ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាមសព្វវចនាធិប្បាយ Wikipedia ជាភាសាអង់គ្លេស ប្រេងម៉ាស៊ូតជីវៈ (Biodiesel) គឺជាឥន្ធនៈជីវៈដែលអាចកកើតឡើងវិញ ជាប្រភេទឥន្ធនៈម៉ាស៊ូតមួយ ដែលបានមកពីប្រភពជីវសាស្ត្រ ដូចជាប្រេងបន្លែ ខ្លាញ់សត្វ ឬខ្លាញ់ប្រើប្រាស់ឡើងវិញ ហើយមានសមាសភាពជាអេស្ទ័រអាស៊ីដខ្លាញ់ខ្សែវែង។ វាត្រូវបានផលិតជាធម្មតាពីខ្លាញ់តាមរយៈដំណើរការ transesterification ដែលផ្តល់នូវអង្គធាតុរាវស្រដៀងនឹងម៉ាស៊ូតធម្មតា ប៉ុន្តែមានជាតិស្ពាន់ធ័រទាប និងអាចរំលាយបាននៅក្នុងធម្មជាតិ។

យោងតាម Wikipedia ប្រេងម៉ាស៊ូតជីវៈអាចប្រើប្រាស់ក្នុងម៉ាស៊ីនម៉ាស៊ូតបាន ទាំងក្នុងទម្រង់សុទ្ធ (B១០០) ឬលាយជាមួយឥន្ធនៈម៉ាស៊ូតផូស៊ីល (ដូចជា B២០ ដែលមាន ២០% ជីវម៉ាស៊ូត)។ ការប្រើប្រាស់របស់វាអាចកាត់បន្ថយការបំភាយឧស្ម័នកាបូនិច លើកលែងតែអុកស៊ីដអាសូត (NOx) មួយចំនួន ប៉ុន្តែក៏មានបញ្ហាបរិស្ថានដែរ ជាពិសេសនៅពេលដែលវត្ថុធាតុដើមបានមកពីការកាប់ព្រៃឈើ ដូចបានរាយការណ៍ដោយ Wikipedia។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia ប្រេងម៉ាស៊ូតជីវៈត្រូវបានផលិតនៅទូទាំងពិភពលោក ដោយប្រើវត្ថុធាតុដើមចម្រុះអាស្រ័យតាមតំបន់។ នៅអឺរ៉ុប ដំណាំ rapeseed (canola) គឺជាវត្ថុធាតុដើមចម្បង ខណៈនៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងប្រេស៊ីល គឺពឹងផ្អែកលើសណ្តែកសៀង។ នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី និងម៉ាឡេស៊ី ជាកន្លែងផលិតធំ ដោយប្រើប្រេងដូង (palm oil)។ តំបន់ផ្សេងទៀតដូចជាឥណ្ឌា បានអភិវឌ្ឍជីវម៉ាស៊ូតពីដំណាំ jatropha។ ទាក់ទងនឹងមនុស្ស គំនិតប្រើប្រាស់ប្រេងបន្លែជាឥន្ធនៈមានតាំងពីសម័យ Rudolf Diesel (រូបភាពនៅផ្នែកប្រវត្តិសាស្ត្រ)។ សព្វថ្ងៃ កសិករ កម្មករចម្ការដូងប្រេង និងអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ សុទ្ធតែមានតួនាទីក្នុងខ្សែច្រវាក់ផលិតកម្ម។ ទោះយ៉ាងណា ការពង្រីកចម្ការដូងប្រេងបណ្តាលឱ្យមានការកាប់បំផ្លាញព្រៃឈើ និងប៉ះពាល់សហគមន៍មូលដ្ឋានក្នុងប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី និងម៉ាឡេស៊ី ដូចបានរាយការណ៍ដោយ Wikipedia។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia ប្រវត្តិនៃប្រេងម៉ាស៊ូតជីវៈបានស្ថិតនៅលើម៉ាស៊ីនម៉ាស៊ូតដែលបង្កើតឡើងដោយលោក Rudolf Diesel ជនជាតិអាល្លឺម៉ង់នៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៨៩០។ នៅឆ្នាំ ១៩០០ ក្នុងពិព័រណ៍ពិភពលោកនៅទីក្រុងប៉ារីស លោកបានបង្ហាញម៉ាស៊ីនរបស់គាត់ដំណើរការដោយប្រេងសណ្តែកដី (peanut oil) ដែលជាគំនិតដើម្បីឱ្យកសិករអាចផលិតឥន្ធនៈផ្ទាល់ខ្លួន។ ក្រោយមក ឥន្ធនៈម៉ាស៊ូតពីប្រេងកាត (petroleum diesel) មានតម្លៃថោកជាង ហើយក្លាយជាស្តង់ដារ រហូតដល់ពាក់កណ្តាលសតវត្សទី ២០។ ពាក្យ «biodiesel» ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ជាលើកដំបូងនៅដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៨០ ឬ ១៩៩០ តាមការកត់ត្រារបស់ Wikipedia។

ចំណាប់អារម្មណ៍លើប្រេងជីវៈបានរស់ឡើងវិញក្នុងអំឡុងវិបត្តិប្រេងឆ្នាំ ១៩៧០ និងការយល់ដឹងពីបរិស្ថាន។ តាម Wikipedia ដំណើរការបំប្លែងជាតិខ្លាញ់ (transesterification) ដើម្បីបង្កើតអេស្ទ័រអាស៊ីដខ្លាញ់ត្រូវបានអភិវឌ្ឍន៍ ហើយការផលិតពាណិជ្ជកម្មដំបូងបានចាប់ផ្តើមនៅអឺរ៉ុបក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៩០ ដូចជានៅប្រទេសអូទ្រីស និងអាល្លឺម៉ង់។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ប្រទេសជាច្រើនបានអនុម័តគោលនយោបាយលាយជីវម៉ាស៊ូតក្នុងឥន្ធនៈដើម្បីកាត់បន្ថយការបញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់ នេះបើតាម Wikipedia។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

យោងតាម Wikipedia សេដ្ឋកិច្ចនៃប្រេងម៉ាស៊ូតជីវៈពឹងផ្អែកលើថ្លៃវត្ថុធាតុដើម ការឧបត្ថម្ភរបស់រដ្ឋាភិបាល និងតម្លៃប្រេងពិភពលោក។ ការផលិតជីវម៉ាស៊ូតបង្កើតការងារក្នុងវិស័យកសិកម្ម និងឧស្សាហកម្មកែច្នៃ ប៉ុន្តែតម្លៃផលិតនៅខ្ពស់ជាងឥន្ធនៈផូស៊ីលជាញឹកញាប់។ រូបភាពដែលដកស្រង់ពី Wikipedia បង្ហាញថា នៅប្រទេសខ្លះ ប្រេងម៉ាស៊ូតជីវៈអាចមានតម្លៃថោកជាងម៉ាស៊ូតធម្មតា ដោយសារការឧបត្ថម្ភ ឬវត្ថុធាតុដើមក្នុងស្រុក។ បណ្តាប្រទេសដូចជាសហរដ្ឋអាមេរិក ប្រេស៊ីល និងសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុប មានគោលដៅលាយជាកាតព្វកិច្ច ដើម្បីជំរុញទីផ្សារ នេះបើតាម Wikipedia។

ផ្នែកវប្បធម៌ ប្រេងម៉ាស៊ូតជីវៈត្រូវបានមើលឃើញថាជាផ្នែកមួយនៃយុទ្ធសាស្ត្រថាមពលកកើតឡើងវិញ និងចលនាការពារបរិស្ថាន។ តាម Wikipedia ក្រុមសហគមន៍នានាបានប្រមូលប្រេងចម្អិនប្រើរួចមកកែច្នៃជាជីវម៉ាស៊ូត បង្ហាញពីវប្បធម៌ប្រើប្រាស់ឡើងវិញ។ ទោះយ៉ាងណា គេក៏បានកត់សម្គាល់ពីបញ្ហាចម្រូងចម្រាស៖ ការប្រើប្រាស់ដីសម្រាប់ដាំដំណាំប្រេងនាំឱ្យមានការកាប់ព្រៃឈើ ប៉ះពាល់ដល់សន្តិសុខស្បៀង និងបង្កើត «បំណុលកាបូន» (carbon debt) ដែលអាចប្រើពេលរាប់ទសវត្សរ៍ដើម្បីទូទាត់ នេះបើតាម Wikipedia។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

បច្ចុប្បន្ន ប្រេងម៉ាស៊ូតជីវៈនៅតែជាធាតុផ្សំសំខាន់ក្នុងគោលនយោបាយថាមពល និងកិច្ចខិតខំប្រយុទ្ធប្រឆាំងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុសកល តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia។ នៅតំបន់អាស៊ាន ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី និងម៉ាឡេស៊ី ជាអ្នកផលិតប្រេងដូងដ៏ធំសម្រាប់ជីវម៉ាស៊ូត ខណៈបទប្បញ្ញត្តិរបស់សហភាពអឺរ៉ុបកំពុងដាក់កំហិតលើការនាំចូលប្រេងដូងដោយសារការកាប់ព្រៃឈើ នេះបើតាម Wikipedia។ ជាមួយគ្នានេះ ការអភិវឌ្ឍជីវម៉ាស៊ូតជំនាន់ទីពីរ ដែលផលិតពីសារាយ កាកសំណល់ ឬប្រេងចម្អិនប្រើរួច កំពុងទទួលការចាប់អារម្មណ៍កាន់តែខ្លាំង ព្រោះមិនប្រើដីសម្រាប់ដាំដំណាំស្បៀង តាមរបាយការណ៍ដែល Wikipedia ដកស្រង់។

សម្រាប់អ្នកអាន KhmerPulse ប្រធានបទនេះពាក់ព័ន្ធដោយសារតួនាទីរបស់តំបន់អាស៊ានក្នុងផលិតកម្មប្រេងដូង និងផលប៉ះពាល់នៃគោលនយោបាយអន្តរជាតិលើសេដ្ឋកិច្ចកសិកម្មក្នុងស្រុក។ បច្ចេកវិទ្យាជីវម៉ាស៊ូតនៅតែវិវត្តជាបន្ត ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាពរថភ្លើង Régiolis របស់បារាំងដែលប្រើប្រាស់ប្រេងម៉ាស៊ូតជីវៈ ហើយអាចជាផ្នែកមួយនៃដំណោះស្រាយដឹកជញ្ជូនបៃតងនាពេលអនាគត។