KhmerPulse

ចង្វាក់ខ្មែរ

សំយោគ​ពហុ​ទស្សនៈ · ប្រភព​អន្តរជាតិ​ តំបន់​ និង​កម្ពុជា

ច្បាប់១៧ កក្កដា ២០២៦ ព័ត៌មានពិភពលោក ច្រើនទស្សនៈ ជាភាសាខ្មែរ No. ១៧ កក្កដា ២០២៦

ថ្ងៃកំណើត

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

គ្រួសាររ្វវ៉ាន់ដាប្រារព្ធខួបកំណើតនៅផ្ទះ ឆ្នាំ២០២១ ប្រភព: Wikipedia

ថ្ងៃកំណើត គឺជាខួបអនុស្សាវរីយ៍នៃថ្ងៃដែលមនុស្សម្នាក់បានកើត ឬជាការបង្កើតក្នុងន័យប្រៀបធៀបសម្រាប់ស្ថាប័ននានា។ យោងតាម Wikipedia ការប្រារព្ធថ្ងៃកំណើតត្រូវបានគេធ្វើឡើងក្នុងវប្បធម៌ជាច្រើន ជាញឹកញាប់មានអំណោយខួបកំណើត កាតជូនពរ ពិធីជប់លៀង ឬពិធីឆ្លងវ័យ។ ទម្លាប់នេះអាចប្រែប្រួលទៅតាមទំនៀមទម្លាប់ ប៉ុន្តែទូទាំងពិភពលោក វាជាឱកាសដើម្បីបង្ហាញក្តីស្រឡាញ់ និងការទទួលស្គាល់វ័យរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ។ ការអបអរជាលក្ខណៈគ្រួសារ ឬសង្គមនេះ គឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃជីវិតមនុស្សសម័យទំនើប។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ទារកនិងបាល់ខួបកំណើត នៅបង់ក្លាដែស ប្រភព: Wikipedia

នៅទូទាំងពិភពលោក ការប្រារព្ធខួបកំណើតមានលក្ខណៈពិសេសខុសៗគ្នា។ ជាឧទាហរណ៍ នៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ពិធី 'Dol' ត្រូវបានប្រារព្ធឡើងដើម្បីអបអរអាយុមួយឆ្នាំដំបូងរបស់ទារក ដែលជាព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់មួយ។ នៅម៉ិកស៊ិក ក្មេងស្រីដែលគ្រប់អាយុ ១៥ឆ្នាំ ត្រូវបានរៀបចំពិធី 'quinceañera' យ៉ាងអធិកអធម ដែលបង្ហាញពីការឈានចូលវ័យពេញក្រមុំ។ នៅប្រទេសបង់ក្លាដែស ទារកតូចៗបានលេងជាមួយបាល់ខួបកំណើត ដែលជានិមិត្តរូបនៃសេចក្តីសប្បាយរីករាយ។ នៅទ្វីបអាហ្វ្រិក ដូចជានៅរ្វវ៉ាន់ដា និងកូតឌីវ័រ ក្រុមគ្រួសាររួមគ្នាប្រារព្ធជាមួយនំ និងការថតរូបអនុស្សាវរីយ៍។ ភាពចម្រុះនេះបញ្ជាក់ថា ថ្វីបើទម្រង់នៃការអបអរខុសគ្នា ប៉ុន្តែសារសំខាន់នៃការប្រារព្ធខួបកំណើតគឺមានលក្ខណៈជាសកល។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ពិធីគោរព Genius នៅរ៉ូមបុរាណ ប្រភព: Wikipedia

ការអបអរថ្ងៃកំណើតមានឫសគល់យ៉ាងជ្រៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia ភស្តុតាងដំបូងនៃការប្រារព្ធថ្ងៃកំណើតមានតាំងពីសម័យអេហ្ស៊ីបបុរាណ និងរ៉ូមបុរាណ ដែលផ្សារភ្ជាប់នឹងព្រះរាជពិធី និងពិធីសាសនា។ ជនជាតិរ៉ូមជឿថា មនុស្សគ្រប់រូបមាន 'Genius' ដែលជាអាទិទេពការពារបុគ្គលនោះ ហើយពិធីបុណ្យកំណើតក៏ជាការគោរពចំពោះ Genius នោះផងដែរ (ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាពផ្ទាំងគំនូរពីទីក្រុងពុមប៉ី)។ ក្រោយមក នៅសម័យអឺរ៉ុបកណ្តាល ពិធីបុណ្យកំណើតមិនសូវបានទទួលការយកចិត្តទុកដាក់ទេ ប៉ុន្តែចាប់ពីសតវត្សទី១៩ ជាមួយនឹងការរីកចំរើននៃវណ្ណៈកណ្តាល ការប្រារព្ធខួបកំណើត ជាពិសេសសម្រាប់កុមារ បានក្លាយជារឿងពេញនិយម។ នំខួបកំណើត ទៀន និងការច្រៀងចម្រៀងបានក្លាយជានិមិត្តសញ្ញាសំខាន់នៅក្នុងការអបអរនេះ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

នំខួបកំណើត ប្រភព: Wikipedia

វិស័យសេដ្ឋកិច្ចដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការប្រារព្ធខួបកំណើតមានទំហំធំធេង។ តាមការប៉ាន់ស្មាន ឧស្សាហកម្មនំខួបកំណើត កាតជូនពរ អំណោយ និងសេវាកម្មជប់លៀងមានតម្លៃរាប់ពាន់លានដុល្លារក្នុងមួយឆ្នាំៗ។ ការចំណាយទាំងនេះច្រើនតែផ្តោតលើកុមារ ប៉ុន្តែមនុស្សពេញវ័យក៏មិនតិចដែរ។ ផ្នែកវប្បធម៌ ទម្លាប់នៃការអបអរថ្ងៃកំណើតត្រូវបានចាក់ឫសយ៉ាងជ្រៅក្នុងសង្គមជាច្រើន។ ពិធីកាត់នំ និងការច្រៀងបទ 'Happy Birthday to You' ត្រូវបានស្គាល់ទូទាំងសកលលោក ដែលធ្វើឲ្យវាក្លាយជាបទចម្រៀងមួយនៃភាសាអង់គ្លេសដែលគេច្រៀងច្រើនជាងគេ។ នៅក្នុងបរិបទកម្ពុជា ការប្រារព្ធខួបកំណើតកាន់តែមានលក្ខណៈជាពាណិជ្ជកម្ម ដោយមានហាងនំ និងកន្លែងរៀបចំពិធីជាច្រើនផ្តល់សេវាកម្មតាមបែបទំនើប។ យ៉ាងណាមិញ គ្រួសារខ្មែរមួយចំនួននៅតែប្រកាន់ខ្ជាប់នូវទំនៀមប្រពៃណីដែលឲ្យតម្លៃលើការប្រារព្ធពិធីបុណ្យតាមប្រតិទិនចន្ទគតិ និងការធ្វើបុណ្យដើម្បីឧទ្ទិសកុសល ជាជាងថ្ងៃកំណើតផ្ទាល់ខ្លួន។ តាម Wikipedia ការរីករាលដាលនៃឥទ្ធិពលបស្ចិមប្រទេសបានផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់នេះបន្តិចម្តងៗ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

នំខួបកំណើតគម្រប់២០ឆ្នាំ Wikipedia ឆ្នាំ២០២១ ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងយុគសម័យឌីជីថល ការអបអរថ្ងៃកំណើតបានឈានទៅរកទម្រង់ថ្មី។ ការប្រើប្រាស់បណ្តាញសង្គមដូចជា ហ្វេសប៊ុក Facebook បានធ្វើឲ្យការផ្ញើពាក្យជូនពរកាន់តែងាយស្រួល និងទូលំទូលាយ។ កំឡុងពេលជំងឺរាតត្បាតកូវីដ-១៩ ពិធីខួបកំណើតតាមវីដេអូបានក្លាយជារឿងធម្មតា ដើម្បីរក្សាគម្លាតសង្គម។ ដូចបង្ហាញក្នុងរូបភាពភ្ជាប់ ក្រុមគ្រួសារនៅរ្វវ៉ាន់ដាបានប្រារព្ធខួបកំណើតនៅផ្ទះជាមួយសមាជិកគ្រួសារតែប៉ុន្មាននាក់។ ជាមួយគ្នានេះ ខួបកំណើតរបស់ស្ថាប័នធំៗក៏ទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍ផងដែរ ដូចជាខួប ២០ឆ្នាំរបស់ Wikipedia ដែលត្រូវបានអបអរនៅឆ្នាំ ២០២១ ជាមួយនំខួបកំណើតនៅក្នុងសន្និសីទ។ សម្រាប់អ្នកអានរបស់ KhmerPulse ប្រធានបទនេះជាការរំលឹកថា ទោះបីជាមានការវិវត្តន៍នៃបច្ចេកវិទ្យា និងទម្លាប់ក៏ដោយ ការអបអរថ្ងៃកំណើតនៅតែជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏សំខាន់សម្រាប់បុគ្គល និងសហគមន៍ ហើយក៏ជាប្រភពនៃសាមគ្គីភាព និងសេចក្តីរីករាយ។

អត្ថបទពាក់ព័ន្ធ

Related articles · 3 briefs

លោក មហាធៀ មូហាម៉ាត់ សម្ពោធគេហទំព័រ «Chedet» ឡើងវិញ ដើម្បីអបអរខួបកំណើត ១០១ ឆ្នាំ

ក្នុងថ្ងៃខួបកំណើតគម្រប់ ១០១ ឆ្នាំ នៅថ្ងៃទី ១០ កក្កដា ឆ្នាំ ២០២៦ អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តីម៉ាឡេស៊ី លោក មហាធៀ មូហាម៉ាត់ បានថ្លែងអំណរគុណចំពោះការជូនពរពីប្រជាជន និងសម្ពោធគេហទំព័រផ្លូវការ «Chedet» ឡើងវិញ។

4 sources · New Straits Times, The Straits Times, AsiaOne

តារាកំប្លែងរឿងព្រេង Mel Brooks ឈានចូលអាយុ ១០០ ឆ្នាំ

លោក Mel Brooks ជាតារាសម្ដែង អ្នកនិពន្ធ និងអ្នកដឹកនាំរឿងជនជាតិអាមេរិក ដែលល្បីដោយសារការលេងសើច Adolf Hitler ក្នុងរឿង "The Producers" បានប្រារព្ធខួបកំណើត ១០០ ឆ្នាំ នៅថ្ងៃទី ២៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២៦។

2 sources · Deutsche Welle, The Times of Israel

លោក David Attenborough អ្នកជំនាញធម្មជាតិអបអរខួបកំណើត ១០០ឆ្នាំ

លោក David Attenborough បានប្រារព្ធខួបកំណើត ១០០ឆ្នាំ កាលពីថ្ងៃទី ៨ ឧសភា ដោយមានការអបអរនៅទីក្រុងឡុងដ៍ និងទទួលការគោរពពីសារព័ត៌មាននានា។

5 sources · Al Jazeera, NPR, NBC News