសភា ២០២៦