ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ព្រះរាជាណាចក្របែលហ្ស៊ិក គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅភាគពាយព្យនៃទ្វីបអឺរ៉ុប ដោយមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងប្រទេសហូឡង់នៅខាងជើង ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់នៅខាងកើត ប្រទេសលុចសំបួនៅអាគ្នេយ៍ ប្រទេសបារាំងនៅខាងត្បូង និងសមុទ្រខាងជើងនៅខាងលិច។ យោងតាមវិគីភីឌា បែលហ្ស៊ិកមានផ្ទៃដី ៣០ ៦៨៩ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ និងប្រជាជនជាង ១១,៨ លាននាក់ ដែលធ្វើឱ្យវាមានដង់ស៊ីតេប្រជាជនខ្ពស់បំផុតមួយនៅអឺរ៉ុប។ រដ្ឋធានីព្រុចសែល មិនត្រឹមតែជាមជ្ឈមណ្ឌលរដ្ឋបាលរបស់ប្រទេសប៉ុណ្ណោះទេ ថែមទាំងជាទីស្នាក់ការរបស់សហភាពអឺរ៉ុប និងអង្គការណាតូផងដែរ។ បែលហ្ស៊ិកជារាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញដែលមានរចនាសម្ព័ន្ធសហព័ន្ធ ចែកចេញជាតំបន់ភាសាសំខាន់ៗចំនួនបីគឺ ហ្វ្លង់ឌឺរ (និយាយភាសាហូឡង់) វ៉ាល់ឡូនី (និយាយភាសាបារាំង) និងសហគមន៍និយាយភាសាអាល្លឺម៉ង់តូចមួយ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

ប្រទេសបែលហ្ស៊ិកត្រូវបានបែងចែកជាតំបន់ភូមិសាស្ត្រសំខាន់ៗចំនួនបីរួមមាន វាលទំនាបឆ្នេរនៅភាគខាងជើង ខ្ពង់រាបកណ្តាលដ៏មានជីជាតិ និងតំបន់ភ្នំអារដេននៅភាគអាគ្នេយ៍។ វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ថា អាកាសធាតុគឺជាប្រភេទសមុទ្រក្តៅ ដែលរងឥទ្ធិពលដោយសមុទ្រខាងជើង និងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក មានភ្លៀងញឹកញាប់ និងរដូវត្រជាក់។ ប្រជាជនបែលហ្ស៊ិកមានចំនួនប្រមាណ ១១,៨ លាននាក់ ដោយមានដង់ស៊ីតេ ៣៨៣ នាក់ក្នុងមួយគីឡូម៉ែត្រការ៉េ។ ទីក្រុងធំៗរួមមាន ព្រុចសែល អង់វើរ (Antwerp) ហ្គេន (Ghent) សាលឺរ៉វ៉ា (Charleroi) និងលីអេច (Liège)។ បើនិយាយពីភាសា តាមវិគីភីឌា ប្រជាជនភាគច្រើន (ប្រមាណ ៦០%) និយាយភាសាហូឡង់ (ហ្វ្លេមីស) នៅតំបន់ហ្វ្លង់ឌឺរនៅខាងជើង ចំណែកប្រមាណ ៤០% និយាយភាសាបារាំងនៅភាគខាងត្បូង និងរដ្ឋធានីព្រុចសែល ដែលជាផ្លូវការមានពីរភាសា។ ក៏មានសហគមន៍និយាយភាសាអាល្លឺម៉ង់ដែលទទួលស្គាល់នៅខាងកើតផងដែរ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមប្រវត្តិសាស្ត្រដែលបានកត់ត្រាក្នុងវិគីភីឌា តំបន់បែលហ្ស៊ិកបច្ចុប្បន្នធ្លាប់ជាផ្នែកនៃចក្រភពរ៉ូម អាណាចក្រហ្វ្រង់ ហើយក្រោយមកជាដែនដីនៃឌុចីបួរហ្គូន (Burgundy) និងអាណាចក្រហាបស្បួក (Habsburg)។ នៅសតវត្សទី ១៦ ដល់ ១៨ វាស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់អេស្ប៉ាញ និងក្រោយមកអូទ្រីស មុនពេលក្លាយជាផ្នែកនៃសហរាជាណាចក្រហូឡង់នៅឆ្នាំ ១៨១៥ ក្រោយសង្គ្រាមណាប៉ូលេអុង។ ប៉ុន្តែដោយសារភាពខុសគ្នាខាងភាសា សាសនា និងនយោបាយ បដិវត្តន៍បែលហ្ស៊ិកបានផ្ទុះឡើងនៅឆ្នាំ ១៨៣០ ដែលនាំឱ្យប្រទេសនេះប្រកាសឯករាជ្យពីហូឡង់ និងបង្កើតរាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញដោយមានព្រះបាទលីអូប៉ូលទី ១ ជាព្រះមហាក្សត្រទីមួយ។ ក្នុងសតវត្សទី ២០ បែលហ្ស៊ិកត្រូវបានអាល្លឺម៉ង់ឈ្លានពានក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី ១ និងលើកទី ២ ប៉ុន្តែក្រោយសង្គ្រាមបានដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការបង្កើតអង្គការសហប្រជាជាតិ និងសហគមន៍អឺរ៉ុប។ វិគីភីឌាក៏បានកត់សម្គាល់ដែរថា បែលហ្ស៊ិកធ្លាប់គ្រប់គ្រងអាណានិគមកុងហ្គោ (បច្ចុប្បន្នសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ) រហូតដល់ឆ្នាំ ១៩៦០។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

បែលហ្ស៊ិកមានសេដ្ឋកិច្ចជឿនលឿន ដោយផ្អែកលើវិស័យឧស្សាហកម្មខ្លាំង និងសេវាកម្ម។ យោងតាមវិគីភីឌា កំពង់ផែអង់វើរជាកំពង់ផែធំទីពីរនៅអឺរ៉ុប ហើយឧស្សាហកម្មគីមី ឱសថ អាហារ និងដែកថែប (ជាពិសេសនៅតំបន់លីអេច) សុទ្ធតែមានសារៈសំខាន់។ ប្រទេសនេះក៏ល្បីល្បាញដោយសារផលិតផលសូកូឡា ស្រាបៀរ និងដំឡូងបំពង (frites) ដែលត្រូវបានចាត់ទុកជាមុខម្ហូបជាតិ។ ខាងវប្បធម៌ បែលហ្ស៊ិកជាប្រទេសដែលសម្បូរសិល្បៈ និងអក្សរសាស្ត្រ។ វិគីភីឌាបានរាយការណ៍ពីវិចិត្រករល្បីៗដូចជា Peter Paul Rubens, Jan van Eyck និង René Magritte ព្រមទាំងអ្នកនិពន្ធដូចជា Georges Simenon និងតារាចម្រៀង Jacques Brel។ រឿងព្រេងនិទានគំនូរជីវចល (comic strips) ដូចជា The Adventures of Tintin ក៏មានប្រភពមកពីបែលហ្ស៊ិកដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជា បែលហ្ស៊ិកមានភាពពាក់ព័ន្ធតាមរយៈតួនាទីរបស់ខ្លួនជាមជ្ឈមណ្ឌលនយោបាយអឺរ៉ុប។ គោលនយោបាយរបស់សហភាពអឺរ៉ុប ដែលជារឿយៗត្រូវបានកំណត់នៅព្រុចសែល មានឥទ្ធិពលលើប្រទេសកម្ពុជា ជាពិសេសក្នុងវិស័យពាណិជ្ជកម្ម ជំនួយអភិវឌ្ឍន៍ និងសិទ្ធិមនុស្ស។ ក្នុងនាមជាទីស្នាក់ការរបស់ណាតូ ប្រទេសនេះក៏មានឥទ្ធិពលលើសន្តិសុខអន្តរជាតិ រួមទាំងស្ថានភាពនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដោយប្រយោល។ លើសពីនេះ ប្រជាជនកម្ពុជាមួយចំនួនក៏បានសិក្សា ឬរស់នៅក្នុងប្រទេសបែលហ្ស៊ិក ដែលជួយពង្រឹងទំនាក់ទំនងវប្បធម៌រវាងប្រទេសទាំងពីរ។