ប៊ីល គ្លីនតុន

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា លោកប៊ីល គ្លីនតុន (William Jefferson Clinton) គឺជាអ្នកនយោបាយ និងមេធាវីជនជាតិអាមេរិក ដែលបានបម្រើការជាប្រធានាធិបតីទី ៤២ នៃសហរដ្ឋអាមេរិក ចាប់ពីឆ្នាំ ១៩៩៣ ដល់ ២០០១។ លោកជាសមាជិកនៃគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ហើយមុននោះបានបម្រើការជាអគ្គមេធាវីនៃរដ្ឋអាកានសាស ពីឆ្នាំ ១៩៧៧ ដល់ ១៩៧៩ និងជាអភិបាលរដ្ឋអាកានសាស ពីឆ្នាំ ១៩៧៩ ដល់ ១៩៨១ និងជាថ្មីម្ដងទៀតពីឆ្នាំ ១៩៨៣ ដល់ ១៩៩២។ ទស្សនវិជ្ជានយោបាយ "ផ្លូវទីបី" (Third Way) បែបកណ្ដាលនិយមរបស់លោក ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា Clintonism ដែលបានគ្របដណ្ដប់រយៈពេលកាន់តំណែងរបស់លោក និងបន្ដមានឥទ្ធិពលលើគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យក្នុងទសវត្សរ៍បន្ទាប់។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមវិគីភីឌា លោកមានសញ្ជាតិអាមេរិក និងប្រកបរបរជាអ្នកនយោបាយ និងមេធាវី។ រូបថតពីវិគីភីឌាបង្ហាញពីកន្លែងកំណើតរបស់លោក គឺផ្ទះមួយនៅទីក្រុងហូប រដ្ឋអាកានសាស សហរដ្ឋអាមេរិក។ លោកជាឥស្សរជនដែលបានឡើងពីឆាកនយោបាយក្នុងតំបន់ ទៅកាន់តំណែងដឹកនាំប្រទេសមហាអំណាច ដោយបានក្លាយជាប្រធានាធិបតីទី ៤២ នៃសហរដ្ឋអាមេរិក។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌា លោកប៊ីល គ្លីនតុន បានចាប់ផ្ដើមអាជីពនយោបាយនៅរដ្ឋអាកានសាស ដោយបានបម្រើការជាអគ្គមេធាវីរដ្ឋ និងអភិបាលរដ្ឋ។ រូបថតពីសៀវភៅប្រចាំឆ្នាំ ១៩៦៣ របស់សាលា Hot Springs High School បង្ហាញពីយុវវ័យរបស់លោក។ បន្ទាប់ពីបញ្ចប់វិទ្យាល័យ លោកបានចូលរៀននៅសាកលវិទ្យាល័យ Georgetown ក្នុងផ្នែកទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិ ហើយបានឈរឈ្មោះជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សានិស្សិត ដូចរូបថតឆ្នាំ ១៩៦៧ បានបញ្ជាក់។ ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៨ លោកបានជួបជាមួយប្រធានាធិបតី Jimmy Carter ដែលជាការបង្ហាញពីទំនាក់ទំនងដំបូងជាមួយមេដឹកនាំជាតិ។ នៅឆ្នាំ ១៩៨៦ និង ១៩៨៧ លោកក៏បានបង្ហាញខ្លួនជាមួយប្រធានាធិបតី Ronald Reagan និងនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នានា ដែលបញ្ជាក់ពីការកើនឡើងនូវឥទ្ធិពលរបស់លោក។

ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩២ លោកគ្លីនតុនបានចូលរួមកិច្ចជជែកដេញដោលជាមួយប្រធានាធិបតី George H.W. Bush និង Ross Perot ដូចបានឃើញក្នុងរូបថត ហើយបានឈ្នះឆ្នោតក្លាយជាប្រធានាធិបតី។ ក្នុងពេលកាន់តំណែង លោកបានដើរតួនាទីយ៉ាងសកម្មនៅលើឆាកអន្តរជាតិ។ រូបថតបានបង្ហាញពីការចុះហត្ថលេខាលើសន្ធិសញ្ញាសន្តិភាពរវាងអ៊ីស្រាអែល និងហ្សកដានីនៅឆ្នាំ ១៩៩៤ និងការចូលរួមក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀង Oslo រវាងអ៊ីស្រាអែល និងប៉ាឡេស្ទីននៅឆ្នាំ ១៩៩៣ ជាមួយ Yitzhak Rabin និង Yasser Arafat។ លោកក៏បានចូលរួមក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងសន្តិភាពនៅអៀរឡង់ខាងជើង ដោយបានជួបជាមួយ Gerry Adams នៅខាងក្រៅទីក្រុងបែលហ្វាស្ត៍ កាលពីថ្ងៃទី ៣០ វិច្ឆិកា ១៩៩៥។ កិច្ចប្រជុំកំពូល G8 លើកដំបូងនៅឆ្នាំ ១៩៩៧ និងជំនួបជាមួយមេដឹកនាំពិភពលោកដូចជា Tony Blair, Jiang Zemin, Jacques Chirac និង Vladimir Putin នៅឆ្នាំ ២០០០ ក៏បានបញ្ជាក់ពីឥទ្ធិពលរបស់លោក។ លោកក៏បានថ្លែងសុន្ទរកថានៅចំពោះមុខសភាចក្រភពអង់គ្លេសនៅថ្ងៃទី ២៩ វិច្ឆិកា ១៩៩៥។ ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចទៅកាន់រុស្ស៊ីកាលពីឆ្នាំ ១៩៩៤ លោកបានលេងឧបករណ៍ភ្លេង saxophone ដែលជាអំណោយពីប្រធានាធិបតី Boris Yeltsin។ លើសពីនេះ រូបថតកាលពីថ្ងៃទី ៣១ មីនា ១៩៩៩ បានបង្ហាញពីការទទួលរបាយការណ៍សង្គ្រាមនៅកូសូវ៉ូ។ លោកក៏បានថតរូបជាមួយអនុប្រធានាធិបតី Al Gore នៅឆ្នាំ ១៩៩៣ និងបានដឹកនាំគណៈប្រតិភូទៅកាន់តំបន់បូសនី។

ទន្ទឹមនឹងសមិទ្ធផល អាណត្តិរបស់លោកក៏មានរឿងអាស្រូវធំៗផងដែរ។ រូបថតបង្ហាញពីការកាត់ទោសលោកក្នុងសភា (impeachment trial) កាលពីឆ្នាំ ១៩៩៩ និងការថតរូបជាមួយ Monica Lewinsky កាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៩៩៧។ លោកក៏ធ្លាប់បានទទួលភ្ញៀវ Jeffrey Epstein និង Ghislaine Maxwell នៅសេតវិមានកាលពីឆ្នាំ ១៩៩៣ ដូចរូបថតបានបង្ហាញ។ ប៉ុន្តែលោកក៏បានធ្វើការតែងតាំងដ៏សំខាន់ដូចជាការតែងតាំង Ruth Bader Ginsburg ជាចៅក្រមតុលាការកំពូលនៅឆ្នាំ ១៩៩៣ ដែលជាស្នាដៃដ៏មានឥទ្ធិពលដល់ប្រព័ន្ធតុលាការអាមេរិក។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បន្ទាប់ពីចាកចេញពីតំណែង លោកគ្លីនតុនបានបន្ដធ្វើជាឥស្សរជនសាធារណៈដ៏មានឥទ្ធិពល។ តាមវិគីភីឌា លោកបានទទួលមេដាយសេរីភាពប្រធានាធិបតី (Presidential Medal of Freedom) ពីលោកប្រធានាធិបតី Barack Obama នៅឆ្នាំ ២០១៣។ លោកបានចូលរួមយុទ្ធនាការឃោសនាឲ្យភរិយាលោក Hillary Clinton សម្រាប់ការបោះឆ្នោតប្រធានាធិបតីឆ្នាំ ២០១៦ និងបានថ្លែងសុន្ទរកថានៅមហាសន្និបាតគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យឆ្នាំ ២០០៨។ រូបថតមួយទៀតពីឆ្នាំ ២០០៥ បង្ហាញលោកជាមួយអតីតប្រធានាធិបតី George H.W. Bush ក្នុងបណ្ណាល័យសេតវិមាន។ រូបថតថ្មីៗបង្ហាញលោកក្នុងជំនួបជាមួយប្រធានាធិបតី Joe Biden និងអនុប្រធានាធិបតី Kamala Harris កាលពីខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២៣ និងរូបថតក្នុងខែតុលា ឆ្នាំ ២០២៤ ដែលបញ្ជាក់ថាលោកនៅតែសកម្មក្នុងឆាកនយោបាយសហរដ្ឋអាមេរិក។ សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ កេរ្ដិ៍តំណែលរបស់លោកគ្លីនតុនផ្ដល់ជាមេរៀនអំពីការដឹកនាំបែបកណ្ដាលនិយម និងតួនាទីរបស់សហរដ្ឋអាមេរិកនៅលើឆាកអន្តរជាតិ។