ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia កីឡាបាល់បោះគឺជាកីឡាជាក្រុមមួយដែលក្រុមពីរមានកីឡាករ ៥ នាក់ម្ខាង ប្រកួតគ្នាលើទីលានរាងបួនជ្រុង។ គោលបំណងចម្បងគឺការបោះបាល់ចូលទៅក្នុងក្រួចរបស់ក្រុមប្រឆាំងដែលស្ថិតនៅចុងទីលានទាំងសងខាង។ ការបោះបាល់ចូលក្នុងខ្សែបន្ទាត់បីពិន្ទុ (three-point line) ផ្តល់ ៣ ពិន្ទុ រីឯការបោះចូលក្នុងខ្សែនេះផ្តល់ ២ ពិន្ទុ។ នៅពេលមានការរំលោភបទបញ្ញត្តិ (foul) ការប្រកួតត្រូវបានបញ្ឈប់ ហើយក្រុមដែលត្រូវគេរំលោភអាចទទួលបានការបោះបាល់ពិន័យ (free throw) ពី ១ ទៅ ៣ គ្រាប់ ដែលគ្រាប់នីមួយៗមានតម្លៃ ១ ពិន្ទុ។ ក្រុមដែលរកបានពិន្ទុច្រើនជាងគេនៅពេលបញ្ចប់ការប្រកួតគឺជាអ្នកឈ្នះ។ ប្រសិនបើពិន្ទុស្មើគ្នានៅចុងម៉ោងកំណត់ធម្មតា លីកភាគច្រើនត្រូវបន្ថែមម៉ោងបន្ថែម (overtime) រហូតដល់មានអ្នកឈ្នះ។

កីឡាបាល់បោះគឺជាកីឡាដែលតម្រូវឲ្យមានកាយសម្បទារឹងមាំ ជំនាញបច្ចេកទេស និងយុទ្ធសាស្ត្រក្រុម។ ខ្សែបន្ទាត់នៅលើទីលាន និងច្បាប់ផ្សេងៗត្រូវបានកំណត់ដោយសហព័ន្ធកីឡាបាល់បោះអន្តរជាតិ (FIBA) និងលីកអាជីពដូចជា NBA ជាដើម។ បច្ចុប្បន្ន កីឡានេះមានអ្នកគាំទ្ររាប់ពាន់លាននាក់នៅទូទាំងពិភពលោក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាម Wikipedia កីឡាបាល់បោះត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅទីក្រុង Springfield រដ្ឋ Massachusetts សហរដ្ឋអាមេរិក នៅថ្ងៃទី ២១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៨៩១។ អ្នកបង្កើតគឺលោកបណ្ឌិត James Naismith ជាគ្រូបង្រៀនកាយសម្បទាដើមកំណើតកាណាដា-អាមេរិក។ លោកបានបង្កើតកីឡានេះដើម្បីជាសកម្មភាពក្នុងផ្ទះសម្រាប់និស្សិតរបស់គាត់នៅមហាវិទ្យាល័យ Springfield ក្នុងអំឡុងរដូវរងា ដោយគាត់ចង់បង្កើតល្បែងដែលមានការប៉ះពាល់រាងកាយតិចតួច និងអាចលេងក្នុងកន្លែងបិទជិតបាន។

ក្រោយពីការបង្កើត កីឡាបាល់បោះបានរីករាលដាលយ៉ាងឆាប់រហ័ស ដំបូងទៅកាន់សាកលវិទ្យាល័យផ្សេងៗនៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងកាណាដា បន្ទាប់មកដល់ទ្វីបអឺរ៉ុប អាស៊ី និងអាមេរិកឡាទីន។ សព្វថ្ងៃ កីឡាបាល់បោះត្រូវបានលេងនៅគ្រប់ទ្វីបទាំងអស់ ហើយមានការប្រកួតថ្នាក់ជាតិ និងអន្តរជាតិជាច្រើន។ ប្រជាជនគ្រប់វ័យ ទាំងបុរសនិងស្ត្រី អាចចូលរួមលេងកីឡានេះបាន ចាប់ពីកម្រិតកម្សាន្តរហូតដល់កម្រិតអាជីពខ្ពស់បំផុត។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia ការប្រកួតដំបូងគេកាលពីឆ្នាំ ១៨៩១ ប្រើកន្ត្រកផ្លែប៉ែសធ្វើពីឈើជាគោលដៅ ហើយបាល់ដែលប្រើគឺជាបាល់បាល់ទាត់។ ក្រោយមក ក្រួចដែកមានសំណាញ់ត្រូវបានជំនួសនៅដើមទសវត្សឆ្នាំ ១៩០០។ លោក Naismith បានកំណត់ច្បាប់ ១៣ សម្រាប់ការប្រកួត ដែលរួមមានការហាមឃាត់ការរត់កាន់បាល់ និងការទាត់បាល់។ ច្បាប់ទាំងនេះត្រូវបានកែសម្រួលតាមពេលវេលា ដូចជាការដាក់ឲ្យប្រើការបោះបាល់ពីខ្សែបន្ទាត់បីពិន្ទុក្នុងទសវត្សឆ្នាំ ១៩៨០ ជាដើម។

ស្ត្រីក៏ចាប់ផ្តើមលេងកីឡាបាល់បោះតាំងពីឆ្នាំ ១៨៩២ នៅឯមហាវិទ្យាល័យ Smith College។ ការប្រកួតនារីបានរីកចម្រើនជាបន្តបន្ទាប់ ហើយសព្វថ្ងៃមានលីកអាជីពដូចជា WNBA (Women's National Basketball Association) ដែលបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៩៦។

នៅឆ្នាំ ១៩៣២ សហព័ន្ធបាល់បោះអន្តរជាតិ (FIBA) ត្រូវបានបង្កើត ហើយនៅឆ្នាំ ១៩៣៦ កីឡាបាល់បោះបានក្លាយជាកីឡាអូឡាំពិកជាផ្លូវការ។ លីកជាតិបាល់បោះ (NBA) របស់សហរដ្ឋអាមេរិកបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៤៦ ហើយបានក្លាយជាលីកអាជីពធំជាងគេ និងមានឥទ្ធិពលបំផុត ដោយមានកីឡាករល្បីៗដូចជា Michael Jordan, Kobe Bryant និង LeBron James ជាដើម។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia កីឡាបាល់បោះអាជីព ជាពិសេស NBA បង្កើតប្រាក់ចំណូលដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ពីការលក់សំបុត្រ សិទ្ធិផ្សាយ ការឧបត្ថម្ភ និងទំនិញយីហោ។ កីឡាករល្បីៗអាចរកប្រាក់ខែរាប់លានដុល្លារ និងមានកិច្ចសន្យាឧបត្ថម្ភជាមួយក្រុមហ៊ុនធំៗដូចជា Nike និង Adidas។ ម៉ាកស្បែកជើង Air Jordan ដែលភ្ជាប់ជាមួយ Michael Jordan គឺជាឧទាហរណ៍ដ៏ល្បីនៃការធ្វើពាណិជ្ជកម្មកីឡាបាល់បោះ។

ផ្នែកវប្បធម៌ កីឡាបាល់បោះមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងលើយុវវ័យជុំវិញពិភពលោក។ សម្លៀកបំពាក់បែបកីឡាបាល់បោះ ដូចជាអាវយឺតនិងស្បែកជើង បានក្លាយជាម៉ូដពេញនិយម ហើយវប្បធម៌ "streetball" ឬបាល់បោះតាមទីលានសហគមន៍ បានបង្កើតសហគមន៍ និងផ្តល់ឱកាសដល់យុវជន។ តន្ត្រីហ៊ីបហប និងភាពយន្តក៏មានទំនាក់ទំនងជិតស្និទ្ធជាមួយកីឡានេះ ដោយមានខ្សែភាពយន្តដូចជា "Space Jam" ជាដើម។

នៅកម្ពុជា កីឡាបាល់បោះកំពុងតែទទួលបានការគាំទ្រកើនឡើងពីសំណាក់យុវជន ជាពិសេសនៅរាជធានីភ្នំពេញ និងទីក្រុងធំៗ។ ទីលានបាល់បោះសាធារណៈ និងកម្មវិធីបណ្តុះបណ្តាលផ្សេងៗកំពុងត្រូវបានបង្កើត ដែលបង្ហាញពីការរីកចម្រើននៃកីឡានេះនៅក្នុងប្រទេស។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ន កីឡាបាល់បោះគឺជាកីឡាមួយក្នុងចំណោមកីឡាដែលមានអ្នកគាំទ្រច្រើនបំផុតនៅលើពិភពលោក ជាមួយនឹងព្រឹត្តិការណ៍ធំៗដូចជា FIBA Basketball World Cup និងការប្រកួតជើងឯកទ្វីបនានា។ NBA បន្តពង្រីកឥទ្ធិពលទូទាំងពិភពលោក រួមទាំងការប្រកួតក្រៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងការកើនឡើងនូវចំនួនកីឡាករអន្តរជាតិ។

សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ក្រុមជម្រើសជាតិបាល់បោះបានចូលរួមប្រកួតក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ស៊ីហ្គេម និងការប្រកួតផ្សេងៗទៀតក្នុងតំបន់អាស៊ាន ដែលបានជំរុញការចាប់អារម្មណ៍ពីមហាជន។ អ្នកគាំទ្រកម្ពុជាក៏អាចតាមដានព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិដូចជា NBA តាមរយៈបណ្តាញទូរទស្សន៍និងប្រព័ន្ធអនឡាញផងដែរ។ ជាមួយនឹងការអភិវឌ្ឍន៍ផ្នែកហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ និងការបណ្តុះបណ្តាល អនាគតកីឡាបាល់បោះនៅកម្ពុជាមានសក្តានុពលភ្លឺស្វាង។