ប្រធានបទ Topic
ប្រទេសប្រេស៊ីល
ទិដ្ឋភាពទូទៅ
ប្រភព: Wikipedia
ប្រេស៊ីល ឬមានឈ្មោះផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋសហព័ន្ធប្រេស៊ីល គឺជាប្រទេសធំជាងគេបង្អស់នៅទ្វីបអាមេរិកខាងត្បូង។ តាមព័ត៌មានរបស់ Wikipedia ប្រេស៊ីលជាប្រទេសធំជាងគេលំដាប់ទី៥ របស់ពិភពលោកតាមផ្ទៃដី និងលំដាប់ទី៧ តាមចំនួនប្រជាជន ដោយមានប្រជាជនជាង ២១៣ លាននាក់។ ប្រទេសនេះត្រូវបានរៀបចំជាសហព័ន្ធដែលរួមមាន ២៦ រដ្ឋ និងតំបន់សហព័ន្ធមួយ ដែលជាទីតាំងនៃរាជធានីប្រាស៊ីលៀ (Brasília)។
ទីក្រុងធំជាងគេរបស់ប្រេស៊ីលគឺសៅប៉ូឡូ (São Paulo) បន្ទាប់មកគឺរីយ៉ូដឺហ្សាណេរ៉ូ (Rio de Janeiro)។ Wikipedia រាយការណ៍ថា ប្រេស៊ីលមានចំនួនអ្នកនិយាយភាសាព័រទុយហ្គាល់ច្រើនជាងគេបង្អស់លើពិភពលោក និងជាប្រទេសតែមួយគត់នៅទ្វីបអាមេរិកដែលប្រើភាសាព័រទុយហ្គាល់ជាភាសាផ្លូវការ។
ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន
ប្រភព: Wikipedia
ប្រេស៊ីលមានទីតាំងនៅអាមេរិកខាងត្បូង គ្របដណ្តប់ផ្ទៃដីដ៏ធំសម្បើម ដែលរួមមានព្រៃអាម៉ាហ្សូន (Amazon) — ព្រៃត្រូពិចធំជាងគេលើពិភពលោក។ ទន្លេអាម៉ាហ្សូនហូរកាត់តំបន់ភាគខាងជើងរបស់ប្រទេស ហើយតំបន់នេះមានជីវចម្រុះធម្មជាតិដ៏សម្បូរបែប រួមទាំងសត្វស្លាប Toco Toucan ដែលជានិមិត្តរូបនៃវាលស្មៅប្រេស៊ីល។
តាម Wikipedia ប្រជាជនប្រេស៊ីលមានប្រភពចម្រុះ បង្កើតឡើងពីជនជាតិដើមភាគតិច អ្នកតាំងលំនៅព័រទុយហ្គាល់ ទាសករអាហ្វ្រិក និងជនអន្តោប្រវេសន៍មកពីអឺរ៉ុប អាស៊ី និងមជ្ឈិមបូព៌ា។ ភាសាផ្លូវការគឺព័រទុយហ្គាល់ ប៉ុន្តែនៅតំបន់មួយចំនួនដូចជា São Gabriel da Cachoeira ភាសាជនជាតិដើមមួយចំនួនក៏មានឋានៈជាភាសាសហផ្លូវការផងដែរ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រភព: Wikipedia
តាមការរាយការណ៍របស់ Wikipedia មនុស្សបានរស់នៅលើទឹកដីប្រេស៊ីលអស់រាប់ពាន់ឆ្នាំមកហើយ ដោយមានភស្តុតាងគំនូររូបថ្មនៅឧទ្យានជាតិ Serra da Capivara។ ក្នុងឆ្នាំ ១៥០០ អ្នករុករកព័រទុយហ្គាល់ Pedro Álvares Cabral បានចុះចតនៅ Porto Seguro ដែលបានចាប់ផ្តើមដំណើរការអាណានិគមនិយម។ ការតាំងទីលំនៅជាផ្លូវការបានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ ១៥៣២ ជាមួយនឹងការបង្កើត São Vicente។
Wikipedia កត់ត្រាថា ក្នុងសម័យអាណានិគម ទាសករអាហ្វ្រិកជិត ៥ លាននាក់ត្រូវបាននាំចូលមកប្រេស៊ីល — ច្រើនជាងប្រទេសផ្សេងណាទាំងអស់ក្នុងពាណិជ្ជកម្មទាសករឆ្លងសមុទ្រអាត្លង់ទិក។ នៅឆ្នាំ ១៨២២ ព្រះអង្គម្ចាស់ Pedro I បានប្រកាសឯករាជ្យពីព័រទុយហ្គាល់ បង្កើតចក្រភពប្រេស៊ីល។ បន្ទាប់មក Pedro II បានគ្រងរាជ្យរហូតដល់ឆ្នាំ ១៨៨៩ នៅពេលដែលរបបសាធារណរដ្ឋត្រូវបានប្រកាស។
សតវត្សទី២០ បាននាំមកនូវការផ្លាស់ប្តូរធំៗ រួមមានបដិវត្តន៍ឆ្នាំ ១៩៣០ ដឹកនាំដោយ Getúlio Vargas ការសាងសង់រាជធានីថ្មី Brasília ក្នុងទសវត្សរ៍ ១៩៥០ របបផ្តាច់ការយោធាពីឆ្នាំ ១៩៦៤ ដល់ ១៩៨៥ និងការវិលត្រឡប់មករករដ្ឋាភិបាលប្រជាធិបតេយ្យជាមួយនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញឆ្នាំ ១៩៨៨។
សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌
ប្រភព: Wikipedia
តាម Wikipedia សៅប៉ូឡូគឺជាមជ្ឈមណ្ឌលហិរញ្ញវត្ថុចម្បងរបស់ប្រេស៊ីល ជាកន្លែងតាំងផ្សារហ៊ុន B3 — ផ្សារហ៊ុនធំជាងគេនៅអាមេរិកឡាទីនតាមមូលធនទីផ្សារ។ ប្រេស៊ីលគឺជាមហាអំណាចកសិកម្មពិភពលោក ជាពិសេសក្នុងវិស័យសណ្តែកសៀង សាច់គោ និងកាហ្វេ។ ក្រុមហ៊ុន Embraer របស់ប្រេស៊ីលគឺជាក្រុមហ៊ុនផលិតយន្តហោះស៊ីវិលធំបំផុតជាលេខបី បន្ទាប់ពី Boeing និង Airbus។
ខាងវិស័យថាមពល Wikipedia រាយការណ៍ថា ទំនប់ Itaipu លើទន្លេ Paraná គឺជាទំនប់វារីអគ្គិសនីធំជាងគេលំដាប់ទីពីរនៅពិភពលោក ហើយប្រេស៊ីលក៏ជាប្រទេសផលិតថាមពលខ្យល់ធំជាងគេក្នុងចំណោម៥ប្រទេសផងដែរ។
នៅផ្នែកវប្បធម៌ ប្រេស៊ីលល្បីល្បាញពីពិធីបុណ្យ Carnival នៅរីយ៉ូដឺហ្សាណេរ៉ូ — ជាពិធីបុណ្យធំជាងគេបង្អស់លើពិភពលោក តន្ត្រី Bossa nova និង MPB ដែលមានតារាដូចជា Tom Jobim និង Chico Buarque ស្ថាបត្យកម្មទំនើបរបស់ Oscar Niemeyer ម្ហូប feijoada និងកីឡាបាល់ទាត់ ដែលមានកីឡាករល្បីៗដូចជា Pelé។
ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន
ប្រភព: Wikipedia
ប្រេស៊ីលស្ថិតក្រោមការដឹកនាំរបស់ប្រធានាធិបតី Luiz Inácio Lula da Silva ដែលបានចូលកាន់តំណែងក្នុងឆ្នាំ ២០២៣។ ប្រេស៊ីលគឺជាសមាជិកសំខាន់នៃក្រុម BRICS រួមជាមួយរុស្ស៊ី ឥណ្ឌា ចិន និងអាហ្វ