មហាសេដ្ឋី

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយវិគីភីឌា (Wikipedia) មហាសេដ្ឋី (billionaire) គឺជាបុគ្គលដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិសុទ្ធ (net worth) យ៉ាងតិចមួយពាន់លានឯកតានៃរូបិយប័ណ្ណមួយ។ ជាទូទៅ រូបិយប័ណ្ណយោងគឺដុល្លារអាមេរិក (USD) ដោយសារតួនាទីរបស់វាជាស្តង់ដារហិរញ្ញវត្ថុសកល។ មហាសេដ្ឋីស្ថិតនៅក្នុងក្រុមរងនៃ "បុគ្គលដែលមានទ្រព្យសម្បត្តិសុទ្ធខ្ពស់បំផុត" (ultra high-net-worth individual) ដែលជាកម្រិតខ្ពស់បំផុតនៃការវាស់វែងទ្រព្យសម្បត្តិផ្ទាល់ខ្លួន។ ទស្សនាវដ្ដីពាណិជ្ជកម្មអាមេរិក Forbes បានដើរតួនាទីសំខាន់ក្នុងការកត់ត្រា និងផ្សព្វផ្សាយបញ្ជីមហាសេដ្ឋី។ តាម Wikipedia Forbes ផលិតបញ្ជីមហាសេដ្ឋីសកលប្រចាំឆ្នាំ រាប់បញ្ចូលបុគ្គលដែលអាចផ្ទៀងផ្ទាត់ទ្រព្យសម្បត្តិបានជាសាធារណៈ ហើយរក្សាកំណែអនឡាញដែលធ្វើបច្ចុប្បន្នភាពក្នុងពេលវេលាជាក់ស្ដែង។ ការជាប់ឈ្មោះក្នុងបញ្ជីនេះត្រូវបានចាត់ទុកថាជាសញ្ញានៃភាពជោគជ័យហិរញ្ញវត្ថុ និងជាប្រភពនៃឥទ្ធិពលសេដ្ឋកិច្ច។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

គោលគំនិតនៃមហាសេដ្ឋីមិនត្រូវបានកំណត់ដោយព្រំដែនភូមិសាស្ត្រទេ ប៉ុន្តែការចែកចាយរបស់ពួកគេនៅទូទាំងពិភពលោកបង្ហាញពីការប្រមូលផ្តុំសេដ្ឋកិច្ច។ តាមទិន្នន័យរបស់ Forbes ដែលត្រូវបានយោងដោយ Wikipedia មហាសេដ្ឋីភាគច្រើនមកពីប្រទេសដែលមានសេដ្ឋកិច្ចធំៗដូចជា សហរដ្ឋអាមេរិក ចិន ឥណ្ឌា និងបណ្តាប្រទេសអឺរ៉ុប។ ចំនួនមហាសេដ្ឋីបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងនៅទ្វីបអាស៊ីក្នុងរយៈពេលពីរទសវត្សចុងក្រោយ ដោយសារកំណើនសេដ្ឋកិច្ច និងការអភិវឌ្ឍវិស័យបច្ចេកវិទ្យា។ សមាសភាពនៃក្រុមនេះក៏មានភាពចម្រុះខាងវិជ្ជាជីវៈផងដែរ ដោយរាប់បញ្ចូលទាំងសហគ្រិនបច្ចេកវិទ្យា មហាសេដ្ឋីឧស្សាហកម្ម អ្នកវិនិយោគហិរញ្ញវត្ថុ និងអ្នកទទួលមរតក។ បញ្ជី Forbes បានក្លាយជាយន្តការតាមដាន "ប្រជាជន" នៃអ្នកមានបំផុត ដែលបង្ហាញពីការផ្លាស់ប្តូររបស់ពួកគេតាមពេលវេលា។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមឯកសាររបស់ Wikipedia មហាសេដ្ឋីដំបូងគេដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការគឺលោក John D. Rockefeller ដែលជាមហាសេដ្ឋីប្រេងអាមេរិក។ លោកបានទទួលឋានៈនេះនៅឆ្នាំ ១៩១៦ តាមរយៈភាពជោគជ័យនៃក្រុមហ៊ុន Standard Oil ដែលលោកបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៨៧០។ ក្រុមហ៊ុននេះបានគ្រប់គ្រងស្ទើរតែគ្រប់ដំណាក់កាលនៃឧស្សាហកម្មចម្រាញ់ប្រេង ហើយជាក្រុមហ៊ុនធំបំផុតនៅចុងសតវត្សទី ១៩។ មុន Rockefeller ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់អ្នកមានត្រូវបានគេវាស់វែងជាលានដុល្លារ (millionaire) តែប៉ុណ្ណោះ។ ការឈានដល់កម្រិតមួយពាន់លានដុល្លារគឺជាព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រមួយដែលបានកំណត់ឡើងវិញនូវមាត្រដ្ឋាននៃទ្រព្យសម្បត្តិបុគ្គល ហើយបានជំរុញឱ្យមានការតាមដាននិងចាត់ថ្នាក់អ្នកមានជាលក្ខណៈប្រព័ន្ធ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia / Credit Suisse

មហាសេដ្ឋីមានឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំងលើសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក។ តាមរូបភាពទិន្នន័យពី Credit Suisse សម្រាប់ឆ្នាំ ២០១៧ ដែលត្រូវបានដកស្រង់ដោយ Wikipedia ក្រុមអ្នកមានទ្រព្យសម្បត្តិខ្ពស់បំផុត (ដែលរាប់បញ្ចូលមហាសេដ្ឋី) កាន់កាប់ភាគច្រើននៃទ្រព្យសម្បត្តិសកល។ វិសមភាពនេះបានក្លាយជាប្រធានបទសំខាន់ក្នុងការពិភាក្សាអន្តរជាតិ ដោយសារវាប៉ះពាល់ដល់ស្ថិរភាពសង្គម និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយបរិយាបន្ន។ ខាងវប្បធម៌ មហាសេដ្ឋីត្រូវបានគេមើលឃើញថាជានិមិត្តរូបនៃភាពជោគជ័យ ប៉ុន្តែក៏ទទួលរងការរិះគន់ពីការប្រមូលផ្តុំអំណាចសេដ្ឋកិច្ចនិងនយោបាយផងដែរ។ មូលនិធិសប្បុរសធម៌របស់ពួកគេដើរតួនាទីក្នុងវិស័យសុខភាព ការអប់រំ និងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ ប៉ុន្តែការព្រួយបារម្ភអំពីឥទ្ធិពលរបស់ពួកគេលើលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យនៅតែជាប្រធានបទបន្ត។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

នៅសតវត្សទី ២១ កំណើននៃមហាសេដ្ឋីបានក្លាយជាសូចនាករនៃនិន្នាការសកលដូចជា បដិវត្តន៍ឌីជីថល ការធ្វើសាកលភាវូបនីយកម្ម និងគោលនយោបាយរូបិយវត្ថុ។ ក្នុងអំឡុងវិបត្តិជំងឺកូវីដ-១៩ ទ្រព្យសម្បត្តិរបស់មហាសេដ្ឋីជាច្រើនបានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង ខណៈប្រជាជនភាគច្រើនប្រឈមនឹងការបាត់បង់ចំណូល ដែលនាំឱ្យមានការពង្រីកការពិភាក្សាអំពីយុត្តិធម៌សេដ្ឋកិច្ច។ សម្រាប់អ្នកអានកម្ពុជា ការតាមដានពិភពមហាសេដ្ឋីគឺមានសារៈសំខាន់ ពីព្រោះតំបន់អាស៊ានកំពុងផលិតមហាសេដ្ឋីថ្មីៗ ដែលប៉ះពាល់ដល់ទីផ្សារការងារ អចលនទ្រព្យ និងគោលនយោបាយសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់។ បញ្ជី Forbes និងប្រភពដូចជា Wikipedia ផ្តល់នូវទិន្នន័យមានប្រយោជន៍សម្រាប់ការស្វែងយល់ពីនិន្នាការសេដ្ឋកិច្ចសកល និងផលប៉ះពាល់ដល់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍។