ជនជាតិបេងហ្គាលី

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមការរាយការណ៍របស់វិគីភីឌា ជនជាតិបេងហ្គាលី (បេងហ្គាលី៖ বাংলা) គឺជាក្រុមជនជាតិឥណ្ឌូ-អារ្យ័ន (Indo-Aryan) ដែលមានទំនាក់ទំនងវប្បធម៌យ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយតំបន់បេងហ្គាល់ (Bengal) នៅអាស៊ីខាងត្បូង។ ពួកគេត្រូវបានបែងចែកជាពីរផ្នែកធំៗ គឺនៅក្នុងប្រទេសបង់ក្លាដែស ដែលជាប្រទេសអធិបតេយ្យ និងនៅក្នុងតំបន់មួយចំនួនរបស់ប្រទេសឥណ្ឌា ដូចជា រដ្ឋវេសបេងហ្គាល់ (West Bengal) ទ្រីពូរ៉ា (Tripura) និងជ្រលងភ្នំបារាំងនៃរដ្ឋអាសាម (Barak Valley of Assam) ជាដើម។ ភាសាបេងហ្គាលី ដែលជាភាសាមួយក្នុងអម្បូរភាសាឥណ្ឌូ-អារ្យ័ន គឺជាភាសាកំណើតរបស់ពួកគេ ហើយត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាភាសាដ៏សំបូរបែបខាងអក្សរសាស្ត្រនិងវប្បធម៌។ ជនជាតិបេងហ្គាលីមានវត្តមានយ៉ាងសំខាន់នៅលើឆាកអន្តរជាតិ ទាំងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ និងវប្បធម៌ ជាពិសេសតាមរយៈសហគមន៍ជនភៀសខ្លួនដ៏ធំនៅបរទេស។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា តំបន់បេងហ្គាល់ស្ថិតនៅភាគខាងកើតនៃតំបន់អាស៊ីខាងត្បូង នៅលើដីសណ្ដទន្លេគង្គា-ព្រហ្មមពុត្រ (Ganges-Brahmaputra delta)។ ប្រជាជនបេងហ្គាលីភាគច្រើនរស់នៅក្នុងប្រទេសបង់ក្លាដែស ដែលជាប្រទេសអធិបតេយ្យមួយ និងនៅក្នុងតំបន់មួយចំនួនរបស់ប្រទេសឥណ្ឌា ដូចជា រដ្ឋវេសបេងហ្គាល់ ទ្រីពូរ៉ា ជ្រលងភ្នំបារាំងក្នុងរដ្ឋអាសាម និងកោះអាដាម៉ាន់និងនីកូបារ។ ភាសាបេងហ្គាលី ដែលជាភាសាមួយក្នុងអម្បូរឥណ្ឌូ-អារ្យ័ន គឺជាភាសាកំណើតរបស់ពួកគេ ហើយត្រូវបាននិយាយដោយប្រជាជនរាប់រយលាននាក់នៅទូទាំងពិភពលោក។ វិគីភីឌាក៏បានដាក់បញ្ចូលផែនទីគ្រាមភាសា ដែលបង្ហាញពីភាពចម្រុះនៃការនិយាយភាសាបេងហ្គាលីនៅតាមតំបន់ផ្សេងៗ។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាបានពិពណ៌នាថា តំបន់បេងហ្គាល់មានប្រវត្តិសាស្ត្ររាប់ពាន់ឆ្នាំ។ នៅសម័យបុរាណ វាត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាអាណាចក្រហ្គងហ្គារីដៃ (Gangaridai) ដែលត្រូវបានបង្ហាញលើផែនទីដោយតូឡឺមី (Ptolemy) នៅសតវត្សទី១១។ ការបែងចែកនយោបាយបុរាណនៃដីសណ្ដគង្គា ក៏ជាសក្ខីភាពមួយនៃភាពស្មុគស្មាញខាងរដ្ឋបាលរបស់តំបន់នេះ។ ក្នុងវិស័យសាសនា លោកគ្រូអតិសា (Atiśa) ដែលមានដើមកំណើតពីបេងហ្គាល់ ត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ថាជាឥស្សរជនដ៏អស្ចារ្យម្នាក់ក្នុងពុទ្ធសាសនាបុរាណ ដោយគាត់បានជះឥទ្ធិពលដល់គំនិតពុទ្ធសាសនាពីទីបេដល់ស៊ូម៉ាត្រា។

សតវត្សទី១២ និងទី១៣ ក៏ជាសម័យដែលឥស្លាមសាសនាបានចូលមកដោយសន្តិវិធីតាមរយៈពួកស៊ូហ្វី (Sufi) ដូចជា ហ្គាហ្ស៊ី ពីរ (Ghazi Pir) ដែលត្រូវបានគេជឿថាបានរស់នៅក្នុងតំបន់ព្រៃស៊ុនដឺបាន (Sundarbans)។ នៅសតវត្សទី១៦ វិគីភីឌាបានដកស្រង់គំនូរព័រទុយហ្គាល់មួយដែលពណ៌នាអំពីជនជាតិបេងហ្គាលី ដោយបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មជាមួយអឺរ៉ុប។

ព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្របេងហ្គាល់គឺ សមរភូមិផ្លាស៊ី (Battle of Plassey) នាឆ្នាំ១៧៥៧ ដែលកាំភ្លើងធំរបស់កងទ័ពបេងហ្គាលីត្រូវបានប្រើប្រាស់។ សមរភូមិនេះបានត្រួសត្រាយផ្លូវឲ្យចក្រភពអង់គ្លេសពង្រីកអំណាចនៅឥណ្ឌា។ ក្រោយមក លោក អ៊ីទីសាម-អ៊ូដ-ឌីន (I'tisam-ud-Din) ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាជនជាតិបេងហ្គាលីដំបូងគេដែលបានធ្វើដំណើរទៅកាន់ទ្វីបអឺរ៉ុប ដែលបង្ហាញពីការផ្លាស់ប្តូរបញ្ញាញាណ។ ការបែងចែកតំបន់បេងហ្គាល់ជាពីរផ្នែកធំៗគឺ ឥណ្ឌាខាងកើតនិងប៉ាគីស្ថានខាងកើត (ក្រោយមកបង់ក្លាដែស) ក្នុងឆ្នាំ១៩៤៧ និងការបង្កើតប្រទេសបង់ក្លាដែសនៅឆ្នាំ១៩៧១ គឺជាចំណុចសំខាន់នៃប្រវត្តិសាស្ត្រថ្មីៗនេះ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

តាមរយៈឯកសារពីវិគីភីឌា រួមទាំងរូបភាពប្រវត្តិសាស្ត្រ សេដ្ឋកិច្ចបេងហ្គាលីមានមូលដ្ឋានរឹងមាំលើការកសិកម្ម និងសិប្បកម្ម។ ការផលិតក្រណាត់មូស្លីន (muslin) ដែលមានគុណភាពខ្ពស់ គឺជាផ្នែកមួយដ៏ល្បីល្បាញនៃសេដ្ឋកិច្ចរបស់តំបន់នេះរាប់សតវត្សមកហើយ។ រូបភាពស្ត្រីបេងហ្គាលីនៅទីក្រុងដាកាក្នុងសតវត្សទី១៨ ពាក់សំពត់មូស្លីនបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីសារៈសំខាន់នៃវិស័យនេះ។ សព្វថ្ងៃ វិស័យកសិកម្មដូចជាការដាំស្រូវ ដំណាំពោត និងការនេសាទត្រី នៅតែជាមុខរបរចម្បងរបស់ប្រជាជននៅតាមជនបទ។ ម្ហូបអាហារបេងហ្គាលីមានលក្ខណៈពិសេសដោយមានមុខម្ហូបដូចជា បាយបឺរីយ៉ានី (biryani) សម្លត្រីស្ពៃក្តោប (Shorshe Pabda) និងភេសជ្ជៈបូរហានី (Borhani) ជាដើម។

វប្បធម៌បេងហ្គាលីសម្បូរដោយពិធីបុណ្យនិងទំនៀមទម្លាប់។ ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំបេងហ្គាលីហៅថា ប៉ោហេលាបូអ៊ីសាខ (Pohela Boishakh) ត្រូវបានប្រារព្ធឡើងដោយការដង្ហែរក្បួននិងការសម្ដែងវប្បធម៌។ អ្នកកាន់សាសនាហិណ្ឌូប្រារព្ធពិធីបុណ្យឌូហ្កាប៉ូចា (Durga Puja) យ៉ាងធំធេងនៅក្នុងរដ្ឋវេសបេងហ្គាល់ ចំណែកឯសហគមន៍ឥស្លាមវិញប្រារព្ធពិធីបុណ្យអ៊ីដ (Eid) នៅទូទាំងតំបន់។ សិល្បៈសម្ដែងដូចជារបាំឆៅ (Chhau) ល្បែងឡាធីខេឡា (Lathi khela) និងការប្រណាំងទូកនូកាបៃច (Nouka Baich) ក៏បានបន្ថែមភាពរស់រវើកដល់ជីវភាពវប្បធម៌ផងដែរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

វិគីភីឌាកត់សម្គាល់ថា ជនជាតិបេងហ្គាលីមានវត្តមានយ៉ាងធំធេងក្នុងនាមជាជនភៀសខ្លួន ជាពិសេសនៅក្នុងប្រទេសអង់គ្លេស (តំបន់ Banglatown លើផ្លូវ Brick Lane ឡុង) និងសហរដ្ឋអាមេរិក (ដូចនៅ Hamtramck រដ្ឋ Michigan ដែលមានគំនូរផ្លាកសញ្ញាភាសាបេងហ្គាលី)។ សហគមន៍ទាំងនេះបានរក្សាយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួននូវអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌របស់ខ្លួន ទន្ទឹមនឹងការរួមចំណែកដល់សេដ្ឋកិច្ចនិងសង្គមក្នុងប្រទេសទទួល។

សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ ការយល់ដឹងអំពីជនជាតិបេងហ្គាលីអាចមានការចាប់អារម្មណ៍ដោយសារតួនាទីរបស់ពួកគេនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រពុទ្ធសាសនា។ លោកគ្រូអតិសា ដែលជាឥស្សរជនបេងហ្គាលីពីបុរាណ បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការផ្សព្វផ្សាយពុទ្ធសាសនាទៅកាន់តំបន់ផ្សេងៗ ដែលប្រទេសកម្ពុជាក៏ជាផ្នែកមួយនៃអាណាចក្រវប្បធម៌នេះផងដែរ។ លើសពីនេះ ជនជាតិបេងហ្គាលីបានបង្កើតសហគមន៍ដ៏រឹងមាំនៅទូទាំងពិភពលោក ហើយភាសានិងវប្បធម៌របស់ពួកគេត្រូវបានគេទទួលស្គាល់ជាសាកល។ ក្នុងនាមជាក្រុមជនជាតិមួយដ៏ធំ ពួកគេដើរតួនាទីយ៉ាងសកម្មក្នុងវិស័យនយោបាយ សិល្បៈ និងការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចសកល។