ទិដ្ឋភាពទូទៅ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស ប្រេកស៊ីត (Brexit) គឺជាការដកខ្លួនរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស (United Kingdom) ចេញពីសហភាពអឺរ៉ុប (European Union)។ ពាក្យនេះកើតឡើងពីការផ្សំពាក្យ Britain និង exit ដែលមានន័យថា ការចាកចេញរបស់អង់គ្លេស។

ដំណើរការនេះបានចាប់ផ្តើមពីប្រជាមតិនៅឆ្នាំ ២០១៦ ហើយបានបញ្ចប់ដោយការចាកចេញជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី ៣១ ខែមករា ឆ្នាំ ២០២០។ តាមវិគីភីឌា ចក្រភពអង់គ្លេសគឺជារដ្ឋសមាជិកទីមួយដែលបានចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុប ហើយព្រឹត្តិការណ៍នេះបានផ្លាស់ប្តូរទិសដៅនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងទំនាក់ទំនងការបរទេសរបស់ចក្រភពអង់គ្លេសយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ។

ភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជន

ប្រភព: Wikipedia

សម្រាប់ប្រេកស៊ីត វិមាត្រភូមិសាស្ត្រ និងប្រជាជនលេចឡើងច្បាស់តាមរយៈបញ្ហាព្រំដែន និងចលនាប្រជាជន។ ចក្រភពអង់គ្លេសមានព្រំដែនគោកតែមួយគត់ជាមួយសហភាពអឺរ៉ុប គឺព្រំដែនរវាងតំបន់អៀរឡង់ខាងជើង (Northern Ireland) ដែលជាផ្នែកមួយនៃចក្រភពអង់គ្លេស និងសាធារណរដ្ឋអៀរឡង់ (Ireland) ដែលជារដ្ឋសមាជិកសហភាពអឺរ៉ុប។

រូបភាពខាងលើបង្ហាញពីចំណុចឆ្លងកាត់ព្រំដែននៅ Killeen ជិតទីក្រុង Newry ដែលត្រូវបានសម្គាល់តែដោយផ្លាកសញ្ញាដែនកំណត់ល្បឿនគិតជាគីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង ខណៈដែលអៀរឡង់ខាងជើងប្រើឯកតាម៉ាយក្នុងមួយម៉ោង។ តាមវិគីភីឌា ព្រំដែនអៀរឡង់ខាងជើងគឺជាចំណុចចរចាដ៏លំបាកបំផុតមួយ ហើយភាគីទាំងពីរបានព្រមព្រៀងលើពិធីសារអៀរឡង់ខាងជើង (Northern Ireland Protocol) ដើម្បីជៀសវាងការបង្កើតព្រំដែនរឹងនៅលើកោះអៀរឡង់។

ចំពោះប្រជាជន ប្រេកស៊ីតពាក់ព័ន្ធដោយផ្ទាល់ទៅនឹងសិទ្ធិរស់នៅ ការងារ និងការធ្វើដំណើររបស់ប្រជាពលរដ្ឋអង់គ្លេសនៅអឺរ៉ុប និងប្រជាពលរដ្ឋអឺរ៉ុបនៅចក្រភពអង់គ្លេស។ កិច្ចព្រមព្រៀងដកខ្លួន (Withdrawal Agreement) បានរួមបញ្ចូលបទប្បញ្ញត្តិស្តីពីការការពារសិទ្ធិទាំងនេះ ខណៈដែលការគ្រប់គ្រងចលនាមនុស្សឆ្លងព្រំដែនបានក្លាយជាប្រធានបទនយោបាយដ៏សំខាន់នៅអង់គ្លេស។

ប្រវត្តិសាស្ត្រ

ប្រភព: Wikipedia

តាមវិគីភីឌាភាសាអង់គ្លេស ការជជែកដេញដោលអំពីទំនាក់ទំនងរវាងចក្រភពអង់គ្លេស និងសហភាពអឺរ៉ុបមានអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍។ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី Margaret Thatcher គឺជាតួអង្គមួយដែលបានចូលរួមក្នុងការជជែកដេញដោលនេះ ហើយក្រោយមក លោក Nigel Farage បានក្លាយជាឥស្សរជនដ៏លេចធ្លោក្នុងចលនាគាំទ្រការចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុប។

នៅឆ្នាំ ២០១៦ ក្រោមការដឹកនាំរបស់នាយករដ្ឋមន្ត្រី David Cameron ចក្រភពអង់គ្លេសបានរៀបចំប្រជាមតិស្តីពីសមាជិកភាពក្នុងសហភាពអឺរ៉ុប ហើយប្រជាជនបានសម្រេចចិត្តចាកចេញដោយគម្លាតតិចតួច។

នៅឆ្នាំ ២០១៧ នាយករដ្ឋមន្ត្រី Theresa May បានផ្ញើលិខិតទៅលោក Donald Tusk ដែលពេលនោះកាន់តំណែងជាប្រធានក្រុមប្រឹក្សាអឺរ៉ុប ដើម្បីប្រកាសប្រើប្រាស់មាត្រា ៥០ (Article 50) នៃសន្ធិសញ្ញាសហភាពអឺរ៉ុប ដែលជាយន្តការផ្លូវច្បាប់សម្រាប់រដ្ឋសមាជិកក្នុងការចាកចេញ។

ការចាកចេញបានក្លាយជាផ្លូវការនៅថ្ងៃទី ៣១ ខែមករា ឆ្នាំ ២០២០។ បន្ទាប់ពីនោះ ភាគីទាំងពីរបានឆ្លងកាត់រយៈពេលផ្លាស់ប្តូរ និងចរចាបានកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្ម និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ (Trade and Cooperation Agreement) ដែលកំណត់ក្របខណ្ឌទំនាក់ទំនងថ្មីរវាងភាគីទាំងពីរ។

សេដ្ឋកិច្ច និងវប្បធម៌

ប្រភព: Wikipedia

នៅផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច ការចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបមានន័យថា ចក្រភពអង់គ្លេសលែងជាផ្នែកនៃទីផ្សារតែមួយ (single market) និងសហភាពគយ (customs union) របស់សហភាពអឺរ៉ុប ហើយពាណិជ្ជកម្មត្រូវអនុវត្តតាមកិច្ចព្រមព្រៀងថ្មី ដែលបង្កើតនីតិវិធីគយ និងការត្រួតពិនិត្យបន្ថែម។ រូបភាពខាងលើបង្ហាញពីរថយន្តឆ្លងកាត់ពីអេស្ប៉ាញចូល Gibraltar ដោយត្រូវបំពេញនីតិវិធីគយ ព្រោះ Gibraltar ស្ថិតនៅក្រៅសហភាពគយ តំបន់ពន្ធអាករលើតម្លៃបន្ថែម (VAT) និងតំបន់ Schengen។

នៅផ្នែកវប្បធម៌ និងសង្គម ប្រេកស៊ីតត្រូវបានចាត់ទុកថាបានបង្កឱ្យមានការបែងចែកមតិយ៉ាងខ្លាំងនៅក្នុងសង្គមអង់គ្លេស ហើយបានក្លាយជាប្រធានបទជជែកដេញដោលសំខាន់ក្នុងនយោបាយអង់គ្លេសរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន។

ការពាក់ព័ន្ធបច្ចុប្បន្ន

ប្រភព: Wikipedia

រូបភាពខាងលើបង្ហាញពីអគារក្រសួងការបរទេស និងកិច្ចការសហគមន៍របស់ចក្រភពអង់គ្លេស ដែលត្រូវបានបំភ្លឺដោយពណ៌ទង់ជាតិ Union Jack នៅថ្ងៃទី ៣១ ខែមករា ឆ្នាំ ២០២០ ដែលជាថ្ងៃដែលការចាកចេញពីសហភាពអឺរ៉ុបបានក្លាយជាផ្លូវការ។

ប្រេកស៊ីតនៅតែជះឥទ្ធិពលលើនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោករហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។ ចក្រភពអង់គ្លេស និងសហភាពអឺរ៉ុបនៅតែបន្តចរចាលើបញ្ហាពាណិជ្ជកម្ម និងព្រំដែនអៀរឡង់ខាងជើង ខណៈដែលអង់គ្លេសក៏បានពង្រីកទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មទៅកាន់តំបន់អាស៊ី-ប៉ាស៊ីហ្វិក រួមទាំងការចូលរួមក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀង CPTPP។

សម្រាប់អ្នកអាននៅកម្ពុជា ប្រេកស៊ីតមានអត្ថន័យផ្ទាល់ ព្រោះចក្រភពអង់គ្លេសគឺជាទីផ្សារនាំចេញដ៏សំខាន់មួយ ជាពិសេសសម្រាប់វិស័យកាត់ដេរ និងស្បែកជើង។ ក្រោយពេលចាកចេញ ការផ្តល់ការអនុគ្រោះពន្ធសម្រាប់ទំនិញពីប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ចូលទីផ្សារអង់គ្លេស ត្រូវបានកំណត់ដោយរដ្ឋាភិបាលអង់គ្លេសផ្ទាល់ ជាជាងអនុវត្តតាមក្របខណ្ឌរបស់សហភាពអឺរ៉ុប។ ដូច្នេះ ការផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយពាណិជ្ជកម្មនេះ គឺជាប្រធានបទដែលភាគីពាក់ព័ន្ធនៅកម្ពុជាតាមដានយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់។