ប៉េកាំង

ប្រភព: Wikipedia

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប៉េកាំង គឺជារដ្ឋធានីនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន។ តាមទិន្នន័យពីវិគីភីឌាជាភាសាអង់គ្លេស ទីក្រុងនេះមានប្រជាជនជាង ២២ លាននាក់ ដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជារដ្ឋធានីដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេនៅលើពិភពលោក។ វាជាទីក្រុងធំទីពីរនៅក្នុងប្រទេសចិន បន្ទាប់ពីទីក្រុងសៀងហៃ។ ប៉េកាំងត្រូវបានគ្រប់គ្រងជាក្រុងរដ្ឋបាលផ្ទាល់ក្រោមក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋ ហើយមានសង្កាត់ចំនួន ១៦។ ទីក្រុងនេះជាមជ្ឈមណ្ឌលនយោបាយ វប្បធម៌ និងការអប់រំដ៏សំខាន់របស់ប្រទេសចិន។ តាមវិគីភីឌាភាសាខ្មែរ ប្រជាជននៅឆ្នាំ ២០១០ មានប្រមាណ ១៩,៦ លាននាក់ ដែលបង្ហាញថាចំនួនប្រជាជនបានកើនឡើងយ៉ាងឆាប់រហ័សក្នុងរយៈពេលជាងមួយទសវត្សរ៍កន្លងមក។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ប៉េកាំងស្ថិតនៅភាគខាងជើងនៃប្រទេសចិន។ វាត្រូវបានហ៊ុមព័ទ្ធស្ទើរតែទាំងស្រុងដោយខេត្តហឺប៉ី និងមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងក្រុងធៀនជីននៅភាគអាគ្នេយ៍។ តំបន់ទាំងបីរួមគ្នាបង្កើតបានជាចង្កោមទីក្រុងជីង-ជីន-ជី (Jing-Jin-Ji) ដែលជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំបំផុតមួយក្នុងពិភពលោក។ អាកាសធាតុនៅប៉េកាំងគឺជាអាកាសធាតុទ្វីបសើម មានរដូវក្តៅក្តៅហើយសើម និងរដូវរងាត្រជាក់ស្ងួត។ បច្ចុប្បន្ន ប៉េកាំងមានប្រជាជនជាង ២២ លាននាក់ ដែលរួមមានទាំងអ្នករស់នៅអចិន្ត្រៃយ៍ និងជនចំណាកស្រុកមកពីតំបន់ផ្សេងៗនៃប្រទេសចិន។ ទីក្រុងនេះមានការរៀបចំដង់ស៊ីតេប្រជាជនខ្ពស់ ដោយសង្កាត់ស្នូលដូចជា ដុងឆេង ស៊ីឆេង និងចាវយ៉ាង គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្ម និងរដ្ឋបាល។ តាមការរាយការណ៍របស់វីគីភីឌា អ័ក្សកណ្តាលរបស់ទីក្រុងដែលមានប្រវត្តិយូរលង់ ត្រូវបានចុះក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូកាលពីឆ្នាំ ២០២៤។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃទីក្រុងប៉េកាំងមានអាយុកាលជាង ៣០០០ ឆ្នាំមកហើយ។ តាមវិគីភីឌា ទីក្រុងនេះបានក្លាយជារាជធានីនៅសម័យរាជវង្សផ្សេងៗ រួមមានរាជវង្សយ័ន មីង និងឈីង។ ឈ្មោះ "ប៉េកាំង" មានន័យថា "រាជធានីខាងជើង" ហើយក្នុងសម័យអតីតកាល គេស្គាល់ជាភាសាអង់គ្លេសថា "Peking"។ វិមានហាមឃាត់ (Forbidden City) ត្រូវបានសាងសង់ឡើងនៅដើមសតវត្សរ៍ទី ១៥ ហើយជាកន្លែងស្នាក់នៅរបស់អធិរាជជាច្រើនរហូតដល់ឆ្នាំ ១៩១២។ នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រសម័យទំនើប ប៉េកាំងគឺជាកន្លែងដែលចលនាបួនឧសភា (May Fourth Movement) ឆ្នាំ ១៩១៩ បានកើតឡើង ហើយក៏ជាកន្លែងដែលម៉ៅ សេទុង បានប្រកាសបង្កើតសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិននៅទីលានធានអានមេនក្នុងឆ្នាំ ១៩៤៩។ ក្រោយមក ទីក្រុងនេះបានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃអំណាចកុម្មុយនីស្ត និងជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗជាច្រើន រួមទាំងបដិវត្តន៍វប្បធម៌ និងកំណែទម្រង់សេដ្ឋកិច្ច។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

ប៉េកាំងគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលសេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់មួយក្នុងពិភពលោក។ តាមរបាយការណ៍សេដ្ឋកិច្ច វាជាទីស្នាក់ការកណ្តាលនៃសហគ្រាសរដ្ឋជាច្រើន និងមានវិស័យហិរញ្ញវត្ថុរឹងមាំ ដោយមានផ្លូវហិរញ្ញវត្ថុប៉េកាំង (Beijing Financial Street) និងតំបន់ជុងហ្គ័នឆុន (Zhongguancun) ដែលត្រូវបានគេហៅថា "ស៊ីលីខនវ៉ាលីនៃប្រទេសចិន" ដោយសារការប្រមូលផ្តុំក្រុមហ៊ុនបច្ចេកវិទ្យាខ្ពស់ៗ។ វិស័យសេវាកម្ម ហិរញ្ញវត្ថុ និងព័ត៌មានវិទ្យាបានដើរតួនាទីស្នូលក្នុងសេដ្ឋកិច្ច ខណៈដែលផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបរបស់ទីក្រុងគឺស្ថិតក្នុងចំណោមខ្ពស់បំផុតក្នុងប្រទេស។

វប្បធម៌នៃទីក្រុងនេះគឺសម្បូរបែប។ បេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូនៅប៉េកាំងរួមមាន វិមានហាមឃាត់, ប្រាសាទឋានសួគ៌, កំពែងធំ, ព្រះបរមរាជវាំងរដូវក្តៅ និងផ្នែកមួយនៃអ័ក្សកណ្តាល។ ល្ខោនប៉េកាំង (Peking opera) គឺជាសិល្បៈបុរាណដែលល្បីល្បាញទូទាំងពិភពលោក។ ម្ហូបអាហារដូចជា សាច់ទាប៉េកាំង (Peking duck) គឺជាមុខម្ហូបដែលមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះ និងជានិមិត្តរូបនៃម្ហូបចិនបុរាណ។ ទីក្រុងនេះក៏មានសាកលវិទ្យាល័យកំពូលៗដូចជា សាកលវិទ្យាល័យប៉េកាំង (Peking University) និងសាកលវិទ្យាល័យឈីងហ្វា (Tsinghua University) ដែលផលិតធនធានមនុស្សសម្រាប់ប្រទេស និងទាក់ទាញនិស្សិតមកពីទូទាំងពិភពលោក។ សារមន្ទីរជាតិចិន និងមហោស្រពធំជាតិក៏ជាទីតាំងវប្បធម៌សំខាន់ផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានទសវត្សរ៍ថ្មីៗនេះ ប៉េកាំងបានក្លាយជាទីក្រុងសកលមួយយ៉ាងសំខាន់។ ការធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះកីឡាអូឡាំពិករដូវក្តៅឆ្នាំ ២០០៨ និងកីឡាអូឡាំពិករដូវរងាឆ្នាំ ២០២២ បានធ្វើឱ្យប៉េកាំងក្លាយជាទីក្រុងដំបូងគេដែលបានធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះកីឡាអូឡាំពិកទាំងរដូវក្តៅ និងរដូវរងា។ ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះបានបង្ហាញពីការកើនឡើងនៃឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ច និងនយោបាយរបស់ប្រទេសចិននៅលើឆាកអន្តរជាតិ។

ទោះជាយ៉ាងណា ការអភិវឌ្ឍយ៉ាងឆាប់រហ័សបាននាំឱ្យមានបញ្ហាបរិស្ថានធ្ងន់ធ្ងរ ជាពិសេសការបំពុលខ្យល់ (smog) ដែលជាប្រធានបទពិភាក្សាទូទាំងពិភពលោក។ រដ្ឋាភិបាលចិនបានអនុវត្តវិធានការដើម្បីកាត់បន្ថយការបំពុល ហើយគុណភាពខ្យល់បានប្រសើរឡើងខ្លះក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំចុងក្រោយនេះ។

សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរយើង ប៉េកាំងមានភាពពាក់ព័ន្ធជាពិសេស ព្រោះវាជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃគោលនយោបាយការបរទេសរបស់ប្រទេសចិន ដែលមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងមកលើកម្ពុជា ក្នុងវិស័យវិនិយោគ ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ (តាមរយៈគម្រោងខ្សែក្រវាត់ និងផ្លូវ) និងការទូត។ មាននិស្សិតខ្មែរជាច្រើនកំពុងសិក្សានៅប៉េកាំង ហើយទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសទាំងពីរក៏កំពុងរីកចម្រើន។ ដូច្នេះ ការយល់ដឹងអំពីទីក្រុងនេះមិនត្រឹមតែជាចំណេះដឹងទូទៅប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងជួយឱ្យយើងយល់ពីបរិបទភូមិសាស្ត្រនយោបាយដែលប៉ះពាល់ដល់ជីវិតរស់នៅរបស់យើងផងដែរ។