ការបិទផ្លូវយោធា (Blockade)

ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

ការបិទផ្លូវយោធា (Blockade) គឺជាការប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធា ដើម្បីរារាំងស្បៀងអាហារ សម្ភារៈផ្គត់ផ្គង់ អាវុធ ការទំនាក់ទំនង និងជួនកាលរួមទាំងមនុស្ស មិនឱ្យចូល ឬចេញពីប្រទេស ឬតំបន់មួយ។ តាម Wikipedia ការបិទផ្លូវយោធាខុសពីទណ្ឌកម្មសេដ្ឋកិច្ច (sanctions) ឬការហាមឃាត់ពាណិជ្ជកម្ម (embargo) ដែលជាឧបសគ្គផ្លូវច្បាប់។ ការបិទផ្លូវយោធា ផ្ទុយទៅវិញ គឺជាឧបសគ្គរូបវន្ត ដែលត្រូវបានអនុវត្តដោយកងនាវា ឬកងទ័ពនៅលើដី។

ការបិទផ្លូវយោធា ក៏ខុសពីការឡោមព័ទ្ធ (siege) ផងដែរ។ តាម Wikipedia ការឡោមព័ទ្ធជាទូទៅផ្តោតលើបន្ទាយ ឬទីក្រុងតែមួយ ខណៈដែលការបិទផ្លូវយោធាផ្តោតលើប្រទេស ឬតំបន់ទាំងមូល ហើយគោលដៅរបស់វាមិនចាំបាច់ជាការដណ្តើមយកតំបន់នោះទេ។

ភូមិសាស្ត្រ និងលក្ខណៈនៃការអនុវត្ត

ការបិទផ្លូវយោធាអាចត្រូវបានអនុវត្តតាមផ្លូវសមុទ្រ ផ្លូវគោក ឬផ្លូវអាកាស។ ទម្រង់ដែលគេស្គាល់ច្រើនជាងគេ គឺការបិទផ្លូវសមុទ្រ (naval blockade) ដែលកងនាវាចម្បាំងបង្អាក់នាវាពាណិជ្ជកម្មមិនឱ្យចូលកំពង់ផែសត្រូវ។ ក្នុងករណីខ្លះ ការបិទផ្លូវត្រូវបានអនុវត្តពី "ចម្ងាយឆ្ងាយ" (distant blockade) ដែលកម្លាំងយោធាប្រតិបត្តិការនៅឆ្ងាយពីច្រាំងសត្រូវ ដើម្បីការពារកងនាវារបស់ខ្លួន។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

ការបិទផ្លូវយោធាមានវត្តមានក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រសង្គ្រាមតាំងពីយូរលង់ណាស់មកហើយ។ តាម Wikipedia ឧទាហរណ៍ដ៏ល្បីមួយគឺការបិទផ្លូវរបស់កងនាវា Royal Navy នៃចក្រភពអង់គ្លេស នៅទីក្រុង Cádiz ប្រទេសអេស្ប៉ាញ កាលពីខែ កក្កដា ឆ្នាំ ១៧៩៧ ក្រោមការបញ្ជារបស់អាមីរ៉ាល់ Nelson។

ក្នុងសង្គ្រាមស៊ីវិលអាមេរិក (American Civil War) កងសហព័ន្ធខាងជើង (Union) បានអនុវត្ត "ផែនការ Anaconda" ដើម្បីបិទកំពង់ផែទាំងឡាយរបស់សហព័ន្ធខាងត្បូង (Confederacy) ដោយបង្អាក់ការនាំចេញកប្បាស និងការនាំចូលអាវុធ។ តាម Wikipedia ការបិទផ្លូវនេះត្រូវបានគូររូបតុក្កតាសម្តីសើចចំអកនៅដើមដំបូង ប៉ុន្តែចុងក្រោយបានរួមចំណែកសំខាន់ដល់ជ័យជម្នះរបស់ខាងជើង។

ប្រភព: Wikipedia

ក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទីពីរ ទូកមុជទឹក U-boat របស់អាល្លឺម៉ង់បានព្យាយាមបង្អាក់នាវាដឹកស្បៀង សម្ភារៈ និងសព្វាវុធ មិនឱ្យទៅដល់ចក្រភពអង់គ្លេស។ តាម Wikipedia នេះជាឧទាហរណ៍មួយនៃការបិទផ្លូវពីចម្ងាយ ដែលប្រតិបត្តិការនៅទូទាំងមហាសមុទ្រអាត្លង់ទិក។

ការប្រើប្រាស់ក្នុងសម័យសង្គ្រាមត្រជាក់

ប្រភព: Wikipedia

នៅឆ្នាំ ១៩៦២ ក្នុងវិបត្តិមីស៊ីលគុយបា (Cuban Missile Crisis) ប្រធានាធិបតី John F. Kennedy នៃសហរដ្ឋអាមេរិកបានសម្រេចចិត្តដាក់ការបិទផ្លូវសមុទ្រលើកោះគុយបា ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការដាក់មីស៊ីលនុយក្លេអ៊ែររបស់សហភាពសូវៀត។ តាម Wikipedia ការបិទផ្លូវនេះត្រូវបានគេចាត់ទុកជាសកម្មភាពយោធាដ៏សំខាន់មួយ ដែលជួយជម្រុញឱ្យមានដំណោះស្រាយតាមផ្លូវការទូត ដោយជៀសវាងការប៉ះទង្គិចនុយក្លេអ៊ែរផ្ទាល់រវាងមហាអំណាចទាំងពីរ។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ការបិទផ្លូវយោធាបន្តជាឧបករណ៍សំខាន់ក្នុងជម្លោះអន្តរជាតិសម័យទំនើប។ ក្នុងសង្គ្រាមរុស្ស៊ី-អ៊ុយក្រែន ការបិទផ្លូវសមុទ្រខ្មៅបានប៉ះពាល់ដល់ការនាំចេញគ្រាប់ធញ្ញជាតិរបស់អ៊ុយក្រែន ដែលបង្កផលប៉ះពាល់ដល់តម្លៃស្បៀងពិភពលោក រួមទាំងប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។ ស្ថានភាពនៅតំបន់ហ្គាហ្សា ក៏ជាប់ទាក់ទងនឹងបញ្ហាបិទផ្លូវចេញចូលដែរ។

សម្រាប់អ្នកអានខ្មែរ ការយល់ដឹងអំពីការបិទផ្លូវយោធា មានសារៈសំខាន់ ព្រោះវាជះឥទ្ធិពលដល់ច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ពិភពលោក តម្លៃប្រេងឥន្ធនៈ និងតម្លៃស្បៀងអាហារដែលប្រជាជនកម្ពុជាប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃ។ លើសពីនេះ តំបន់សមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលនៅជិតប្រទេសកម្ពុជា ក៏ជាតំបន់មួយដែលមានហានិភ័យនៃការបិទផ្លូវ ប្រសិនបើភាពតានតឹងរវាងមហាអំណាចកើនឡើង។